VOAL

VOAL

“Protestat do kenë kulminacion më të madh”, Koçeku tregon bisedat me ndërkombëtarët: Ata po monitorojnë situatën, mbështesin çdo rrymë demokratike

Deputetja e pavarur Marjana Koçeku, e ftuar në emisionin Prime News24 foli edhe për takimet që ka pasur me diplomatë ndërkombëtarë.

Koçeku u shpreh se ndërkombëtarët janë duke e monitoruar situatën me kujdes. Ajo shtoi se diplomatët mbështesin çdo rrymë demokratike në vend.

“Që kur kam dhënë dorëheqjen si deputete e PS, kam pasur takime me diplomatë të huaj, edhe në Bruksel disa herë, por edhe me përfaqësitë diplomatike që janë në vendin tonë. Po monitorojnë situatën nga afër dhe me shumë kujdes, pavarësisht se pozita e tyre dhe gjuha diplomatike nuk ua lejon shpesh herë që të shprehen ashtu siç do të donim ne ose ashtu siç kemi ne pritshmëritë.

Ata mbështesin çdo rrymë demokratike, është sigurisht e tillë dhe kjo që po ndodh, por faktorët e dhunës shpesh herë dhe penalizojnë, për të pasur një mbështetje haptazi. E kam parë se kanë një qasje pozitive ndaj reagimit dhe tentativës për të krijuar një kulturë të re politike shqiptare, nëpërmjet kësaj lëvizjeje”, tha Koçeku.

Deputetja Marjana Koçeku vlerësoi se duhet një bashkim i madh opozitar, që të rrëzohet kjo qeveri. Sipas saj, protestat do kenë një kulminacion edhe më të madh.

“Thirrjet e sheshit janë kundër gjithë establishmentit që kanë qenë në pushtet për 36 vite. Bashkimi i të gjitha forcave opozitare do ishte tepër pozitive. Bashkimi nuk duhet të konsiderohet i pamundur. Kjo, sepse edhe vetë protesta përpara se të ndodhte, nuk e imagjinonim se do bëhej kaq e madhe. Kryeministri Rama do që të ketë përçarje, kjo i leverdis. Por duhet një bashkim i gjerë, që të jetë kundër kësaj qeverie në një front. Ajo që ndodhi në Serbi mund të jetë shembull edhe për Shqipërinë, patjetër, pavarësisht se atje ka një tjetër realitet. Ka një presion të tepruar ndaj protestuesve që të kenë version politik, sepse pesë muaj nuk janë shumë për të nxjerrë një përfaqësi. Besoj se protesta të bëhet akoma më e madhe. Do të kenë kulminacion më të madh”, u shpreh Koçeku.

Fitore historike në Michigan- “Habibi, do të më betohesh në janar”, Abdul El-Sayed pritet të bëhet senatori i parë mysliman në SHBA

Demokrati Abdul El-Sayed ka fituar garën për një vend në Senatin amerikan, duke mundur kandidatin republikan Mike Rogers në shtetin e Michiganit, sipas projeksioneve të Decision Desk HQ dhe raportimeve të mediave amerikane.

El-Sayed, me profesion mjek dhe pjesë e krahut progresist të Partisë Demokratike, pritet të bëhet senatori i parë mysliman në historinë e Shteteve të Bashkuara. Gjatë fjalimit të fitores, ai iu drejtua mbështetësve me fjalët: “Michigan, ia dolëm!”. Pas fitores, demokrati nuk la pa komentuar as zëvendëspresidentin JD Vance, duke iu referuar ceremonisë së betimit në janar. “JD, habibi im, ka një ironi të këndshme në faktin se je i detyruar kushtetues të më betosh në janar”, deklaroi ai, duke përdorur një shprehje arabe që përkthehet si “i dashur”.

Fitorja e El-Sayed vjen pas një fushate të tensionuar, e shoqëruar me përçarje brenda Partisë Demokratike. Ish-kandidatja demokrate Hayley Stevens, të cilën El-Sayed e kishte mundur në zgjedhjet paraprake të gushtit, vendosi vetëm dy ditë para votimit të mbështeste republikanin Mike Rogers. Vendimi shkaktoi reagime të forta në radhët e demokratëve. Kreu i grupit demokrat në Senat, Chuck Schumer, e cilësoi veprimin e Stevens si një “tradhti”, ndërsa disa prej bashkëpunëtorëve të saj dhanë dorëheqjen. Stevens e justifikoi mbështetjen për Rogers me kundërshtimet e saj ndaj qëndrimeve të El-Sayed dhe lidhjeve të tij me komentatorin politik Hasan Piker.

Gjatë fushatës, Donald Trump dhe JD Vance zhvilluan vizita në Michigan, ku presidenti amerikan sulmoi personalisht kandidatin demokrat. Trump e quajti atë “terrorist të dhunshëm” dhe përdori emrin e tij të mesëm, Mohammed, në deklaratat publike. El-Sayed iu përgjigj duke deklaruar se nuk kishte rëndësi se si Trump e shqiptonte emrin e tij, pasi pas zgjedhjeve do të duhej ta thërriste “senator”. Fushata e demokratit u përqendrua kryesisht te kujdesi shëndetësor dhe kostot e jetesës, ndërsa besimi i tij mysliman dhe qëndrimet për Izraelin dhe luftën në Gaza u kthyen në çështje të debatit politik gjatë garës.BW

Adriatik Lapaj: I qëndrojmë mbështetjes së kandidaturës së Binajt për Tiranën!

Kryetari i partisë “Shqipëria Bëhet”, Adriatik Lapaj, deklaroi në emisionin “Të Paekspozuarit” në Vizion Plus, se partia që ai drejton i qëndron mbështetjes së kandidaturës së Florian Binajt për Tiranën.

Pjesë nga biseda: 

Ylli Rakipi: A mundet opozita të krijojë një front të gjerë? Ti ke qenë partizan i kësaj ideje. Kush është pengesë për bashkimin e opozitës?

Adriatik Lapaj: Ky është proces. Sigurisht që ligji elektoral nëse bëhet pa hile dhe demokratik, do të parashikonte koalicione parazgjedhore, barazinë e votës dhe do të krijonte kushtet e nevojshme për garë të ndershme, të lirë dhe të barabartë.  Pastaj si dhe qysh krijohen koalicionet, secili e vlerëson në momentin e duhur. Ajo që besoj fort, që në momentin në të cilin është Shqipëria, është moment që kërkon që egot të lihen mënjanë. Të kuptojmë se vendi ka nevojë për zgjidhje sot dhe jo pas 100 vjetësh. Partitë janë instrumente në funksion të atdheut. Nëse Shqipëria na shkon në konflikt civil, shkatërrohet gjithçka, çfarë vlere kanë pastaj partitë politike?

Ylli Rakipi: A e ke konceptuar, kuptuar, idenë e bashkimit të opozitës?

Adriatik Lapaj: Paradhoma e të gjithë ndryshimit është Kodi Zgjedhor.

Ylli Rakipi: Më konkretisht, janë përpara zgjedhjet lokale. A je për kandidat të përbashkët në Tiranë?

Adriatik Lapaj: Ne kemi marrë vendim vitin e kaluar që ka qenë kandidimi i zotit Binaj, përtej partive. E konsideruam shumë të rëndësishme Tiranën. Në këtë kuptim nuk kemi ndryshuar qëndrim për këtë.

Alban Dudushi: Për parimin apo për zotin Binaj?

Adriatik Lapaj: Për të dyja pasi zoti Binaj ka dalë nga parimi.

Alban Dudushi: Berisha po flet për kandidat të PD.

Adriatik Lapaj: Ky është problem që i përket PD. Vjet u propozua kandidat i përbashkët. Ne vumë një kusht, duhet të jetë përtej një subjekti. Doli Binaj, shprehu vullnetin dhe mori konsensusin. Ne i qëndrojmë atij vendimi.  Ka një arsye pse nuk e kemi ndryshuar qëndrimin, nuk mund të presim në besë një qytetar të angazhuar.

alban Dudushi: Po studentet dhe protestuesit?

Adriatik Lapaj: Për këtë jemi të hapur, por po themi se çfarë qëndrimi kemi deri tani.

Demokratët marrin kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit

Mbështetësit festojnë fitoren e kandidates demokrate për guvernatore të Xhorxhias, Keisha Lance Bottoms, në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, gjatë një tubimi në Atlanta, më 3 nëntor 2026.

 

Radio Evropa e Lirë

Demokratët fituan kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit amerikan në zgjedhjet e 3 nëntorit, duke shënuar fitore edhe në bastione tradicionale republikane dhe duke i dhënë një goditje të rëndë politike presidentit Donald Trump.

Rezultatet tregojnë një ndryshim të madh në raportin e forcave në Uashington, ku republikanët deri më tani kontrollonin si Senatin, ashtu edhe Dhomën e Përfaqësuesve.

Fitorja e demokratëve vjen në një kohë pakënaqësish të mëdha të amerikanëve me gjendjen ekonomike, rritjen e kostos së jetesës dhe luftën kundër Iranit, të nisur nga administrata Trump në shkurt.

Rritja e çmimeve të karburanteve pas shpërthimit të luftës e ka shtuar presionin mbi familjet amerikane, ndërsa sondazhet kanë treguar se shumë votues e konsiderojnë administratën përgjegjëse për vështirësitë ekonomike.

Demokratët kanë arritur të fitojnë vende në Senat edhe në shtete që tradicionalisht votojnë për republikanët, përfshirë: Teksasin, Kansasin, Ajovën, Ohajon dhe Karolinën e Jugut.

Në Kansas, pastori Adam Hamilton u bë demokrati i parë që fiton një vend në Senat, pas më shumë se nëntë dekadash.

Në Ohajo, demokrati Sherrod Brown fitoi vendin që më parë e mbante nënpresidenti JD Vance, ndërsa në Teksas, James Talarico mposhti prokurorin e përgjithshëm republikan, Ken Paxton.

Të dyja shtetet kishin mbështetur bindshëm Trumpin në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.

Mbështetësit e Partisë Demokratike gjatë një tubimi në natën e zgjedhjeve në Des Moines, Ajova, më 3 nëntor 2026.

Mbështetësit e Partisë Demokratike gjatë një tubimi në natën e zgjedhjeve në Des Moines, Ajova, më 3 nëntor 2026.

Një tjetër fitore e rëndësishme për demokratët u shënua në Karolinën e Jugut, ku pediatrja Annie Andrews mposhti senatoren republikane, Darline Graham.

Graham ishte emëruar në Senat pas vdekjes së vëllait të saj, senatorit Lindsey Graham, dhe kishte mbështetjen e drejtpërdrejtë të Trumpit.

Presidenti amerikan kishte zhvilluar një fushatë intensive për kandidatët republikanë në javët e fundit para zgjedhjeve, duke marrë pjesë në më shumë se 24 tubime.

Ai u kishte kërkuar mbështetësve të votonin sikur edhe vetë të ishte në garë, me synimin për të mobilizuar elektoratin republikan.

Por, ndërsa rezultatet tregonin humbjen e shumicës republikane në Kongres, Trump këmbënguli se rezultati do të kishte qenë ndryshe nëse emri i tij do të ishte në fletëvotim.

“Unë nuk isha në fletëvotim dhe, po të isha, do të kishim fituar me epërsi dërrmuese”, shkroi ai në rrjetet sociale.

Demokratët fituan edhe një numër vendesh në Dhomën e Përfaqësuesve që më parë kontrolloheshin nga republikanët, përfshirë në Kentaki, Nju Xhërsi dhe Karolinën e Veriut.

Suksesi i tyre është shtrirë edhe në zgjedhjet për guvernatorë.

Në Teksas, demokratja Gina Hinojosa mposhti guvernatorin republikan, Greg Abbott, ndërsa demokratët fituan edhe në Ajova dhe Ohajo.

Çfarë nënkupton rezultati për Trumpin?

Marrja e kontrollit të të dyja dhomave të Kongresit u jep demokratëve mundësi të bllokojnë nisma ligjore të presidentit Donald Trump, të nisin hetime ndaj administratës së tij dhe të ushtrojnë mbikëqyrje më të madhe gjatë dy vjetëve të mbetur të mandatit.

Sipas një analize të institutit amerikan Brookings, një nga pasojat më të rëndësishme lidhet me emërimet presidenciale, të cilat kërkojnë miratimin e Senatit.

Kjo përfshin anëtarët e kabinetit, zyrtarët e lartë dhe gjyqtarët federalë, përfshirë ata të Gjykatës Supreme.

Me demokratët në shumicë, Trump mund ta ketë më të vështirë të emërojë kandidatët e tij, veçanërisht në sistemin gjyqësor, ku gjyqtarët emërohen për gjithë jetën.

Një tjetër instrument i rëndësishëm është kontrolli mbi shpenzimet federale.

Kongresi miraton fondet për funksionimin e qeverisë dhe programet publike, duke u dhënë demokratëve mundësi të ndikojnë në prioritetet buxhetore të administratës.

Mospajtimet mund të çojnë edhe në bllokimin e financimit të institucioneve federale, nëse palët nuk arrijnë marrëveshje.

Demokratët mund të ushtrojnë presion edhe mbi politikën e jashtme, përfshirë luftën kundër Iranit, përmes hetimeve parlamentare dhe kontrollit mbi financimin e operacioneve ushtarake.

Megjithatë, Trump ruan kompetencat ekzekutive dhe të drejtën e vetos ndaj ligjeve.

Për ta rrëzuar veton nevojiten dy të tretat e votave në secilën dhomë të Kongresit.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Kontrolli i Kongresit sjell edhe përgjegjësi për demokratët, nga të cilët votuesit do të presin përgjigje ndaj shqetësimeve ekonomike, ndër të tjera.

Kjo mund t’i bëjë dy vjetët e fundit të mandatit të Trumpit një periudhë përplasjesh politike, por edhe kompromisesh të domosdoshme për miratimin e buxhetit dhe financimin e qeverisë federale.

Përgatiti: Valona Tela

Kush spiunonte kë? Hungaria hap nesër më 4 Nëntor 2026 dosjet sekrete të komunizmit pas 37 vitesh

 

 

Qeveria e kryeministrit Péter Magyar do të hapë më 4 nëntor arkivat e shërbimeve sekrete të periudhës 1945–1989. Vendimi synon të hedhë dritë mbi rrjetin e survejimit të regjimit komunist, por historianët paralajmërojnë se dokumentet mund të zbulojnë histori të ndërlikuara familjare dhe bashkëpunime të imponuara përmes kërcënimeve…

Qeveria hungareze do të publikojë më 4 nëntor emrat e dhjetëra mijëra personave që shërbyen si informatorë të shërbimeve të sigurisë gjatë regjimit komunist. Sipas gazetës britanike The Guardian, autoritetet synojnë të përballen me të kaluarën e vendit dhe të forcojnë besimin e qytetarëve te institucionet demokratike.

Nga viti 1945 deri në vitin 1989, shërbimet hungareze të sigurisë përdorën një rrjet të gjerë informatorësh për të mbikëqyrur popullsinë dhe për të shtypur kundërshtimin politik. Disa bashkëpunëtorë vepruan nën kërcënime ose shantazhe, duke raportuar për fqinjët, miqtë, kolegët dhe madje familjarët e tyre. Të tjerë pranuan të bashkëpunonin në këmbim të përfitimeve personale.

Për dekada, autoritetet mbajtën të kufizuar qasjen në këto dokumente, të cilat ruhen në Arkivin Historik të Shërbimeve të Sigurisë Shtetërore në Budapest.

Kryeministri Péter Magyar premtoi gjatë fushatës për zgjedhjet parlamentare të prillit se do t’i hapte arkivat. Në shtator, qeveria e tij miratoi legjislacionin që mundëson publikimin e dokumenteve. Sipas sondazheve të cituara nga The Guardian, më shumë se dy të tretat e hungarezëve e mbështesin këtë vendim.

Ministri i Marrëdhënieve Shoqërore dhe Kulturës, Zoltán Tarr, e mbrojti nismën duke theksuar se një shoqëri demokratike ka të drejtë të njohë të kaluarën e saj.

Historianët vlerësojnë se dokumentet përmbajnë emrat e rreth 50 mijë deri në 60 mijë personave, prej të cilëve vetëm rreth 10% besohet se janë ende gjallë.

Megjithatë, arkivat nuk ofrojnë një pasqyrë të plotë të veprimtarisë së secilit person. Autoritetet disponojnë dosje të hollësishme për rreth 9 mijë individë dhe planifikojnë t’i publikojnë ato në shkurt 2027, pasi të heqin të dhënat personale që mbrohen me ligj.

Një pjesë e konsiderueshme e dokumenteve u shkatërrua gjatë kryengritjes antisovjetike të vitit 1956, ndërsa materiale të tjera u zhdukën gjatë tranzicionit politik të vitit 1989.

Historiani István Papp, drejtues i departamentit akademik të arkivit, e mbështet hapjen e dosjeve, por shpreh shqetësim për familjet që mund të zbulojnë për herë të parë përfshirjen e të afërmve të tyre në rrjetin e informatorëve.

Edhe Miklós Kiss, i mbijetuar i një kampi hungarez të punës së detyruar, beson se vendi duhej t’i kishte publikuar dokumentet shumë më herët, ashtu siç bëri Gjermania pas përfundimit të Luftës së Ftohtë.

Gjermania Lindore hapi dosjet e policisë sekrete Stasi në vitin 1992, Republika Çeke në vitin 2003, ndërsa Letonia publikoi dokumente të ngjashme në vitin 2018.

Çështja mbetet e ndjeshme edhe për politikën hungareze. Që nga vitet 2000, lista jozyrtare kanë përfshirë emra politikanësh dhe artistësh të njohur, duke shkaktuar polemika dhe kriza politike. Shumë prej personave të përmendur i kanë mohuar akuzat.

Historiani Domokos Szokolay shpreson që publikimi i dokumenteve të mos shndërrohet në një proces poshtërimi publik, por të ndihmojë shoqërinë të kuptojë rrethanat në të cilat njerëzit bashkëpunuan me aparatin e sigurisë.

Sipas historianëve, një emër në arkiva nuk mjafton gjithmonë për të përcaktuar përgjegjësinë individuale, pasi dokumentet mund të mos tregojnë nëse bashkëpunimi ishte vullnetar, i imponuar apo sa informacion kishte dhënë personi përkatës.

Hapja e arkivave pritet t’u japë qytetarëve hungarezë mundësinë të mësojnë më shumë për mekanizmat e survejimit të regjimit komunist, ndërsa debati mbi përgjegjësinë historike dhe mbrojtjen e privatësisë mbetet i hapur./Pamfleti

Matthew Palmer për tranzicionin pas zgjedhjeve: Mundësi reale për një shtysë të re të integrimit të Serbisë në institucionet Evropiane dhe EuroAtlantike

Matthew Palmer, diplomati i njohur amerikan me përvojë të gjatë në Departamentin e Shtetit të SHBA-së, si ish Zëvendës Ndihmës i Sekretarit të Shtetit për Evropën dhe Azinë, i cili ka luajtur një rol kyç në politikën e jashtme amerikane në rajonin e Ballkanit Perëndimor, si Përfaqësues i Posaçëm për Ballkanin Perëndimor në LinkedIn ka bërë një prononcim në lidhje me të ardhmen e Serbisë pas fitores të zgjedhjeve nga Listës Studentore, si më poshtë:

“Një parashikim i shkurtër, në cilësinë time si përfaqësues i CEPA-s*.

Lëvizja studentore në Serbi ishte thellësisht frymëzuese.

Faza tjetër – kalimi nga entuziazmi i protestave te puna konkrete e qeverisjes – do të jetë sfiduese.

Ky tranzicion ofron një mundësi reale për t’i dhënë një shtysë të re procesit të integrimit të Serbisë në institucionet evropiane dhe euroatlantike.

Kjo do të kërkojë një ndjesi urgjence dhe mirëbesim nga të gjitha palët.

Momenti për ta nisur është tani.”

—-

*CEPA (shkurtim për Center for European Policy Analysis – Qendra për Analiza të Politikave Evropiane) është një institut kërkimor (think tank) jo-fitimprurës dhe jo-partiak me seli kryesore në Uashington, D.C. dhe qendra në Londër dhe Bruksel.

 

Av. Lulzim Tanushi u ka dhënë mbështetje ligjore falas mbi 50 protestuesëve të arrestuar nga policia sepse i bashkon e njëjta kauzë

Në komunikimin me Voal.ch në lidhje me ndihmën ligjore që ju jep falas protestuesëve, ndryshimet në Kodin Zgjedhor, Kushtetutën dhe apeli që i drejton policisë, kemi këtë prononcim të Av.Lulzim Tanushit :

“Mbështetjen per protestuesit e kam nisur qe ne fillim të arrestimeve me daten 2 Korrik. Qe ne ditën e 3 kur nisi revolucioni Flamingom kam dalë vetë duke protestuar dhe ndihma ligjore prej meje per protestuesit ka qenë pa dallim aty dhe pa pagese per te vetmen arsye se na bashkon kauza e përbashkët dhe une ate kauzë e kam te shenjte. Une aty kam dalë se dua te ndryshojmë sistemin

Per mua kushdo që ka protestuar i jam mirënjohës sepse ndajmë njëjtën qëllim (flas ne parim se ka dhe aty njerez qe nuk kane interes per ndryshim sistemi as per te rrezuar kete qeveri)

Unë jam për ndryshimin e Kodit Zgjedhor, si dhe për ndryshimin e sistemit rajonal proporcional aktual në proporcional kombëtar me lista te hapura, me formulën D’Hondt me prag 2 ose 3%. Une jam per ndryshimin e Kushtetutës, veçanërisht pjesen e mandatit te KM, jo me shume se 2 mandate per te shmangur pushtetin absolut dhe autoritar marrë dhe kontekstin historik dhe zonën ku jemi (mendesi ballkanase), dhe per mos me forcuar lidhjet e pushtetit ekzekutiv me grupe qe punojnë kundra interesit te kombit, ashtu sikurse dhe per mos lejuar qe pushteti ekzekutiv prej kreut te saj te dehur nga pushteti por dhe te kompromentuar te mos degradojnë ne piken qe te kapin pushtetet e tjera, sikurse po ndodh, dhe KM mos te mbaje peng te ardhmen e kombit per hallet e tij personale dhe as mos te shesë interesat strategjike te kombit. Ndër të tjera ndryshime ne Kushtetute është imuniteti i zyrtarëve të lartë si Kryeministër, ministra apo deputet, të balancohen kompetencat e presidentit, mënyra e zgjedhjes së tij, qe mos kemi nje president qe nuk shërben per asgje apo te jete i padobishëm ne rast krize politike, si dhe të përfshihet pjesa e referendumeve, si mekanizmi më drejtpërdrejtë i demokracisë. Këto janë disa prej elementëve domosdoshëm dhe mbi të gjitha të panegociueshëm që duhet të ndryshohen.

Ky ndryshim është thembra e Akilit sepse na eshte marre sovraniteti peng… sot nuk kemi perfaqesim real te vullnetit popullit…. askush nuk perfqesohet

E kam të rëndësishme te them pse jam ne proteste dhe pse kam suportuar protestën dhe protestuesit

Une aty s’jam pa qëllim, une jam per ndryshimin e sistemit me pika konkrete.

Deri tani kam mbështetur mbi 50 protestues, i ndjek procedurat deri në fund që nga arrestimi. Kemi disa vendime ku jane shpallur arrestimet e paligjshme. Kemi bere ankime ne apel per vendimet e tjera e tani jemi duke pritur.

Policisë i bën apel te respektojë vetem ligjin, të mos japin asnje urdhër paligjshëm, te mos i bindet asnje urdhëri te paligjshëm dhe zinxhiri komandues mos japë urdhëra të paligjshëm pasi nuk i përjashton nga përgjegjësia ligjore zbatimi urdherave të paligjshëm… Te referojnë dhe të dalin publikisht si sinjalizues nese jane urdhëruar ose jane ne dijeni te shkeljeve masive te ligjit, sepse aty ku punojnë eshte bere praktikë paligjshmeria, pasi kane mbrojtje ligjore si dhe në momentin qe ndalojnë dike dhe e neutralizojnë mos te ushtrojnë dhunë, asnje formë dhune, por te respektojnë te drejtat ligjore te tyre.”

 

Pas 15 vjetësh, aktakuzë për vrasjen e Diana Kastratit

Radio Evropa e Lirë

Prokuroria Themelore në Prishtinë ngriti aktakuzë ndaj A.J., të dyshuarit për vrasjen e Diana Kastratit, 15 vjet pasi ajo u vra me armë zjarri në Prishtinë.

Lajmin e konfirmoi për Radion Evropa e Lirë Prokuroria Themelore në Prishtinë, e cila bëri të ditur se aktakuza është ngritur në mungesë, më 22 tetor 2026.

Përveç veprës penale të vrasjes, A.J. akuzohet edhe për “mbajtje në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Megjithatë, mbetet e paqartë se çfarë ka ndryshuar në këtë rast pas një dekade e gjysmë dhe çfarë e ka mundësuar ngritjen e aktakuzës pikërisht tani.

Sipas raportimeve të mëhershme, i akuzuari ndodhej në Spanjë dhe autoritetet kosovare kishin hasur në pengesa për ekstradimin e tij.

Radio Evropa e Lirë e pyeti Prokurorinë për arsyet e vonesës së aktakuzës, zhvillimet eventuale në hetime dhe vendndodhjen aktuale të të akuzuarit, por, deri në publikimin e këtij lajmi, nuk mori përgjigje.

Gjykata Themelore në Prishtinë ende nuk konfirmoi nëse e ka pranuar aktakuzën dhe në cilën fazë ndodhet procedura gjyqësore.

Rasti i Diana Kastratit është kthyer në një shembull të dështimit institucional në mbrojtjen e grave nga dhuna në Kosovë.

Diana u vra vetëm 22 ditë pasi kishte kërkuar mbrojtje emergjente nga gjykata, e cila nuk kishte vepruar ndaj kërkesës së saj – një mosveprim që Gjykata Kushtetuese më vonë e konstatoi si shkelje të së drejtës për jetë.

Vrasja dhe kërkesa për mbrojtje që mbeti pa përgjigje

Diana Kastrati ishte 27 vjeçe kur u vra më 18 maj 2011, në Prishtinë.

Sipas dokumenteve gjyqësore, ajo ishte qëlluar me armë zjarri në qafë, ndërsa i dyshuar për vrasjen ishte ish-partneri i saj, A.J., me të cilin kishte bashkëjetuar për më shumë se dhjetë vjet dhe kishte një vajzë.

Më 17 janar 2011, Diana kishte paraqitur padi për shkëputjen e bashkësisë jashtëmartesore me A.J., për shkak të përkeqësimit të marrëdhënieve mes tyre, sipas aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës të vitit 2013.

Pas paraqitjes së padisë, ajo ishte zhvendosur bashkë me vajzën te prindërit e saj.

Më 26 prill të atij viti, për shkak të kërcënimeve të pretenduara ndaj saj dhe vajzës, Diana iu drejtua Gjykatës Komunale në Prishtinë, duke kërkuar urdhër për mbrojtje emergjente.

Sipas ligjit në fuqi, gjykata duhej të vendoste për kërkesën brenda 24 orëve.

Por, kërkesa mbeti pa përgjigje.

Vetëm 22 ditë më vonë, Diana u vra.

Mosveprimi i gjykatës u bë më pas objekt i një beteje të gjatë ligjore, të nisur nga prindërit e saj, Gëzim dhe Makfire Kastrati.

Gjykata Kushtetuese konstatoi shkelje të së drejtës për jetë

Në prill të vitit 2012, prindërit e Dianës iu drejtuan Gjykatës Kushtetuese, duke pretenduar se mosveprimi i Gjykatës Komunale në Prishtinë kishte cenuar të drejtat themelore të vajzës së tyre.

Në shkurt të vitit 2013, Gjykata Kushtetuese u dha të drejtë.

Në aktgjykimin e saj, ajo konstatoi se Gjykata Komunale kishte dështuar të përmbushte detyrimet ligjore për shqyrtimin e kërkesës për mbrojtje emergjente.

Sipas Kushtetueses, ky mosveprim përbënte shkelje të së drejtës për jetë, të garantuar me nenin 25 të Kushtetutës së Kosovës dhe nenin 2 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Gjykata konstatoi gjithashtu shkelje të së drejtës për mjete juridike, të garantuar me nenet 32 dhe 54 të Kushtetutës së Kosovës dhe nenin 13 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Në aktgjykim përmendet edhe një masë disiplinore ndaj gjyqtarit që kishte trajtuar kërkesën e Dianës.

Nga konstatimi i shkeljes te dëmshpërblimi

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, prindërit e Dianës vazhduan përpjekjet për të kërkuar përgjegjësi nga shteti.

Në nëntor të vitit 2013, Gëzim dhe Makfire Kastrati ngritën padi kundër institucioneve përgjegjëse, duke kërkuar kompensim për dëmin jomaterial të shkaktuar nga vrasja e vajzës së tyre dhe mosveprimi i autoriteteve për ta mbrojtur.

Në vitin 2019, Gjykata Themelore në Prizren vendosi që Republika e Kosovës t’u paguante prindërve të Dianës 95 mijë euro dëmshpërblim për vuajtjet shpirtërore.

Megjithatë, pas ankesës së Avokaturës Shtetërore, Gjykata e Apelit e uli shumën e dëmshpërblimit në 30 mijë euro në shkurt të vitit 2023.

Sipas vendimit të Apelit, Këshilli Gjyqësor i Kosovës dhe Qeveria e Kosovës u detyruan ta paguanin këtë shumë në mënyrë solidare.

Pse i dyshuari nuk është sjellë para drejtësisë?

Për vite me radhë, pamundësia e ekstradimit të të dyshuarit nga Spanja kishte qenë një nga pengesat kryesore për procedimin e rastit të vrasjes së Diana Kastratit.

Në maj të vitit 2022, organizata QIKA raportoi se Ministria e Drejtësisë dhe Prokuroria Themelore në Prishtinë kishin konfirmuar se Spanja kishte refuzuar ekstradimin e të dyshuarit në Kosovë.

Sipas QIKA-s, Prokuroria kishte pezulluar hetimet për këtë rast.

Spanja është një nga pesë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.

Ngritja e aktakuzës tani shënon një zhvillim të ri në rastin që ka mbetur pa epilog penal për 15 vjet.

Ajo, megjithatë, nuk nënkupton shpalljen fajtor të të akuzuarit, i cili prezumohet i pafajshëm derisa fajësia e tij të vërtetohet me vendim gjyqësor të formës së prerë.

IKD: Pengesat për ekstradim nuk duhet ta arsyetojnë pritjen e pakufizuar

Arrita Rezniqi, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), thotë se vonesa prej 15 vjetësh në ngritjen e aktakuzës për vrasjen e Diana Kastratit ngre shqetësime për aftësinë e sistemit të drejtësisë për të vepruar në kohë, ndonëse një pjesë e saj mund të shpjegohet me pengesat për ekstradimin e të dyshuarit nga Spanja.

Sipas saj, institucionet duhet të sqarojnë se çfarë veprimesh kanë ndërmarrë gjatë këtyre viteve për sigurimin e pranisë së të akuzuarit, përfshirë nëse kanë lëshuar fletarrestim ndërkombëtar dhe nëse kanë shfrytëzuar mekanizmat e bashkëpunimit juridik e policor.

Rezniqi përmend ekstradimin e një shtetasi kosovar nga Spanja në gusht të këtij viti, si dëshmi se pengesat politike nuk e përjashtojnë domosdoshmërisht bashkëpunimin mes dy vendeve.

“Pengesat e mëhershme nuk duhet të trajtohen si të pandryshueshme dhe as të shërbejnë si arsyetim për pritje të pakufizuar”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

Sipas Rezniqit, ngritja e aktakuzës në mungesë mund të jetë mundësuar nga ndryshimet në legjislacionin procedural penal, të cilat krijojnë hapësirë që procedura të ecë përpara edhe kur i pandehuri nuk është i qasshëm për organet e drejtësisë.

Ajo paralajmëron se vonesa të tilla rëndojnë vuajtjet e familjarëve, mund të vështirësojnë administrimin e provave dhe minojnë besimin në institucione.

“Pezullimi i hetimeve nuk duhet të shndërrohet në harresë institucionale”, thekson Rezniqi.

Aktakuza në kohën e një tjetër rasti që tronditi Kosovën

Aktakuza për vrasjen e Diana Kastratit vjen në kohën kur Kosova po përballet me reagime të shumta pas vrasjes së Arlinda Zekajt, më 25 tetor, në Pejë, për të cilën dyshohet ish-kunati i saj.

Edhe Zekaj kishte kërkuar mbrojtje nga institucionet, duke paralajmëruar se jeta e saj ishte në rrezik.

Gjetjet preliminare të Inspektoratit Policor të Kosovës (IPK) nxorën në pah një varg lëshimesh në trajtimin e rastit.

Sipas IPK-së, Policia nuk kishte dokumentuar ekzekutimin e një urdhri mbrojtës të lëshuar më 7 shtator, ndërsa një urdhër tjetër, i 16 tetorit, ishte zbatuar me gjashtë ditë vonesë.

Po ashtu, drejtuesit policorë në Pejë nuk kishin trajtuar një kërkesë të hetuesit për rivlerësimin e rrezikut dhe shtimin e masave të sigurisë për Zekajn.

Pas vrasjes, një varg zyrtarësh policorë dhe prokurorësh u pezulluan nga detyra, ndërsa drejtori i përgjithshëm i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha, dha dorëheqje më 30 tetor, duke e cilësuar vendimin si akt të përgjegjësisë morale.

Kuvendi i Kosovës ka themeluar edhe një komision hetimor parlamentar për të shqyrtuar veprimet dhe mosveprimet institucionale në këtë rast.

Megjithëse rrethanat e dy vrasjeve janë të ndryshme, të dyja rastet kanë ngritur pyetje për efektivitetin e institucioneve në mbrojtjen e grave që raportojnë dhunë dhe kërkojnë ndihmë.

Dokumenti: Veliaj i drejtohet gjykatës: Transferimi në Fier me urdhër personal të Ramës. Hetojeni çfarë ka…

Është shtyrë për më 17 nëntor ora 10 seanca për Erion Veliaj dhe të pandehurit e tjerë për shkak të mungesës së disa avokatëve.

Gazetari Fatjon Gjinaj njofton se gjykata lexoi shkresën e Erion Veliaj të nisur nga paraburgimi i Fierit.

“Siç jeni vënë në dijeni nga mediat ditët e fundit, unë jam rrëmbyer nga një togë shoqërimi policësh pa më thënë se ku do më dërgonin, pa dijeninë time, 100 km larg gjykatës ku po gjykohem dhe larg gruar me dy të mitur dhe nënës time pensioniste. Toni Gogu më ka vizituar pas transferimin dhe më ka thënë që kjo ka ndodhur me urdhër personal të kryeministrit Edi Rama. Më ka thënë që prokurorët ishin gati të shtonin akuza deri tek ajo e prishjes së rendit kushtetues. Kjo si ndëshkim që kam mbështetur protestën e flamingove dhe studentëve, por kjo është e vërtetë aq sa është i vërtetë kallëzimi i Nesti Angonit dhe Nasta Pëllumbit. Kërkoj nga gjykata të marrë masat e duhura për ta verifikuar këtë që ka ndodhur”

Gjykata relatoi se burgjet nuk e kanë vënë në dijeni për transferimin drejt Fierit. Gjykojmë se nuk është kompetencë e jona, sa i takon pretendimeve se transferimi është bërë me urdhër të kryeministrit Edi Rama, të ndjek rrugën institucionale, nuk është objekt i këtij gjykimi. I takon organeve kompetente të verifikojnë pretendimet e tij.

Letra e Veliajt:

Image

Image


Kush spiunonte kë? Hungaria hap nesër më 4 Nëntor 2026 dosjet sekrete të komunizmit pas 37 vitesh

 

 

Qeveria e kryeministrit Péter Magyar do të hapë më 4 nëntor arkivat e shërbimeve sekrete të periudhës 1945–1989. Vendimi synon të hedhë dritë mbi rrjetin e survejimit të regjimit komunist, por historianët paralajmërojnë se dokumentet mund të zbulojnë histori të ndërlikuara familjare dhe bashkëpunime të imponuara përmes kërcënimeve…

Qeveria hungareze do të publikojë më 4 nëntor emrat e dhjetëra mijëra personave që shërbyen si informatorë të shërbimeve të sigurisë gjatë regjimit komunist. Sipas gazetës britanike The Guardian, autoritetet synojnë të përballen me të kaluarën e vendit dhe të forcojnë besimin e qytetarëve te institucionet demokratike.

Nga viti 1945 deri në vitin 1989, shërbimet hungareze të sigurisë përdorën një rrjet të gjerë informatorësh për të mbikëqyrur popullsinë dhe për të shtypur kundërshtimin politik. Disa bashkëpunëtorë vepruan nën kërcënime ose shantazhe, duke raportuar për fqinjët, miqtë, kolegët dhe madje familjarët e tyre. Të tjerë pranuan të bashkëpunonin në këmbim të përfitimeve personale.

Për dekada, autoritetet mbajtën të kufizuar qasjen në këto dokumente, të cilat ruhen në Arkivin Historik të Shërbimeve të Sigurisë Shtetërore në Budapest.

Kryeministri Péter Magyar premtoi gjatë fushatës për zgjedhjet parlamentare të prillit se do t’i hapte arkivat. Në shtator, qeveria e tij miratoi legjislacionin që mundëson publikimin e dokumenteve. Sipas sondazheve të cituara nga The Guardian, më shumë se dy të tretat e hungarezëve e mbështesin këtë vendim.

Ministri i Marrëdhënieve Shoqërore dhe Kulturës, Zoltán Tarr, e mbrojti nismën duke theksuar se një shoqëri demokratike ka të drejtë të njohë të kaluarën e saj.

Historianët vlerësojnë se dokumentet përmbajnë emrat e rreth 50 mijë deri në 60 mijë personave, prej të cilëve vetëm rreth 10% besohet se janë ende gjallë.

Megjithatë, arkivat nuk ofrojnë një pasqyrë të plotë të veprimtarisë së secilit person. Autoritetet disponojnë dosje të hollësishme për rreth 9 mijë individë dhe planifikojnë t’i publikojnë ato në shkurt 2027, pasi të heqin të dhënat personale që mbrohen me ligj.

Një pjesë e konsiderueshme e dokumenteve u shkatërrua gjatë kryengritjes antisovjetike të vitit 1956, ndërsa materiale të tjera u zhdukën gjatë tranzicionit politik të vitit 1989.

Historiani István Papp, drejtues i departamentit akademik të arkivit, e mbështet hapjen e dosjeve, por shpreh shqetësim për familjet që mund të zbulojnë për herë të parë përfshirjen e të afërmve të tyre në rrjetin e informatorëve.

Edhe Miklós Kiss, i mbijetuar i një kampi hungarez të punës së detyruar, beson se vendi duhej t’i kishte publikuar dokumentet shumë më herët, ashtu siç bëri Gjermania pas përfundimit të Luftës së Ftohtë.

Gjermania Lindore hapi dosjet e policisë sekrete Stasi në vitin 1992, Republika Çeke në vitin 2003, ndërsa Letonia publikoi dokumente të ngjashme në vitin 2018.

Çështja mbetet e ndjeshme edhe për politikën hungareze. Që nga vitet 2000, lista jozyrtare kanë përfshirë emra politikanësh dhe artistësh të njohur, duke shkaktuar polemika dhe kriza politike. Shumë prej personave të përmendur i kanë mohuar akuzat.

Historiani Domokos Szokolay shpreson që publikimi i dokumenteve të mos shndërrohet në një proces poshtërimi publik, por të ndihmojë shoqërinë të kuptojë rrethanat në të cilat njerëzit bashkëpunuan me aparatin e sigurisë.

Sipas historianëve, një emër në arkiva nuk mjafton gjithmonë për të përcaktuar përgjegjësinë individuale, pasi dokumentet mund të mos tregojnë nëse bashkëpunimi ishte vullnetar, i imponuar apo sa informacion kishte dhënë personi përkatës.

Hapja e arkivave pritet t’u japë qytetarëve hungarezë mundësinë të mësojnë më shumë për mekanizmat e survejimit të regjimit komunist, ndërsa debati mbi përgjegjësinë historike dhe mbrojtjen e privatësisë mbetet i hapur./Pamfleti

Krizë kushtetuese në Poloni, policia rrethon Gjykatën Kushtetuese, presidenti ndërpret urgjentisht vizitën në Senegal

Polonia është përfshirë në një krizë të thellë politike dhe institucionale, pas përplasjes mes qeverisë së kryeministrit Donald Tusk dhe presidentit Karol Nawrocki për kontrollin dhe përbërjen e Gjykatës Kushtetuese. Situata u përshkallëzua të premten, kur policia rrethoi godinën e gjykatës në Varshavë, ndërsa qindra protestues u mblodhën jashtë saj, duke kundërshtuar pezullimin e drejtuesve të institucionit.

Zhvillimet e detyruan presidentin Nawrocki të ndërpriste udhëtimin zyrtar drejt Senegalit dhe të kthehej urgjentisht në Varshavë. Ai argumentoi se në një moment të tillë duhet të ishte në vend, ndërsa akuzat për një marrje të paligjshme të një institucioni kushtetues dhe shkelje të rendit kushtetues kanë thelluar përplasjen mes kampeve politike.

Në qendër të konfliktit është Gjykata Kushtetuese, emërimet e gjyqtarëve të së cilës janë kthyer prej muajsh në një betejë mes presidentit dhe qeverisë. Nawrocki ka refuzuar të betojë disa gjyqtarë të zgjedhur nga parlamenti, ndërsa drejtuesit aktualë të gjykatës kanë kundërshtuar marrjen e detyrës prej tyre. Qeveria e Tusk nuk e njeh legjitimitetin e përbërjes aktuale të institucionit, duke argumentuar se reformat dhe emërimet e kryera gjatë qeverisjes së mëparshme të partisë Ligj dhe Drejtësi (PiS) e kanë politizuar sistemin gjyqësor. Për këtë arsye, ekzekutivi ka refuzuar të publikojë disa prej vendimeve të gjykatës.

Shkëndija e fundit e krizës ishte vendimi i gjyqtares Anna Korwin-Piotrowska për pezullimin për një muaj nga detyra të kryetarit të Gjykatës Kushtetuese, Bogdan Święczkowski, dhe zëvendëskryetarit Bartłomiej Sochański. Korwin-Piotrowska argumentoi se drejtuesit e institucionit po pengonin ushtrimin e detyrës nga gjyqtarët e zgjedhur nga shumica aktuale parlamentare, duke cenuar procedurat dhe funksionimin normal të gjykatës. Ajo ngriti gjithashtu shqetësime lidhur me buxhetin e institucionit për vitin 2027. Vendimi u kundërshtua nga drejtuesit e pezulluar dhe shkaktoi reagime të forta politike. Brenda pak orësh, mbështetës të opozitës u mblodhën përpara godinës së gjykatës, ndërsa policia vendosi një kordon sigurie. Situata u tensionua më tej kur disa protestues kaluan gardhin rrethues dhe hodhën sende në drejtim të efektivëve. Policia ndërhyri dhe tre persona u ndaluan.

Presidenti kthehet nga Senegali, hyn në gjykatë mes tensioneve
Pas mbërritjes në Varshavë, Nawrocki zhvilloi një takim me presidentin e parë të Gjykatës së Lartë, Zbigniew Kapiński. Më pas, në orët e vona të natës, ai shkoi në godinën e Gjykatës Kushtetuese, ku u prit nga protestuesit me thirrjet “Karol! Karol!”. Sipas raportimeve të mediave polake, hyrja e presidentit në institucion u shoqërua me përplasje dhe tensione mes palëve. Në godinë ndodheshin edhe gjyqtarë të zgjedhur nga parlamenti, legjitimitetin e të cilëve Nawrocki nuk e njeh. Ndërkohë, lideri i opozitës, Jarosław Kaczyński, i kërkoi presidentit të ndërhyjë, duke akuzuar qeverinë e Tusk se po e shndërron Poloninë në një shtet policor.

Nga ana tjetër, kryeministri Donald Tusk mbrojti veprimet e qeverisë, duke deklaruar se rivendosja e shtetit të së drejtës është një detyrim, ndonëse një proces i vështirë dhe që kërkon masa të vendosura. Kriza ka shkaktuar reagime edhe në diplomacinë polake. Ambasadori i Polonisë në Rumani njoftoi dorëheqjen, duke deklaruar se nuk shihte më mundësi për të vazhduar detyrën pas asaj që e cilësoi si përpjekje për marrjen e paligjshme të Gjykatës Kushtetuese.

Edhe ambasadori amerikan në Poloni, Tom Rose, reagoi për zhvillimet, duke i cilësuar ato shumë serioze. “Ngjarjet që po zhvillohen sonte në Gjykatën Kushtetuese të Polonisë janë vërtet shumë serioze. Duket se po dëshmojmë një përballje të paprecedentë mbi përdorimin e pushtetit shtetëror nga qeveria dhe pavarësinë dhe autoritetin e një institucioni kushtetues”, deklaroi ai. Rose shtoi se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë në krah të Polonisë, por nuk kanë ndërmend të ndërhyjnë në çështjet e saj të brendshme. Ai theksoi se shqetësimi i Uashingtonit lidhet me stabilitetin, sigurinë dhe të ardhmen demokratike të vendit. Përplasja mes qeverisë dhe presidentit polak ka rikthyer në qendër të vëmendjes krizën e gjatë të sistemit gjyqësor në Poloni, e cila lidhet me reformat e ndërmarra nga qeveritë e mëparshme të PiS dhe përpjekjet e ekzekutivit aktual për të ndryshuar përbërjen e institucioneve të drejtësisë. Ndërsa opozita e cilëson zhvillimin një “grusht shteti” dhe marrje të paligjshme të një institucioni kushtetues, qeveria e Tusk e paraqet ndërhyrjen si pjesë të procesit për rikthimin e shtetit të së drejtës. Deri tani, bëhet fjalë për një përplasje të rëndë institucionale dhe jo për një grusht shteti të konfirmuar. bw

Shkopinj gome, gaz lotsjellës dhe autobote uji- Italia nën pushtetin e protestave, dhjetëra mijëra studentë e punëtorë në rrugë kundër politikave të Melonit

Mijëra studentë, punëtorë, mësues dhe aktivistë kanë dalë këtë të premte në rrugët e disa qyteteve të Italisë, në kuadër të grevës së përgjithshme të thirrur nga sindikata bazë USB. Protestat janë zhvilluar kundër rritjes së kostos së jetesës, luftës dhe politikave të riarmatimit, ndërsa në qendër të kërkesave janë edhe financimi i arsimit dhe shëndetësisë publike, si dhe përmirësimi i kushteve të punës.

Demonstratat kanë përfshirë qytete të ndryshme, nga Palermoja në jug deri në Torino në veri të vendit. Në disa prej tyre marshimet janë zhvilluar pa incidente, ndërsa në Mestre dhe Vicenza janë raportuar përplasje me forcat e policisë dhe protestues të plagosur.

Në Palermo, më shumë se 2 mijë persona, mes tyre studentë, punëtorë dhe përfaqësues të sindikatave, janë bashkuar në marshimin që nisi nga Piazza Castelnuovo dhe vijoi në drejtim të portit. Protestuesit kanë kundërshtuar rritjen e çmimeve të produkteve bazë, qirave dhe faturave të shërbimeve, duke kërkuar njëkohësisht më shumë fonde për shëndetësinë publike.

Në protestë janë bashkuar edhe sindikatat e arsimit dhe studentët, të cilët kanë ngritur shqetësime për gjendjen e ndërtesave shkollore dhe kushtet në institucionet arsimore. Në pankartat e tyre shfaqeshin mesazhe si: “Të ardhura dhe kujdes shëndetësor për të gjithë, le të paguajnë të pasurit për krizën”.
Sipas raportimeve nga terreni, në Palermo situata është monitoruar nga forcat e rendit dhe nuk janë regjistruar tensione gjatë nisjes së marshimit.

Miano
Në Milano, disa qindra studentë janë mbledhur në Piazza Leonardo da Vinci, përpara Politeknikut, për t’iu bashkuar mobilizimit kundër kostos së lartë të jetesës, riarmatimit dhe në mbrojtje të së drejtës për arsim.
Në protestë kanë marrë pjesë grupe studentore, qendra sociale Lambretta, Potere al Popolo dhe sindikata CUB. Në shesh janë shfaqur edhe flamujt e Palestinës, Shqipërisë dhe Kubës.

Përmes mikrofonave, organizatorët u kanë bërë thirrje qytetarëve të dalin në rrugë dhe të kundërshtojnë politikat që, sipas tyre, po rëndojnë jetën e përditshme të njerëzve. Ndër pankartat e mbajtura nga protestuesit ishin mesazhet: “Çrregullimi i vërtetë është padrejtësia”, “Problemi nuk është i huaji, por mungesa e arsimit” dhe “Le ta rimarrim të ardhmen”.

Ndërkohë, itinerari i marshimit është ndryshuar nga plani fillestar. Protestuesit kanë vijuar drejt Via Bonardi, Viale Romagna, Piazzale Piola dhe Via Ampere, për t’u bashkuar më pas me marshimin e punëtorëve në Piazza Durante, në vend të Piazzale Loreto, siç ishte parashikuar fillimisht.

Kozenca
Edhe në Kozenca mobilizimi ka qenë i gjerë. Mbi 1 500 studentë dhe punëtorë janë mbledhur në Piazza Loreto për t’iu bashkuar grevës së përgjithshme të thirrur nga USB.
Në marshim kanë marrë pjesë studentë, mësues të shkollave dhe universiteteve, fermerë me traktorët e tyre, shoferë kamionësh, pronarë biznesesh të vogla, aktivistë dhe përfaqësues të sindikatave. Pjesëmarrja e grupeve të ndryshme profesionale ka zgjeruar karakterin e protestës, e cila ka bashkuar kërkesat për paga dhe kushte më të mira jetese me kundërshtimin ndaj luftës dhe riarmatimit.

Torino
Një mobilizim i madh është raportuar edhe në Torino. Një prej folësve që drejtonte marshimin nga një automjet me altoparlantë deklaroi se në protestë ishin mbledhur më shumë se 50 mijë persona. Në tubim është shfaqur edhe një banderolë në mbështetje të mobilizimit të punëtorëve të porteve në 22 vende të botës.
Protestuesit e kanë cilësuar grevën e punëtorëve të porteve si një mënyrë për të kundërshtuar transportin e armëve dhe për të ndalur mbështetjen logjistike për luftën. Sipas tyre, kur ndalet lëvizja e armëve dhe e mallrave, bëhet e dukshme fuqia e organizimit të punëtorëve.
“Punëtorët e bashkuar, nëse luftojnë së bashku, mund të ndryshojnë rrjedhën e gjërave”, ishte mesazhi i përcjellë gjatë marshimit. Protestuesit deklaruan se kundërshtojnë gjenocidin, shtypjen dhe riarmatimin, ndërsa kërkojnë më shumë investime në arsim, punësim dhe shëndetësi.

Mestre
Ndërsa në disa qytete protestat janë zhvilluar pa incidente, në Mestre, në zonën metropolitane të Venecias, janë regjistruar momente tensioni.
Kur marshimi i studentëve dhe punëtorëve mbërriti pranë mbikalimit që të çon drejt Venecias, protestuesit u përballën me një kordon policor që u bllokoi rrugën. Një pjesë e demonstruesve tentoi të çante kordonin, por ndërhyrja e policisë me shkopinj gome ndaloi përpjekjen.

Vicenza
Përplasje janë raportuar edhe në Vicenza, ku sipas organizatorëve të marshimit, tre pjesëmarrës kanë mbetur të plagosur gjatë përballjes me policinë pranë rrugës unazore.
Njëri prej tyre është goditur në kokë nga një bombol gazi lotsjellës, ndërsa dy të tjerët kanë pësuar dëmtime të tjera. Organizatorët deklaruan se protestuesit po përpiqeshin të kalonin bllokadën policore, por marshimi u ndalua nga ndërhyrja e forcave të rendit me autobote uji. bw

PIKTURA PA SY DHE NJERIU MOZAIK Kujtime nga DR.EDUARD A. SKUFI, ATHINE

…Në dhomën gjysmë të errët, ku mbrëmja dukej se kishte harruar të largohej, një dritë e zbehtë binte mbi fytyrën e një portreti të pikturuar. Ishte piktura e Amedeo Modiglianit, me atë fytyrë të zgjatur, të heshtur, ku sytë e zbrazët, dukej sikur nuk i përkisnin më botës së të gjallëve ndoshta, nuk ishte më sy, por një boshllëk; një mungesë që nuk e mbushte dot as drita, as imagjinata.Përballë saj,në heshtjen e rëndë të dhomës, pranë një abazhuri, rrinte Mario G., pensionist italian, i ardhur nga Napoli në Vlorë mbas viteve ’80,me të shoqen, mama Vala e quante,për të kaluar vitet e mbetura të jetës.Gjë që u quajt nga opinioni, si surprizë apo paradoks i kohës. Mama Vala kishte lënë një djalë,Kristaqin, që në kohën e luftës dhe tashmë u kthye pranë tij.Kështu ata jetonin veçmas,në një apartament, pranë dhe larg të birit.Mariua një njeri i formuar nga librat, udhëtimet, kujtimet dhe ato përvoja që, me kalimin e viteve, nuk treten, por shtresëzohen në shpirt,si copëzat e një mozaiku të vjetër. Kishte sjellë me vete xhentilesën,kulturën e një jete të tërë, por edhe një dobësi të brishtë: shikimin, që pak nga pak po e tradhtonte.Nuk dihej se kur kishte filluar saktësisht mundimi.Ndoshta ditën kur e kishte parë për herë të parë pikturën, ndoshta shumë më vonë, kur sytë e tij nisën të humbnin sigurinë e dritës. Që atëherë, fytyra e pikturuar nuk rrinte më e varur në mur, ajo ishte bërë një prani.Një dëshmitare e heshtur, një pyetje që nuk merrte përgjigje,një vështrim pa sy, që dukej se dinte më shumë sesa duhej.Pse nuk më sheh?-pëshpëriste ai ndonjëherë, pa e kuptuar nëse po i drejtohej pikturës, apo vetes…

 

Portreti i A.Mogdilianit

Piktura heshtte. Apo ti më sheh mua pa sy, në mënyrë tinzare?-vazhdonte ai,duke ndier se në atë boshllëk të pikturuar fshihej diçka,që nuk mund ta emërtonte.Jashtë, nata zbriste mbi qytet. Brenda, ai druhej nga drita dhe nga mungesa e saj.Drita e tepërt i plagoste shikimin; errësira ia zgjonte fantazmat.Mes të dyjave, ai kërkonte një vend ku të mund të pushonte,një copëz qetësie ku sytë të mos i kujtonin vazhdimisht atë që po humbiste.Por piktura rrinte aty.E ndriçuar në gjysmëterr, ajo dukej sikur mbante në fytyrën e vet një sekret të vjetër: se njeriu nuk vuan gjithmonë nga ajo që sheh, por ndonjëherë nga ajo që nuk arrin më të shohë; nga boshllëku që zë vendin e një gjëje të dashur dhe pastaj, dalëngadalë,bëhet vetë prania më e fuqishme e jetës së tij.Dhe kështu, çdo mbrëmje, italiani dhe njeriu pa sy, mbeteshin përballë njëri-tjetrit, të lidhur në një dialog pa fjalë.Njëri kishte humbur diçka nga drita e botës;tjetri dukej sikur kishte lindur nga mungesa e saj.

 

Autoportret i Marios

Në atë dhomë, asnjëri nuk ishte krejtësisht i verbër dhe asnjëri nuk shihte vërtet.Ndoshta, mendonte pensionisti,ky ishte mallkimi i syve:të mos dinin nëse kishin frikë nga errësira që po vinte, apo nga ajo që kishte filluar të jetonte brenda tyre.Në vend të syrit, një boshllëk i ftohtë, jo errësirë, sepse edhe errësira ka një prani. Por një mungesë që të vështron pa të parë,të intrigon.Ku fytyra ruante trajtat njerëzore,por diçka në të ishte fshirë. Dhe pikërisht kjo mungesë fillon të mbushë dhomën, të pushtojë mendimet,të bëhet më e pranishme se çdo objekt tjetër.Për një njeri që po humb sigurinë e shikimit, piktura nuk është më thjesht pikturë: është një pyetje pa përgjigje, një pasqyrë që nuk pasqyron asgjë, apo pasqyron për dikë mjaft, por që të shtang, nuk të lejon të largohesh prej saj.Njëfarë shikimi i kthyer nga brenda, i fshehur, që reflektonte përballë saj, fobinë për dritën e syve të tij.Dy realitete të ndryshme takohen, përballen dhe fillojnë të ushqejnë ankthin e njëri-tjetrit.

 

Dialogu i heshtur me pikturën

Pyetja që lindëte kjo skenë, nuk ishte nëse piktura e frikësonte Marion, por përse ai kishte nevojë ta shihte vazhdimisht atë që, njëkohësisht dëshironte ta shmangte.Mario rrinte ulur në kolltukun e tij të vjetër, me duart e mbështetura mbi të.Nuk e kishte menduar që admirimi i asaj pikture do t’i kthehej në makth! Sytë i ndjente të lodhur.Nuk e dinte nëse shihte më pak nga dobësimi i shikimit, apo nga ankthi se mos ajo që shihte, nuk do të ishte më e njëjta.Apo e kishte pushtuar obsesioni për dritën?! Ndërkaq ndjeu një të ftohtë rrënqethës t’i përshkonte shpirtin.Të kam kthyer me fytyrë nga muri disa herë, pëshpëriti,…por prapë më duket se je përballë meje. Si është e mundur që një copë kanavacë me ngjyra, të mos më lërë të qetë?…Për një çast, mendoi të merrte një copë pëlhure dhe ta mbulonte pikturën, por nuk lëvizi, diçka e frenonte. E kuptoi se dëshira për ta mbuluar, për ta fshehur, nuk ishte kurrë aq e fortë, sa ajo dëshirë e dhimbshme, për ta riparë sërish… Ndërkaq mama Vala dremiste në kanape, e shkëputur tashmë nga Tv dhe Rai1. Mario, me një ndjesi të thellë nostalgjie, kërkoi të shkëputej nga makthi që ende i rëndonte shpirtin. Shuajti dritën e spotit që ndriçonte pikturën dhe, nën dritën e zbehtë të abazhurit, mori lapsin e nisi të vizatonte portretin e vet. Me kujdes të veçantë, theksoi sytë, sikur të donte të përjetësonte në ta, gjithçka që koha kishte zbehur, por që kujtesa ende e ruante të gjallë. Pastaj, me një përmallim të heshtur, e mbështeti portretin mbi një kornizë, duke e lënë të qëndronte aty, mes dritës dhe hijes, si një copëz e harruar e vetvetes. Dhe ashtu i lodhur, ulur në kolltuk,e mundi gjumi. Drita e agimit e gjeti në poliklinikë. Shkoi në kartotekë për të marrë një numër për vizitë, te okulisti që dëshironte. Justina, infermierja, e priti me mirësjellje dhe i dha një numër shtesë, pasi numrat e zakonshëm kishin mbaruar. Veç ai i kishte marrë masat, duke thurur që më parë fijet e interesimit për vizitën time. Unë, ndërkaq, sapo po dilja nga nënkalimi i gjashtëkatëshit, në udhën që më çonte drejt spitalit, u gjenda para një të papriture. Aty më prisnin Kristaqi, si djali i Marios, së bashku me Agimin, dy modistët dhe miqtë e mi, të cilët, me një kureshtje të veçantë, interesoheshin për të. Ishte sikur lajmi për vizitën time të kishte mbërritur para meje, duke zgjuar pritshmëri, e duke mbledhur rreth vetes njerëz që e respektonin. Mbasi mbarova operacionet në spital, u nisa për në poliklinikë, me intensivitetin e rutinës. Aty ishte një arenë e vërtetë, me shumë njerëz në konfuzion e grindje, një mizaskenë që i kishte të gjitha. Fillimi i vizitës ishte thuajse si opium, i cili vendoste në mënyrë magjike qetësinë… Vizita e Marios ishte më shumë se një takim mjekësor: një dialog i këndshëm kulturash, zhvilluar në italisht. Pasi i shpjegova gjendjen e syve, praninë e kataraktit dhe glaukomës, caktuam ditën e ndërhyrjes.Aty, shpresa dhe ankthi, buzëqeshja e ngrirë dhe besimi, takoheshin në një çast të veçantë. Një çast pothuajse i shenjtë, ku shpirti i mjekut dhe ai i të sëmurit bashkohen në heshtjen e një besimi të përbashkët.

…Një ditë të bukur pranvere, e shtunë 15 Mars 1986,dita që zgjodha të operoja Marion.Unë zakonisht nuk operoja të shtunë, por e zgjodha atë ditë,pasi isha mjek roje dhe mund ta kontrolloja më me kujdes, dekursin e tij postoperator.Sapo mbrita në spital e thirra në dhomën time, për një suport psikoterapeutik dhe për ta çliruar nga ankthi. Dukej tepër i stresuar, mbasi e kapa nga dora për ta qetësuar, paralelisht i mata pulsin dhe i spjegova me qetësi, procedurën e interventit. Një praktikë që e aplikoja shpesh. Ai më ndiqte me kujdes dhe vëmendje, tërësisht i përqëndruar. Në përfundim ju afrua dritares, drejtoi sytë nga qielli,bëri kryqin, mandej u dëgjua lehtë Ave Maria…Doktor, Më falni por duhet të bëja ritualin religioz. Juve jeni ateist?! Jo të gjithë ju përgjigja unë. Dëshiron që gjatë operacionit të dëgjohet muzikë, e pyeta. Ai sikur u tjetërsua nga gëzimi dhe u lirua nga stresi: Grazie. Më vini nga regjistratori im,“O sole mio”, të Eduardo di Capua, në zërin manjifik të Enrico Carusos. Uli kokën dhe pëshpëriti nën zë, melankolik, vargjet e asaj lirike napoletane: “ Che bella cosa na jurnata ’ e sole …O sole mio sta nfronte a te”…Dhe mandej, mes këtyre melodive filluam operacionin.Kështu unë operova për herë të parë në karrierën time, nën tingujtë e muzikës. Aplikova interventin e kombinuar të kataraktit dhe të glaukomës. Gjithçka kaloi shpejt dhe normalisht. Me zërin e mrekullueshëm të atij tenori të madh, përfundoi dhe operacioni. Mario i impresionuar nga procedura e aplikuar, më falenderoi pa ngurruar, në italisht: “Dottore molto grazie, tu sei fantastico”. Unë e shoqëroja me buzëqeshje dhe me krenarinë që të sjell suksesi. Ishte një eksperiencë interesante.

Pas një jave, kur gjatë vizitës në poliklinikë, pata kënaqësinë e pafundme të shihja me sytë e mi, rezultatin e operacionit në syrin e djathtë të Marios. Ishte një çast që më mbushi shpirtin me gëzim e emocion. Drita që kishte nisur të shkëlqente në syrin e tij nuk ishte më vetëm dritë shikimi, por një rreze e fuqishme që i kishte ndriçuar gjithë qenien, i kishte zgjuar shpresën dhe i kishte rikthyer gëzimin e jetës. Mario nuk përmbahej dot. Lotët i rridhnin si një fëmije që, pas një pritjeje të gjatë e plot ankth, sheh më në fund të përmbushet ëndrra e tij. Ishte aq i mbushur me emocion, sa fjalët i dukeshin të vogla, përballë asaj që ndiente në zemër. Nuk dinte si ta shprehte mirënjohjen, si ta përkthente në fjalë atë lumturi që i buronte nga shpirti. Në sytë e tij të përlotur lexohej gjithçka: lehtësimi, shpresa, gëzimi dhe një falënderim i thellë, që nuk kishte nevojë për fjalë. Në ato çaste, kuptova edhe një herë se sa e madhe mund të jetë vlera e një ndërhyrjeje mjekësore: ajo nuk i rikthen njeriut vetëm dritën e syve, por edhe dritën e shpirtit, besimin te jeta dhe buzëqeshjen që ndonjëherë fati, ia ka lënë në hije. Dhe lotët e Marios, të pastër e të sinqertë, u bënë për mua shpërblimi më i bukur, një dëshmi e gjallë se përtej mjeshtërisë së duarve, mjekësia është mbi të gjitha humanizëm dhe dashuri për njeriun. Ishte e diel, 30 mars. Një nga ato të diela pranverore, kur natyra zgjohet ngadalë nga heshtja e dimrit, ndërsa shpirti, pa e kuptuar pse, ndien një mall të lehtë për gjithçka që ka ikur e nuk kthehet më. Atë ditë, Mario më befasoi me një surprizë të veçantë. Erdhi në shtëpinë time me një pako në dorë, i veshur me një kostum të zi dopiopet, me papijon të kuq dhe një borsalinë të zezë, që shkëlqente lehtë mbi kokë. Kishte diçka solemne në paraqitjen e tij, një elegancë të një kohe tjetër, ku vitet nuk kishin arritur t’ia zbehnin hijeshinë. Pasi u ul në divanin pranë dritares, vështrimi i tij u ndal te lulet e bardha të kumbullës, që kishin çelur dhe qëndronin mbi degë si një kurorë e brishtë. Ishte një bukuri e qetë, pothuajse e shenjtë, nga ato pamje që të kujtojnë se jeta di të rilindë edhe atëherë kur koha, në heshtje, vazhdon të marrë me vete gjithçka. Mario i soditi për pak çaste lulet, pastaj u kthye nga unë dhe, me një buzëqeshje të përmbajtur, tha: -Sot, doktor, kam një festë të dyfishtë. Unë buzëqesha. E kisha parë në televizor se, ajo e diel përkonte me Pashkët katolike. -E kuptoj, i thashë. Për njërën festë na ka njoftuar televizioni.Ai më pa me atë shprehjen e tij të veçantë, ku serioziteti përzihej me një lloj humori të hollë, dhe m’u përgjigj: -E di, doktor, që për njërën të ka informuar televizioni. Por tjetra është po aq e shenjtë për mua. Sot kam përvjetorin e tetëdhjetë e pestë të lindjes sime. Pikërisht sot! Gëzoj dy ndriçime: ndriçimin e dritës së syrit dhe ndriçimin e shpirtit. Teksa shqiptoi fjalët e fundit, bashkoi duart dhe bëri shenjën e kryqit, me një përkushtim. Ishte një gjest i thjeshtë, por në atë çast m’u duk sikur përmblidhte brenda aq shume emocione, shpresa e mirënjohje. Pastaj ngriti pak pakon, që mbante pranë vetes dhe vazhdoi: -Në këtë pako kam një tortë, të cilën e porosita në Turizëm, në “Adriatik”, tek maitre-i, zoti Andrea. Kam gjithashtu edhe një shishe shampanjë. Një dhuratë e vogël, në krahasim me tuajën. E tha këtë me një kënaqësi të përmbajtur, sikur po më besonte një sekret të bukur, një gëzim që kishte pritur gjatë për ta ndarë me dikë. Për një çast, vështrimi im u kthye përsëri nga lulet e bardha të kumbullës. M’u duk se ato, me brishtësinë e tyre, i ngjanin vetë jetës së njeriut: çelin në heshtje, shkëlqejnë për pak kohë dhe, pa bërë zhurmë, një ditë i lëshojnë petalet në erë dhe humbasin. Por ndoshta pikërisht për këtë arsye bukuria e tyre është kaq prekëse: sepse e dimë që nuk do të zgjasë përgjithmonë. Mariua para se të largohej, më tha me mirësjelljen e tij të zakonshme, me një “noblesse oblige”: -Nuk dua t’ju preokupoj, doktor, por sonte ju pres bashkë me zonjën, për një vizitë në shtëpinë time. E falënderova për ftesën, ndërsa ai u ngrit nga divani, e shoqërova me mendimin, për përvjetorin e tij dhe për atë mënyrë kaq njerëzore, kaq të ndjerë, me të cilën kishte zgjedhur ta përshëndeste jetën në një ditë të shenjtë. Kuptova, sepse vitet mund të na i rëndojnë hapat, mund të na thinjin flokët, e të na mbushin kujtesën me hije, por për sa kohë shpirti vazhdon të kërkojë dritë, njeriu nuk është ende i dorëzuar përpara kohës, pikërisht për këtë arsye, e bën çdo lule, çdo buzëqeshje dhe çdo takim njerëzor edhe më të çmuar. U përgatitëm sipas “protokollit” të festës, morëm me vete një shishe verë Vlosh, nga Narta dhe u nisëm drejt Marios. Sapo kaluam pragun e dhomës, na mbështolli tradita italiane, me atë alegrinë dhe ngrohtësinë e saj të veçantë, ku festa nuk është thjesht një datë në kalendar, por një mënyrë për të ndarë gëzimin, shijen dhe shpirtin e jetës.Tryeza e “Risurrezione di Cristo”, me zambakët e bardhë, trëndafila krem, qirinj të gjatë në shandanë të artë dhe një mbulesë linoje fine në të bardhë qumështi, në qendër, një kryq i vogël elegant floriri, vezët në ngjyrë ari, krijonin një atmosferë të këndshme, solemne dhe aristokratike.

 

Solemniteti i tavolinës në Pasqua Catòlica

Në një kënd të padukshëm të dhomës, nën një mantel dantele, më tërhoqi vëmendjen një skulpturë, që ndriçonte nën dritën e zbehtë të qiririt. Mariua më kapi nga krahu: “ Una miniatura dell’ opera magica di Antonio Maraini,‘ La Vergine et l’angelo d’annunzio’. Por ajo që më befasoi, ishte portreti i një të riu, një portret sa i bukur, aq edhe enigmatik. Në vend të syve, fytyra e tij mbartte një zbrazëti të pazakontë, një mungesë që nuk e kisha hasur kurrë më parë. Sikur piktori të kishte lënë qëllimisht dy hapësira të heshtura, ku shikimi nuk depërtonte dot dhe ku misteri i shpirtit mbetej i pazbuluar. Piktura ishte kurorëzuar me një kurorë lulesh, që i jepte portretit një hijeshi të veçantë, një bukuri të brishtë, thuajse të përhumbur. – Kjo është një vepër e famshme e maestros Amedeo Modigliani, piktorit të shquar me origjinë toskane, një prej figurave të veçanta të artit modern, me një jetë bohemë dhe një fund tragjik.Doktor, juve, si okulist, ju ka tërhequr veçanërisht mënyra se si ai i trajton sytë: sy pa brendi, pa shprehje, sikur të fshehin pas vetes, një botë që nuk mund të lexohet lehtë. Kësaj veçantie autori i atribuoi një thënie intriguese: «Unë do t’i pikturoj sytë tuaj kur të gjej shpirtin tuaj…» Ishte pikërisht kjo pikturë që më solli tek ju, më tha, përpara se të niste të më rrëfente dramën që kishte përjetuar…Më pas, tryeza u mbush me shije të traditës italiane si: agnello al forno, fellata napoletana, torta pasqualina, colomba pasquale– ëmbëlsira tradicionale në formën e një pëllumbi, simbol i paqes dhe i ringjalljes. Biseda vazhdonte, shijet përziheshin me aromat e festës dhe rrëfimi i saj shpaloste ngadalë dhimbjen me haren e vet…Por mendimi im kishte mbetur atje: te ai portret, te sytë që nuk shihnin, te boshllëku që fliste më shumë se një vështrim i gjallë dhe pranë tij njeriu mozaik. Së fundi, piktura u bë pasqyrë e shpirtit të Marios, ndërsa sytë e tij shprehnin atë që fjalët nuk mund ta thoshin. Rikthimi i shikimit i hapi dritaren e gjërave të dukshme, ndërsa arti mes pikturës, i çeli dritaren përtej asaj që shihet. Ajo ishte shprehje jo vetëm e identitetit të tij, por dhe metafora e jetës. Dhe sa më shumë mendoja për të, aq më shumë më dukej se Modigliani nuk kishte lënë sytë bosh nga mungesa e shpirtit, por nga pamundësia për ta shprehur atë plotësisht, përmes një vështrimi të zakonshëm. Ndoshta, për të, shpirti nuk zbulohej menjëherë, duhej depërtuar përtej pamjes, përtej heshtjes, përtej asaj që sytë mund të tregonin. Sepse ndonjëherë, ajo që nuk shohim në sytë e dikujt, është pikërisht ajo që shpalos të na tregojë, me shpirtin e vet…

Vuçiç humbi zgjedhjet, BE-ja uron Listën Studentore: Gati të mbështesim reformat në Serbi

Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Kosta, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, uruan Listën Studentore për fitoren në zgjedhje, duke shprehur gatishmërinë e institucioneve evropiane për të mbështetur përparimin e Serbisë drejt BE-së.

“Jemi të gatshëm të mbështesim reformat në fushën e sundimit të ligjit, lirisë së mediave, luftës kundër korrupsionit dhe forcimit të institucioneve demokratike, si dhe të punojmë së bashku për realizimin e së ardhmes evropiane të Serbisë”, thanë ata në një postim të përbashkët në X.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se rezultati i zgjedhjeve shënon një fillim të ri në marrëdhëniet e Serbisë me Brukselin.

“Për Serbinë mund të fillojë një kapitull i ri. Dyert e BE-së janë të hapura dhe jemi të gatshëm të ecim përpara së bashku”, tha Kos në një deklaratë me shkrim, të shpërndarë për gazetarët nga kabineti i saj.

Duke uruar Listën Studentore, ajo tha se qytetarët e Serbisë e shprehën zërin e tyre duke marrë pjesë në zgjedhje në numër historik, pas pothuajse dy vjetësh protesta për demokraci, sundim të ligjit dhe luftë kundër korrupsionit.

“Pikërisht këto janë vlerat që qëndrojnë në zemër të Bashkimit tonë Evropian”, tha Kos. bw

Protestat studentore, Demokratët Evropianë mesazh Ramës: Jemi krah të rinjve shqiptarë që luftojnë për demokraci!

Protestat studentore në Shqipëri kanë marrë mbështetjen e Demokratëve Evropianë, të cilët nga kongresi i tyre në Athinë i kanë drejtuar një mesazh kryeministrit Edi Rama, duke deklaruar se qëndrojnë në krah të të rinjve që kërkojnë ndryshim dhe një të ardhme demokratike për vendin.

Përmes një reagimi publik, Demokratët Evropianë kanë vlerësuar guximin e studentëve shqiptarë, duke theksuar se përpjekja e tyre lidhet me aspiratën për një Shqipëri demokratike dhe evropiane.

“Përshëndetje, Edi Rama. Nga kongresi ynë në Athinë, familja e Demokratëve Evropianë ka një mesazh për ju: Ne qëndrojmë me të rinjtë e guximshëm të Shqipërisë, që luftojnë për një Shqipëri më në fund demokratike dhe evropiane. Faleminderit deputetes Marjana Koçeku që u bashkua me ne!”, thuhet në mesazhin e tyre.

Në kongres ka marrë pjesë edhe deputetja e pavarur Marjana Koçeku, e cila ka folur për protestat e studentëve në Shqipëri dhe për simbolikën e lëvizjes së njohur si “Revolucioni i Flamingove”.

Gjatë fjalës së saj, Marjana Koçeku theksoi se për shqiptarët Evropa nuk përfaqëson vetëm një destinacion gjeografik apo ekonomik, por mbi të gjitha vlerat e demokracisë, transparencës dhe llogaridhënies.

Ajo deklaroi se flamingoja është shndërruar në simbol të rezistencës qytetare dhe të zgjimit demokratik, ndërsa ngriti akuza për përdorimin e dhunës ndaj studentëve protestues nga forcat e policisë.

“Për shqiptarët, Evropa nuk ka qenë kurrë thjesht një pikë në hartë apo vetëm një mundësi ekonomike. Ajo ka përfaqësuar diçka shumë më të shenjtë dhe më të rëndësishme për kombin dhe popullin tonë: vlerat evropiane të demokracisë, transparencës dhe llogaridhënies.

Por, flamingoja u shndërrua shpejt në një simbol që përfaqësonte shumë më tepër sesa thjesht natyrën. Ajo u bë simbol i rezistencës, guximit qytetar dhe zgjimit demokratik për vendin tonë.

Unë personalisht kam vizituar spitalet, ku, për shkak të dhunës së rëndë të ushtruar ndaj studentëve protestues nga policë me rroba civile, po përdoren të gjitha mjetet për t’i ndaluar studentët të protestojnë dhe të kërkojnë të drejtat e tyre demokratike”, deklaroi Koçeku.

Mesazhi nga Athina vjen në një kohë kur protestat studentore vijojnë prej ditësh në Tiranë, ndërsa kërkesa kryesore e demonstruesve mbetet dorëheqja e kryeministrit Edi Rama. bw

“Foleja e Shqiponjës” e Hitlerit në flakë

VOAL- Policia gjermane njoftoi sot, të shtunën, se ka arrestuar një të dyshuar pas një zjarri në rezidencën Kehlsteinhaus të Adolf Hitlerit, e njohur edhe si “Foleja e Shqiponjës”, në Bavari.

Rreth 200 zjarrfikës u mobilizuan për të shuar flakët në këtë ndërtesë të vështirë për t’u aksesuar, e cila ndodhet në majë të një shkëmbi mbi Berchtesgaden. Në orët e para të mëngjesit të së shtunës, sipas imazheve të kapura nga një kamera meteorologjike, zjarri vazhdoi të shkatërronte ndërtesën.

Policia bllokoi hyrjen në rrugën që të çon në ndërtesë, ndërsa bora binte në majë, siç vërejti një fotograf i AFP-së. “Një i dyshuar është marrë në paraburgim”, tha policia, duke shtuar se askush nuk u lëndua.

Një zjarr ka shpërthyer në “Foleja e Shqiponjës”, rezidencën malore të Adolf Hitlerit mbi Berchtesgaden

Sipas forcave të rendit, një detektor tymi në ndërtesë aktivizoi alarmin e zjarrit rreth orës 9:50 të mbrëmjes të premten. Zjarrfikësit u njoftuan dhe vunë re flakë që ngriheshin lart në qiell ndërsa i afroheshin vendit të ngjarjes. Me të mbërritur, ata “zbuluan se ndërtesa ishte plotësisht në flakë”.

Qasja në vendin e zjarrit, i vendosur në 1,834 metra mbi nivelin e detit, dhe shuarja e zjarrit ishin të vështira, sipas zëdhënëses së policisë Lisa Maier. “Hyrja në ndërtesë është e mundur vetëm me mbrojtje të rëndë të frymëmarrjes”, tha ajo.

Ekipe shpëtimi nuk gjetën askënd brenda ndërtesës. Ende nuk është lëshuar asnjë informacion mbi shkakun e zjarrit. “Hetimi penal është duke vazhduar”, deklaroi Maier.

Menjëherë pas shpërthimit të zjarrit, “një person i dyshimtë tërhoqi vëmendjen e hetuesve”, tha policia. Personi u mor në paraburgim. “Hetimi aktualisht synon të përcaktojë nëse ky person ishte i përfshirë në zjarr”, shtuan ata.

Sipas tabloidit Bild, ndërsa ishin në rrugën e tyre për në vendngjarje, oficerët e zbatimit të ligjit hasën një motoçiklist. Ky i fundit u ndalua më pas, raporton gazeta.

E ndërtuar midis viteve 1937 dhe 1938 pranë Berchtesgaden, Kehlsteinhaus ishte pjesë e “zonës së ndaluar të Führer” në Obersalzberg dhe ishte menduar të shërbente si rezidencë shtetërore për Adolf Hitlerin, i cili, megjithatë, e vizitonte shumë rrallë.

E bërë e famshme nga filma të shumtë amerikanë të pasluftës, ndërtesa ofron pamje të jashtëzakonshme të një peizazhi piktoresk malor që bie ndesh me tmerrin e Rajhut të Tretë, politikat antisemite, raciste dhe ekspansioniste të të cilit shkaktuan vdekjen e miliona njerëzve dhe çuan në Holokaust. E ndërtuar me gur dhe granit, ajo kishte për qëllim të impresiononte diplomatët e huaj. Ndërtesa i mbijetoi Luftës së Dytë Botërore e padëmtuar. Që nga viti 1952, ajo është përdorur si restorant dhe një ekspozitë gjurmon historinë e saj. Turistët duhet të marrin një autobus për të shkuar atje. Agjencitë

SPAK, HETONI TANI! Cilët janë “Burrat e Belindës” ! Nga Günther Fehlinger-Jahn Kryetar, Komiteti Austriak për Zgjerimin e NATO-s

Nga Shqipëria kanë dalë akuza tronditëse. Raportet e publikuara nga JOQ Albania dhe Gazeta Telegraf më 20 tetor 2026 pasqyrojnë pretendimet e një personi anonim, i cili prezantohet si punonjës policie.

.

Akuzat përfshijnë praninë e personave të maskuar – të lidhur, siç pretendohet, me Belinda Ballukun –

të cilët vëzhgojnë punonjësit e policisë;

kërcënime ndaj familjeve të tyre;

presion mbi oficerët që refuzojnë të ushtrojnë forcë ndaj studentëve;

si dhe përfshirjen e mundshme të grupeve të krimit të organizuar.

.

Këto pretendime nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Megjithatë, ato janë mjaft serioze sa për të kërkuar një hetim të menjëhershëm dhe të pavarur.

.

Kërkoj që Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK) në Shqipëri të zbardhë faktet, të identifikojë çdo person përgjegjës për kërcënime apo dhunë, si dhe të garantojë mbrojtjen e dëshmitarëve.

.

🇦🇱 Mbroni studentët e Shqipërisë!
🇪🇺 Mbroni sundimin e ligjit! ⚖️
Jo dhunë politike! Jo kërcënime!
Jo pandëshkueshmëri!
E ardhmja e Shqipërisë është në një Evropë demokratike, jo nën hijen e frikës.
SPAK, HETONI TANI!

Günther Fehlinger-Jahn Kryetar, Komiteti Austriak për Zgjerimin e NATO-s

Deputeti gjerman i CDU-së mbështet studentët: Shqiptarët me vlera europiane, kërkojnë fundin e korrupsionit

Revolta studentore në Shqipëri ka tërhequr vëmendjen edhe në Gjermani. Knut Abraham, deputet i CDU-së në Bundestagun gjerman dhe ish-këshilltar i kancelares Angela Merkel, ka reaguar për protestat në Tiranë, duke shprehur shqetësimin e tij të thellë për zhvillimet dhe duke vënë në dukje kërkesat e qytetarëve shqiptarë kundër korrupsionit dhe lidhjeve mes politikës e krimit të organizuar.

Përmes një reagimi në rrjetin social X, Abraham thekson se kërkesat e protestuesve pasqyrojnë vlerat europiane që Shqipëria është zotuar të mbështesë. Deklarata e deputetit gjerman vjen në ditën e tetë të revoltës studentore, ndërsa të rinjtë vijojnë protestat duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Reagimi i plotë i Knut Abraham në X:

“I kam ndjekur protestat në Tiranë me shqetësim të thellë. Qytetarët kërkojnë fundin e korrupsionit, favoreve politike dhe lidhjeve midis krimit të organizuar dhe politikës. Këto kërkesa pasqyrojnë vlerat europiane që Shqipëria është zotuar të mbështesë”.

Image

Kush është Knut Abraham?

Knut Abraham është deputet i CDU-së në Bundestagun gjerman dhe një figurë e angazhuar në çështjet europiane, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe të drejtat e njeriut.

Në Bundestag, ai është anëtar i Komisionit për Punët e Jashtme dhe i Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Ndihmën Humanitare, ku drejton grupin parlamentar CDU/CSU. Ai është gjithashtu pjesë e delegacionit gjerman në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Europës, ku mban funksione drejtuese.

Reagimi i tij i shtohet vëmendjes ndërkombëtare ndaj protestave në Shqipëri, ku studentët dhe të rinjtë kërkojnë largimin e qeverisë dhe kundërshtojnë korrupsionin e keqqeverisjen. sn

Pas 15 vjetësh, aktakuzë për vrasjen e Diana Kastratit

Radio Evropa e Lirë

Prokuroria Themelore në Prishtinë ngriti aktakuzë ndaj A.J., të dyshuarit për vrasjen e Diana Kastratit, 15 vjet pasi ajo u vra me armë zjarri në Prishtinë.

Lajmin e konfirmoi për Radion Evropa e Lirë Prokuroria Themelore në Prishtinë, e cila bëri të ditur se aktakuza është ngritur në mungesë, më 22 tetor 2026.

Përveç veprës penale të vrasjes, A.J. akuzohet edhe për “mbajtje në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Megjithatë, mbetet e paqartë se çfarë ka ndryshuar në këtë rast pas një dekade e gjysmë dhe çfarë e ka mundësuar ngritjen e aktakuzës pikërisht tani.

Sipas raportimeve të mëhershme, i akuzuari ndodhej në Spanjë dhe autoritetet kosovare kishin hasur në pengesa për ekstradimin e tij.

Radio Evropa e Lirë e pyeti Prokurorinë për arsyet e vonesës së aktakuzës, zhvillimet eventuale në hetime dhe vendndodhjen aktuale të të akuzuarit, por, deri në publikimin e këtij lajmi, nuk mori përgjigje.

Gjykata Themelore në Prishtinë ende nuk konfirmoi nëse e ka pranuar aktakuzën dhe në cilën fazë ndodhet procedura gjyqësore.

Rasti i Diana Kastratit është kthyer në një shembull të dështimit institucional në mbrojtjen e grave nga dhuna në Kosovë.

Diana u vra vetëm 22 ditë pasi kishte kërkuar mbrojtje emergjente nga gjykata, e cila nuk kishte vepruar ndaj kërkesës së saj – një mosveprim që Gjykata Kushtetuese më vonë e konstatoi si shkelje të së drejtës për jetë.

Vrasja dhe kërkesa për mbrojtje që mbeti pa përgjigje

Diana Kastrati ishte 27 vjeçe kur u vra më 18 maj 2011, në Prishtinë.

Sipas dokumenteve gjyqësore, ajo ishte qëlluar me armë zjarri në qafë, ndërsa i dyshuar për vrasjen ishte ish-partneri i saj, A.J., me të cilin kishte bashkëjetuar për më shumë se dhjetë vjet dhe kishte një vajzë.

Më 17 janar 2011, Diana kishte paraqitur padi për shkëputjen e bashkësisë jashtëmartesore me A.J., për shkak të përkeqësimit të marrëdhënieve mes tyre, sipas aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës të vitit 2013.

Pas paraqitjes së padisë, ajo ishte zhvendosur bashkë me vajzën te prindërit e saj.

Më 26 prill të atij viti, për shkak të kërcënimeve të pretenduara ndaj saj dhe vajzës, Diana iu drejtua Gjykatës Komunale në Prishtinë, duke kërkuar urdhër për mbrojtje emergjente.

Sipas ligjit në fuqi, gjykata duhej të vendoste për kërkesën brenda 24 orëve.

Por, kërkesa mbeti pa përgjigje.

Vetëm 22 ditë më vonë, Diana u vra.

Mosveprimi i gjykatës u bë më pas objekt i një beteje të gjatë ligjore, të nisur nga prindërit e saj, Gëzim dhe Makfire Kastrati.

Gjykata Kushtetuese konstatoi shkelje të së drejtës për jetë

Në prill të vitit 2012, prindërit e Dianës iu drejtuan Gjykatës Kushtetuese, duke pretenduar se mosveprimi i Gjykatës Komunale në Prishtinë kishte cenuar të drejtat themelore të vajzës së tyre.

Në shkurt të vitit 2013, Gjykata Kushtetuese u dha të drejtë.

Në aktgjykimin e saj, ajo konstatoi se Gjykata Komunale kishte dështuar të përmbushte detyrimet ligjore për shqyrtimin e kërkesës për mbrojtje emergjente.

Sipas Kushtetueses, ky mosveprim përbënte shkelje të së drejtës për jetë, të garantuar me nenin 25 të Kushtetutës së Kosovës dhe nenin 2 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Gjykata konstatoi gjithashtu shkelje të së drejtës për mjete juridike, të garantuar me nenet 32 dhe 54 të Kushtetutës së Kosovës dhe nenin 13 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Në aktgjykim përmendet edhe një masë disiplinore ndaj gjyqtarit që kishte trajtuar kërkesën e Dianës.

Nga konstatimi i shkeljes te dëmshpërblimi

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, prindërit e Dianës vazhduan përpjekjet për të kërkuar përgjegjësi nga shteti.

Në nëntor të vitit 2013, Gëzim dhe Makfire Kastrati ngritën padi kundër institucioneve përgjegjëse, duke kërkuar kompensim për dëmin jomaterial të shkaktuar nga vrasja e vajzës së tyre dhe mosveprimi i autoriteteve për ta mbrojtur.

Në vitin 2019, Gjykata Themelore në Prizren vendosi që Republika e Kosovës t’u paguante prindërve të Dianës 95 mijë euro dëmshpërblim për vuajtjet shpirtërore.

Megjithatë, pas ankesës së Avokaturës Shtetërore, Gjykata e Apelit e uli shumën e dëmshpërblimit në 30 mijë euro në shkurt të vitit 2023.

Sipas vendimit të Apelit, Këshilli Gjyqësor i Kosovës dhe Qeveria e Kosovës u detyruan ta paguanin këtë shumë në mënyrë solidare.

Pse i dyshuari nuk është sjellë para drejtësisë?

Për vite me radhë, pamundësia e ekstradimit të të dyshuarit nga Spanja kishte qenë një nga pengesat kryesore për procedimin e rastit të vrasjes së Diana Kastratit.

Në maj të vitit 2022, organizata QIKA raportoi se Ministria e Drejtësisë dhe Prokuroria Themelore në Prishtinë kishin konfirmuar se Spanja kishte refuzuar ekstradimin e të dyshuarit në Kosovë.

Sipas QIKA-s, Prokuroria kishte pezulluar hetimet për këtë rast.

Spanja është një nga pesë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.

Ngritja e aktakuzës tani shënon një zhvillim të ri në rastin që ka mbetur pa epilog penal për 15 vjet.

Ajo, megjithatë, nuk nënkupton shpalljen fajtor të të akuzuarit, i cili prezumohet i pafajshëm derisa fajësia e tij të vërtetohet me vendim gjyqësor të formës së prerë.

IKD: Pengesat për ekstradim nuk duhet ta arsyetojnë pritjen e pakufizuar

Arrita Rezniqi, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), thotë se vonesa prej 15 vjetësh në ngritjen e aktakuzës për vrasjen e Diana Kastratit ngre shqetësime për aftësinë e sistemit të drejtësisë për të vepruar në kohë, ndonëse një pjesë e saj mund të shpjegohet me pengesat për ekstradimin e të dyshuarit nga Spanja.

Sipas saj, institucionet duhet të sqarojnë se çfarë veprimesh kanë ndërmarrë gjatë këtyre viteve për sigurimin e pranisë së të akuzuarit, përfshirë nëse kanë lëshuar fletarrestim ndërkombëtar dhe nëse kanë shfrytëzuar mekanizmat e bashkëpunimit juridik e policor.

Rezniqi përmend ekstradimin e një shtetasi kosovar nga Spanja në gusht të këtij viti, si dëshmi se pengesat politike nuk e përjashtojnë domosdoshmërisht bashkëpunimin mes dy vendeve.

“Pengesat e mëhershme nuk duhet të trajtohen si të pandryshueshme dhe as të shërbejnë si arsyetim për pritje të pakufizuar”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

Sipas Rezniqit, ngritja e aktakuzës në mungesë mund të jetë mundësuar nga ndryshimet në legjislacionin procedural penal, të cilat krijojnë hapësirë që procedura të ecë përpara edhe kur i pandehuri nuk është i qasshëm për organet e drejtësisë.

Ajo paralajmëron se vonesa të tilla rëndojnë vuajtjet e familjarëve, mund të vështirësojnë administrimin e provave dhe minojnë besimin në institucione.

“Pezullimi i hetimeve nuk duhet të shndërrohet në harresë institucionale”, thekson Rezniqi.

Aktakuza në kohën e një tjetër rasti që tronditi Kosovën

Aktakuza për vrasjen e Diana Kastratit vjen në kohën kur Kosova po përballet me reagime të shumta pas vrasjes së Arlinda Zekajt, më 25 tetor, në Pejë, për të cilën dyshohet ish-kunati i saj.

Edhe Zekaj kishte kërkuar mbrojtje nga institucionet, duke paralajmëruar se jeta e saj ishte në rrezik.

Gjetjet preliminare të Inspektoratit Policor të Kosovës (IPK) nxorën në pah një varg lëshimesh në trajtimin e rastit.

Sipas IPK-së, Policia nuk kishte dokumentuar ekzekutimin e një urdhri mbrojtës të lëshuar më 7 shtator, ndërsa një urdhër tjetër, i 16 tetorit, ishte zbatuar me gjashtë ditë vonesë.

Po ashtu, drejtuesit policorë në Pejë nuk kishin trajtuar një kërkesë të hetuesit për rivlerësimin e rrezikut dhe shtimin e masave të sigurisë për Zekajn.

Pas vrasjes, një varg zyrtarësh policorë dhe prokurorësh u pezulluan nga detyra, ndërsa drejtori i përgjithshëm i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha, dha dorëheqje më 30 tetor, duke e cilësuar vendimin si akt të përgjegjësisë morale.

Kuvendi i Kosovës ka themeluar edhe një komision hetimor parlamentar për të shqyrtuar veprimet dhe mosveprimet institucionale në këtë rast.

Megjithëse rrethanat e dy vrasjeve janë të ndryshme, të dyja rastet kanë ngritur pyetje për efektivitetin e institucioneve në mbrojtjen e grave që raportojnë dhunë dhe kërkojnë ndihmë.

Rusia e zhvendos luftën përtej frontit – sa e sigurt është Kosova?

Valona Tela

Kosova nuk është në luftë, por kërcënimet që po shqetësojnë Evropën mund të mos e anashkalojnë as atë.

Me mijëra trupa të NATO-s në territorin e saj, tensione të vazhdueshme me Serbinë dhe infrastrukturë kritike që tashmë ka qenë objekt sulmesh, vendi përballet me rreziqe që nuk marrin domosdoshmërisht formën e një përballjeje ushtarake.

Në pjesë të tjera të Evropës, ato janë shfaqur përmes sabotimeve, sulmeve kibernetike dhe operacioneve të fshehta, të cilat janë shtuar që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës, në vitin 2022.

Autoritetet evropiane kanë hetuar një varg incidentesh, disa prej të cilave janë lidhur me shërbimet ruse të inteligjencës.

Në shënjestër kanë qenë rrjetet e transportit, institucionet shtetërore dhe kompanitë që furnizojnë Ukrainën me pajisje ushtarake.

Përmes këtyre veprimeve, Moska – e cila vazhdimisht e mohon përfshirjen – dyshohet se synon të pengojë mbështetjen për Kievin dhe të krijojë pasiguri në vendet perëndimore, pa hyrë në një konflikt të drejtpërdrejtë ushtarak me to.

Sipas një analize të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), numri i sulmeve dhe planeve për sulme me pasoja fizike në Evropë, të identifikuara si të lidhura me Rusinë, është rritur nga vetëm tri në vitin 2022 në 34 në vitin 2024.

Rritja e këtyre incidenteve ka nxjerrë në pah edhe vështirësitë e parandalimit të tyre.

Një analizë e Këshillit Atlantik, e publikuar në fillim të tetorit, vlerëson se NATO-ja ka forcuar mbrojtjen ushtarake, por ende ka vështirësi në frenimin e operacioneve që mbeten nën pragun e një konflikti të hapur.

Problemi nuk qëndron vetëm te parandalimi i sulmeve, por edhe tek identifikimi i atyre që qëndrojnë pas tyre dhe përcaktimi i mënyrës së reagimit.

“Përgjigjet e NATO-s dhe të vendeve anëtare kanë qenë kryesisht reaktive dhe mbrojtëse. Ato janë përqendruar në zbulimin dhe kundërshtimin e provokimeve të caktuara, por nuk kanë arritur të dëshmojnë aftësi efektive për t’i frenuar ato”, thuhet në analizë.

Përtej dëmeve materiale, operacionet e tilla mund të krijojnë frikë dhe pasiguri, duke i detyruar autoritetet të reagojnë ndaj incidenteve, përgjegjësit e të cilave shpesh mbeten të paidentifikuar.

Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, paralajmëroi gjatë një vizite në Talin, muajin e kaluar, se reagimet e tepruara ndaj çdo incidenti mund t’i shërbejnë Moskës.

Ai ritheksoi, njëkohësisht, vendosmërinë e Aleancës për të mbrojtur territorin e vendeve anëtare.

“Ne do të mbrojmë çdo pëllëmbë të territorit të aleatëve, pavarësisht nëse aty jetojnë njerëz apo jo, pavarësisht nëse ndodhet pranë Parisit, Talinit, Uashingtonit apo Otavës”, tha Rutte.

Nga një mesazh në Telegram te një akt sabotimi

Për të kryer një operacion sabotimi, nuk nevojiten domosdoshmërisht agjentë të trajnuar të inteligjencës.

Ndonjëherë, gjithçka mund të nisë me një mesazh në Telegram, një detyrë të thjeshtë dhe një pagesë prej disa qindra eurosh.

Fotografimi i një objekti, mbledhja e informacioneve apo një akt vandalizmi mund t’i besohet një personi pa përvojë, i cili pranon të veprojë kundrejt pagesës.

Kjo është një nga metodat që, sipas ekspertëve, përdorin shërbimet ruse të inteligjencës për të organizuar operacione në territorin evropian.

Kinga Redlowska, studiuese në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI), shpjegon se përmes kësaj taktike, organizatorët mund të angazhojnë njerëz me kosto të ulët, duke ruajtur distancën nga veprimet që kryhen në terren.

“Rusia përdor një taktikë shumë të lirë, por efektive, duke angazhuar ata që i quajmë agjentë të njëpërdorshëm. Operativët rusë rekrutojnë banorë të vendeve të Bashkimit Evropian ose të Britanisë, shpesh nga grupe të cenueshme, si studentë apo të papunë që kërkojnë të fitojnë para”, thotë Redlowska për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.

Detyrat mund të nisin me fotografimin e një objekti ose mbledhjen e informacioneve dhe të përshkallëzohen deri në vandalizëm apo zjarrvënie.

Edhe pagesat varen nga natyra dhe rreziku i detyrës.

“Ekziston pothuajse një listë çmimesh për detyrat. Ndonjëherë shumat janë vetëm 100 ose 200 euro. Për detyra më të mëdha mund të jenë 1.000 euro, ndërsa për misione më të ndërlikuara mund të arrijnë në disa mijëra euro”, thotë Redlowska.

Sipas një studimi të RUSI-t, pagesat kryhen kryesisht përmes kriptovalutave, megjithëse janë dokumentuar edhe transferime bankare dhe pagesa me para të gatshme.

Një mënyrë e tillë organizimi e bën më të vështirë zbulimin e lidhjeve mes atyre që kryejnë sulmet dhe atyre që i urdhërojnë.

Kështu, një incident që në pamje të parë duket i izoluar, mund të jetë pjesë e një operacioni shumë më të gjerë.

Për Alexander Palmerin, nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, synimi i Moskës shkon përtej dëmit që mund të shkaktojë një veprim i vetëm.

“Çdo pengesë apo trazirë në një vend të orientuar drejt Perëndimit shihet si diçka pozitive për Rusinë, edhe nëse ajo nuk përfiton drejtpërdrejt. Mendoj se kjo buron nga një mënyrë të të menduari, sipas së cilës humbja e njërës palë është automatikisht fitore për tjetrën”, thotë Palmer për Exposenë.

Por, për të shkaktuar dëme, nuk është gjithmonë e nevojshme as prania fizike në vendin që synohet të goditet.

Sulmet mund të kryhen edhe nga distanca, përmes sistemeve digjitale.

Gjermania dhe Çekia, për shembull, kanë identifikuar sulme kibernetike që ua kanë atribuuar hakerëve të lidhur me inteligjencën ushtarake ruse.

Në Gjermani, në shënjestër ka qenë Partia Socialdemokrate, ndërsa në Çeki institucionet shtetërore, përmes shfrytëzimit të një dobësie në programin Microsoft Outlook.

Çfarë rrezikon Kosova?

Për Kosovën, kërcënime të tilla nuk janë vetëm çështje e zhvillimeve në pjesë të tjera të Evropës.

Institucionet e saj të sigurisë kanë identifikuar tashmë një varg rreziqesh që mund të shfrytëzohen për destabilizim.

Në dokumentin strategjik SOCTA 2025, Policia e Kosovës përmend operacionet e fshehta, sulmet kibernetike, propagandën dhe përdorimin e grupeve joformale.

Si cenueshmëri identifikohen situata e sigurisë në veri, pakënaqësitë sociale dhe krizat energjetike.

Dokumenti paralajmëron edhe për mundësinë e shtimit të sulmeve kibernetike ndaj institucioneve, bankave dhe mediave, si dhe të përpjekjeve për të nxitur mosbesim ndaj Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara.

Disa prej këtyre rreziqeve kanë marrë formë konkrete në Kosovë qysh më herët.

Në maj të vitit 2024, faqet e internetit të Presidencës, Kryeministrisë dhe disa institucioneve të tjera mbetën përkohësisht të paarritshme pas sulmeve kibernetike.

Incidentet ndodhën pas deklaratave të ministrit të Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, në mbështetje të Ukrainës.

Disa grupe proruse morën përgjegjësinë për sulmet, ndërsa Qeveria e Kosovës fajësoi hakerët rusë.

Megjithatë, përcaktimi i autorëve të një sulmi kibernetik është më i ndërlikuar sesa identifikimi i adresës nga e cila ai kryhet.

Kujtim Gashi, ish-drejtor i Agjencisë së Shoqërisë së Informacionit në Kosovë, shpjegon se sulmuesit mund të përdorin serverë ndërmjetësues dhe pajisje të komprometuara për të fshehur origjinën.

“Fakti që një sulm vjen nga një IP-adresë apo një infrastrukturë e vendosur në një shtet të caktuar, nuk dëshmon 100 për qind se origjina e atij sulmi vjen po nga ajo adresë apo ai shtet”, thotë Gashi për Exposenë.

Rreziqet për Kosovën nuk kufizohen vetëm në hapësirën digjitale.

Në nëntor të vitit 2024, një shpërthim dëmtoi kanalin e Ibër-Lepencit, nga i cili varen furnizimi me ujë i disa qyteteve dhe nevojat e prodhimit të energjisë elektrike.

Autoritetet kosovare e cilësuan incidentin si sulm terrorist dhe akuzuan Serbinë për përfshirje. Beogradi e mohoi përgjegjësinë.

Për rastin janë ngritur akuza ndaj tre personave.

Megjithatë, nuk janë paraqitur prova publike që ta lidhin atë me shërbimet ruse të inteligjencës apo me operacionet e sabotimit të hetuara në Evropë.

Rasti, sidoqoftë, nxori në pah se çfarë pasojash mund të ketë goditja e një infrastrukture nga e cila varen shërbimet jetike.

Por, a kanë identifikuar institucionet kosovare përpjekje për rekrutim, sabotim apo mbledhje informacionesh rreth objekteve të tilla?

Kjo mbetet e paqartë.

Radio Evropa e Lirë kërkoi përgjigje nga Policia dhe Prokuroria e Kosovës për këto çështje, ndërsa Agjencisë së Shoqërisë së Informacionit dhe misionit të NATO-s, KFOR, u drejtoi pyetje për kërcënimet kibernetike.

Asnjëri prej këtyre institucioneve nuk u përgjigj deri në publikimin e këtij artikulli.

Ekspertët e sigurisë, ndërkohë, paralajmërojnë se Ballkani Perëndimor ka karakteristika që mund ta bëjnë të cenueshëm ndaj operacioneve destabilizuese.

Palmer vlerëson se Rusia e sheh rajonin si terren të përshtatshëm për to, për shkak të historisë së tij të afërt dhe ndarjeve të brendshme politike.

Ai përmend dyshimet për organizim trazirash, plane për grushte shteti dhe përfshirje të grupeve të armatosura në rajon.

Por, nuk e konsideron domosdoshmërisht praninë e NATO-s si arsyen kryesore që mund ta bëjë Kosovën objektiv.

“Nuk është e qartë për mua nëse prania e bazës së NATO-s është një nga faktorët kryesorë që e bëjnë Kosovën të cenueshme. Mendoj se ky rajon perceptohet si një pjesë më e paqëndrueshme e botës dhe Rusia, sipas meje, ka qasje më të lehtë në vende të tilla, për shkak të historisë relativisht të re të institucioneve dhe ndarjeve të brendshme politike”, thotë Palmer.

Një raport i Qendrës Kosovare për Studime të Sigurisë, i publikuar në dhjetor të vitit 2025, vlerëson se Rusia e shtrin ndikimin e saj në Kosovë kryesisht përmes lidhjeve me popullsinë serbe dhe shfrytëzimit të tensioneve ndëretnike.

Sipas raportit, dezinformimi, ndërhyrjet politike, sulmet kibernetike dhe presioni ekonomik janë ndër metodat që përdoren për të nxitur përçarje dhe për të penguar integrimin euroatlantik të rajonit.

Sa e përgatitur është Kosova?

Nëse një sulm do të ndërpriste funksionimin e institucioneve apo të shërbimeve jetike në Kosovë, sa shpejt do të mund të riktheheshin ato?

Kjo është një nga pyetjet kryesore që shtrohet për kapacitetet mbrojtëse të vendit.

Një raport i Qendrës Kosovare për Studime të Sigurisë, i publikuar në gusht të vitit 2026, identifikon dobësi në koordinimin institucional, komunikimin gjatë krizave dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike.

Në skenarin më negativ për vitin 2030, autorët përshkruajnë një Kosovë të përballur me incidente të përsëritura të sigurisë, sabotime, ndërprerje të shërbimeve nga sulmet kibernetike dhe përhapje të dezinformimit.

Ky nuk është një parashikim, por një skenar që ilustron se çfarë pasojash mund të kenë dobësitë ekzistuese nëse nuk adresohen.

Një nga pikat e ndjeshme është infrastruktura digjitale shtetërore.

Qendra Shtetërore e të Dhënave, e administruar nga Agjencia e Shoqërisë së Informacionit, strehon platformën eKosova dhe regjistrat shtetërorë.

Një ndërprerje e rëndë e funksionimit të saj mund të ndikojë në shërbimet që qytetarët dhe institucionet marrin përmes këtyre sistemeve.

Ministria e Digjitalizimit thotë për Radion Evropa e Lirë se qendra ka mekanizma të sigurisë fizike dhe kibernetike.

Por, nuk sqaron se sa kohë do të duhej për rikthimin e shërbimeve kritike pas një ndërprerjeje, e as kur është testuar për herë të fundit një plan i tillë.

Sipas Gashit, Kosova ka kapacitete për mbrojtjen e sistemeve, por mbetet problem mungesa e një infrastrukture rezervë sipas standardeve.

“Kosova nuk e posedon sipas standardeve një qendër shtetërore të rimëkëmbjes së të dhënave në rast të fatkeqësive, apo një ‘disaster recovery center’, e cila mund të shërbejë si infrastrukturë për vazhdimësinë e shërbimeve”, thotë ai.

Ministria e Digjitalizimit konfirmon se një qendër e tillë është ende në fazën e projektimit, në kuadër të një projekti të mbështetur nga Banka Botërore.

Përgatitjet për t’u përballur me kërcënimet kibernetike mbeten të papërfunduara edhe në aspektin ligjor dhe institucional.

Raporti i Komisionit Evropian për Kosovën, i vitit 2025, konstatoi se vendi ka miratuar tetë nga 14 aktet nënligjore për sigurinë kibernetike dhe kërkoi funksionalizimin e Agjencisë për Siguri Kibernetike dhe Këshillit Kombëtar për Siguri Kibernetike.

Një hap përpara u shënua në gusht, kur ekipi qeveritar GovCERT u akreditua në rrjetin ndërkombëtar Trusted Introducer, i cili mundëson shkëmbimin e informacioneve për kërcënimet dhe incidentet kibernetike mes ekipeve të specializuara në Evropë.

Ky bashkëpunim ka rëndësi të veçantë përballë kërcënimeve që nuk njohin kufij.

Në operacionet e sabotimit të hetuara në Evropë, personat që kryejnë sulmet, ata që i organizojnë dhe burimet e financimit mund të ndodhen në vende të ndryshme.

Prandaj, sipas Redlowskës, një nga mënyrat për t’i zbuluar këto rrjete është ndjekja e rrjedhës së parave.

“Autoritetet duhet të ndjekin gjurmët e parave që në fillim. Pagesat mund të lidhin individë që, në pamje të parë, nuk kanë asnjë lidhje me njëri-tjetrin”, thotë ajo.

Por, kur pagesat kryhen përmes kriptovalutave, hetimi kërkon bashkëpunim edhe përtej kufijve shtetërorë.

“Kriptovalutat nuk njohin kufij. Edhe krimi i organizuar vepron përtej kufijve, ndaj edhe përgjigjja duhet të jetë ndërkufitare. Nuk mund të veprojmë të izoluar, sepse aktet e sabotimit të lidhura me Rusinë janë të shpërndara në gjithë Evropën”, thotë Redlowska.

Sipas saj, ky bashkëpunim duhet të përfshijë edhe sektorin privat, veçanërisht institucionet financiare, të cilat posedojnë informacione që mund të ndihmojnë në identifikimin e lidhjeve mes personave të përfshirë.

Për Kosovën, tabloja mbetet e përzier.

Kërcënimet janë identifikuar, disa mekanizma mbrojtës janë forcuar, por vazhdojnë të evidentohen mangësi në përgatitje dhe të mungojnë përgjigje për kapacitetet e reagimit.

Në një mjedis ku sulmet mund të organizohen nga distanca, me kosto të ulët dhe pa paralajmërim, adresimi i këtyre çështjeve mund të bëjë dallimin.

Prokuroria Speciale: Rama dyshohet për keqpërdorim të pozitës zyrtare

Radio Evropa e Lirë

Prokuroria Speciale e Kosovës tha se kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, është intervistuar të premten, më 30 tetor, në cilësinë e të pandehurit dhe dyshohet për veprën penale: “Keqpërdorim i pozitës apo autoritetit zyrtar”.

Nga Prokuroria Speciale thanë për Radion Evropa e Lirë se intervistimi i të parit të kryeqytetit të Kosovës u bë në kuadër të hetimeve që po zhvillohen për rastin penal “Arkitekti i Kryeqytetit”.

“Prokuroria Speciale është duke i ndërmarrë veprimet e nevojshme hetimore dhe procedurale në përputhje me legjislacionin në fuqi”, thanë nga Prokuroria Speciale.

Rama u paraqit para Prokurorisë Speciale për intervistim rreth orës 13:30.

Pas intervistimit, ai tha se është i gatshëm të bashkëpunojë me Prokurorinë Speciale për këtë çështje, dhe prandaj edhe u paraqit në Prokurori, duke theksuar se “jemi totalisht transparentë”.

“Puna ime është zhvillimi i kryeqytetit, ndërtimi i kryeqytetit, puna e Prokurorisë është të dijë që çdo gjë po bëhet në bazë të legjislacionit”, u shpreh i pari i Prishtinës.

Avokati i tij, Artan Qerkini, tha për mediat se Rama është i gatshëm të japë sqarimet e nevojshme para organit ndjekës, në mënyrë që Prokuroria “të bindet se çdo gjë në lidhje me këtë projekt ka shkuar sipas ligjit”.

Shërbimi i Arkitektit të Kryeqytetit është themeluar më 2022 nga Komuna e Prishtinës gjatë mandatit të Ramës, që parasheh hartimin e projekteve arkitekturore, urbanistike dhe infrastrukturore për Prishtinën.

Komuna kishte hapur një tender të quajtur “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit”, me vlerë të parashikuar prej 12 milionë eurosh.

Ky projekt ishte kritikuar nga opozita e kryeqytetit dhe nga organizatat joqeveritare që kishin argumentuar se kishte pasur shkelje.

Më 2024, organizata joqeveritare Demokraci Plus kishte kërkuar nga Komuna e Prishtinës që të anulonte kontratën 12 milionëshe. Kjo organizatë kishte thënë se ishin bërë shkelje gjatë caktimit të komisionit vlerësues të ofertave, pasi në të ishte caktuar një person, që nuk ishte pjesë e Komunës së Prishtinës.

Sipas organizatës, ka dyshime për konflikt interesi pasi, ky anëtar komisioni figuronte si bashkëpunëtor i një prej kompanive fituese, përkatësisht Anarch Sh.P.K. Operatori tjetër fitues ishte Ardi CC L.L.C.

Teksa Rama po intervistohej nga Prokuroria Speciale, shefi i asamblistëve të Lëvizjes Vetëvendosje në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla, shkroi në rrjetet sociale se 1 milion e 48 mijë euro i kishte paguar Komuna e Prishtinës për shërbimet e ofruara nga Arkitekti i Kryeqytetit për tetor-nëntor 2023. Ai tha se pagesa ishte bërë për konsulencë.

Ai tha se LVV-ja e kishte denoncuar qysh në fillim Shërbimin e Arkitektit të kryeqytetit.

Kurti për vrasjen e Arlinda Zekajt: Qartazi ka pasur një zinxhir sistemor lëshimesh nga institucionet

Radio Evropa e Lirë

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se në rastin e vrasjes së Arlinda Zekajt qartazi shihet se ka pasur një “zinxhir sistemor lëshimesh” nga institucionet përgjegjëse për sigurinë dhe drejtësinë.

Gjatë mbledhjes së ekzekutivit të mbajtur më 28 tetor, Kurti tha se kjo vrasje, e paralajmëruar nga vetë viktima, “nuk kishte se si të përfundonte ndryshe”.

“Kjo e bën edhe më të pafalshme situatën”, tha ai.

Në orët e vona të 27 tetorit, Policia e Kosovës ka arrestuar në Deçan dorasin e dyshuar, kunatin e Zekajt.

Ajo u vra pranë shtëpisë së saj në Vitomiricë të Pejës mbrëmjen e 25 tetorit, pak pasi kishte raportuar në polici dhunë në familje nga ish-bashkëshorti i saj.

Kurti tha se në Kosovë, drejtësia “fatkeqësisht nuk është në mbrojtje të të dobëtit, përkundrazi drejtësia ka dalë në krahun e të fortit”. Sipas tij, drejtësia në Kosovë vazhdon të jetë e shtrembër.

“Republika e Kosovës nuk ka më nevojë për asnjë provë që të konstatojë se është urgjencë kombëtare drejtimi i drejtësisë”, tha ai.

Kurti kujtoi se për rastin e Zekajt, Ministria e Drejtësisë dhe ajo e Punëve të Brendshme kanë afat deri nesër në orën 18:00 të paraqesin raportet e tyre të detajuara mbi evidencat dhe lëshimet në secilin zinxhir të institucioneve.

Gjatë ditës, është thirrur një protestë për vrasjen e Zekajt, e cila është gruaja e tetë që vritet gjatë këtij viti.

Zekaj kishte kërkuar vazhdimisht ndihmë nga institucionet. Ajo i ishte drejtuar autoriteteve duke thënë se qysh në dhjetor të vitit të kaluar, bashkëshorti i saj, prej të cilit ishte ndarë, e kishte kërcënuar me jetë.

Autoritetet më vonë kishin lëshuar urdhër mbrojtjeje dhe kishin vendosur që përkohësisht kujdestaria e fëmijës së mitur të çiftit t’i kalonte Zekajt.

Autoritetet po ashtu kishin urdhëruar që bashkëshorti të mos i afrohej, teksa kishin vendosur se ajo mund të qëndronte në shtëpinë e përbashkët të çiftit.

Dy ditë para vrasjes, Arlinda Zekaj përmes një letre i ishte ankuar kryeprokurores së Pejës për mënyrën e trajtimit të rastit të saj dhe moszbatimit të vendimit gjyqësor.

Sipas Prokurorisë, prokurori kujdestar vlerësoi se kthimi i menjëhershëm në shtëpi mund t’ia rrezikonte jetën. Ai e udhëzoi të qëndronte te vëllezërit dhe planifikon që kthimi i saj në shtëpi të bëhej me shoqërim policor.

Në ditën e vrasjes, Arlinda Zekaj e bëri denoncimin e fundit për dhunë në familje. Bashkëshorti i saj, prej të cilit ishte ndarë, u ndalua për 48 orë, teksa ajo këmbënguli që në përputhje me vendimin gjyqësor të kthehej në shtëpinë e përbashkët.

E pyetur nëse ndihet e sigurt në shtëpi, duke qenë se aty ndodheshin familjarët e bashkëshortit, ajo e pranoi se siguria e saj mbetej e cenuar, por këmbënguli në të drejtat e saj.

Pak minuta pasi Policia e shoqëroi në shtëpi, Arlinda Zekaj dyshohet se u vra me sëpatë nga kunati i saj.

Vrau ish-kunatën me sëpatë, policia e Kosovës arreston autorin e dyshuar, Albert Sylaj

Policia e Kosovës ka bërë të ditur se është arrestuar Albert Sylaj, i dyshuar për vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës. 

Sylaj është arrestuar rreth orës 23:40 në Deçan.

Sylaj dyshohet se më 25 tetor me sëpatë vrau Arlinda Zekajn, ish-kunatën e tij. Ai po kërkohej nga policia.

“Pas angazhimeve intensive operative dhe hetimore, si dhe bashkëpunimit me qytetarët, është lokalizuar dhe arrestuar personi i dyshuar, Albert Sylaj, i cili ishte në kërkim lidhur me rastin “vrasje e rëndë” të ndodhur më 25 tetor 2026, në fshatin Vitomiricë të Pejës. Arrestimi është realizuar sonte, rreth orës 23:40, në Deçan, pas veprimeve të ndërmarra nga njësitet përkatëse policore”, ka njoftuar Policia e Kosovës. Panorama

Seanca për vrasjen e Arlinda Zekajt, Kurti kërkon veprime konkrete brenda 72-orëve nga ministria Brendshme dhe e Drejtësisë: Të zbardhet çdo dështim institucional

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti gjatë seancës së jashtëzakonshme të Kuvendit të Kosovës për vrasjen e Arlinda Zekajt, ka thënë se e dënon ashpër këtë krim duke kërkuar zbardhjen e çdo përgjegjësie.

Kurti u shpreh se e mbështet iniciativën për themelimin e një komisioni parlamentar që heton dhe zbardhë çdo dështim të mundshëm institucional për këtë rast, ndërsa propozoi edhe dy ndërhyrje për Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe Ministrinë e Drejtësisë.

“Edhe unë i bashkangjitem kësaj iniciative dhe propozoj dy ndërhyrje konkrete – të ngarkoj Ministrinë e Punëve të Brendshme që përmes strukturave kompetente të Policisë të organizojë brenda 72 orëve rishikimin urgjent të rasteve aktive me rrezik të lartë. Për secilin rast të dokumentohen masat e sigurisë, zyrtari përgjegjës për ndjekjen e tyre dhe bashkërendimi me institucionet përkatëse, qendrore dhe lokale përfshirë zbatimin policor të udhrave mbrojtës dhe reagimin ndaj alarmeve të mbikëqyrjes elektronike. Gjithashtu brenda 72 orëve, Ministria e Drejtësisë të vijë me një raport të detajuar që zbardh gjithë reagimin apo mosreagimin e secilës hallkë të zingjirit institucional në këtë rast”, ka thënë Kurti.

Kurti ka theksuar se vrasjet e grave në Kosovë janë edhe si pasojë e mendësisë së patriarkalizmit.

Ai është shprehur se nga kjo mendësi nuk përjashtohen as institucionet. Sipas tij kjo është arsye pse duhen hetuar hetuesit dhe pse kur kemi të bëjmë me gjykatësit na duhet të mendojmë se kush do t’i gjykojë ata.

“Dukuria e vrasjes së grave është pasojë e mendësisë së patriarkalizmit që fatkeqësisht nuk i përjashton as institucionet, ku ushqen neglizhencën dhe mosveprimin përballë dhunës ndaj grave. Kjo është arsyeja pse kur të hetojmë duhet t’i hetojmë edhe hetuesit, kur të presim prej prokurorëve do të na duhet t’i akuzojmë edhe ata, e kur kemi të bëjmë me gjykatësit do të na duhet të mendojmë edhe kush do t’i gjykojë ata. Sivjet janë vrarë tetë gra, na duhet një debat publik për mënyrën se si shoqëria dhe shteti i trajton gratë që kërkojnë shkurorëzim, pavarësi dhe të drejtën e tyre në pronë e trashëgimi.

Për bindjen time të fuqishme ky është thelbi. Ne e kemi një raport të vështirë me shkurorëzimin dhe barazinë gjinore kur vije puna tek trashëgimia dhe pronësia. Duhet të flasim për mënyrën se si kërkesat legjitime të grave për të drejtat e tyre shndërrohen në burim konflikti. Si normalizohet kontrolli mbi jetën dhe vendimet e tyre dhe si në vend që të mbështeten, ato shpesh lihen të përballen të vetme me dhunën dhe institucionet që dështojnë t’i mbrojnë”, ka deklaruar Kurti.

Kurti ka thënë se duhet ofruar gatishmëria nga të gjithë për të kundërshtuar mendësinë e cila vlerën e gruas e mat me nënshtrimin e saj.

“Çdo shkelje duhet të zbardhet dhe çdo përgjegjësi të trajtohet sipas ligjit. Vrasja e saj na detyron të kërkojmë përgjegjësi në çdo hallkë institucionale dhe ta shqyrtojmë ndërgjegjen tonë shoqërore çfarë po mbrojmë kur në emër të familjes kërkojmë heshtjen e gruas, kur në emrin e nderit gjykojmë zgjedhjet e saj, kur durimin përballë dhunës ja njohim si virtyt ndërsa kundërshtimin ia ngarkojmë si faj. Një shoqëri nuk mund ta quaj vlerë atë që ruhet duke cenuar dinjitetin dhe jetën e një njeriu. E dënoj ashpër këtë krim. Për Arlindën kërkoj drejtësi dhe zbardhjen e çdo përgjegjësie. Nga të gjithë ne kërkoj gatishmërinë për ta kundërshtuar atë mendësi që ende e mat vlerën e gruas me nënshtrimin e saj. Për ta kundërshtuar këtë mendësi duhet të jemi të qartë për atë që e bën një vlerë të denjë për t’u mbrojtur – respekti për dinjitetin njerëzor”, ka thënë Kurti./Koha.net

Kuvendi miraton rezolutë për hetimin e vrasjes së Arlinda Zekajt dhe parandalimin e dhunës ndaj grave

Radio Evropa e Lirë

Kuvendi i Kosovës e ka miratuar të hënën vonë një rezolutë që bën thirrje për hetim parlamentar të vrasjes së një gruaje 49-vjeçare një ditë më parë në Pejë, e cila ishte ankuar vazhdimisht tek organet e drejtësisë për dhunë në familje, si dhe për krijimin e mekanizmave për parandalimin e dhunës ndaj fëmijëve, grave dhe anëtarëve të tjerë të familjes.

Rezoluta u miratua me 67 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, në një seancë të jashtëzakonshme e cila u mbizotërua kryesisht nga akuza e kundër akuza mes pushtetit dhe opozitës se kush mban përgjegjësinë për rastet e vrasjeve nga dhuna në familje në vend.

Ajo vjen pasi Arlinda Zekajt nga Vitomirica e Pejës u vra të dielën në mbrëmje në shtëpinë e vet. Zekaj dyshohet se u vra nga kunati i vet, i cili ndodhet në arrati.

Tri ditë para se të vritej, Zekaj kishte kërkuar veprime urgjente nga institucionet për shkak të, siç thoshte, dështimeve në trajtimin e rasteve të saj, përfshirë zbatimin e një vendimi gjyqësor për shfrytëzimin e shtëpisë së përbashkët me ish-bashkëshortin.

Më 25 tetor, disa orë para vrasjes, ajo kishte raportuar sërish dhunë në familje, pas së cilës ish-bashkëshorti i saj ishte arrestuar dhe ndaluar për 48 orë. Atë mbrëmje, Zekaj ishte kthyer në shtëpinë e vet në Vitomiricë, e shoqëruar nga policia, por rreth orës 21:00 dyshohet se u vra nga kunati i saj.

Një ditë para vrasjes, Prokuroria kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të saj për kanosje në marrëdhënie familjare.

Ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, tha se i dyshuari për vrasjen kishte “dosje të rëndë” në polici, pa shpjeguar se për çfarë të kaluar kriminale bëhej fjalë.

Zekaj është gruaja e tetë e vrarë nga familjarët deri tani këtë vit në Kosovë dhe e 67-ta që nga viti 2010.

Çfarë kërkon rezoluta?

Rezoluta i kërkon Kuvendit ta themelojë një komisioni hetimor parlamentar për zbardhjen e përgjegjësive institucionale dhe veprimeve apo mungesës së tyre lidhur me vrasjen e Zekajt.

Hetimi, sipas saj, duhet ta përfshijë të gjithë zinxhirin institucional për parandalimin dhe trajtimin e dhunës në familje, dhunën ndaj fëmijëve dhe grave, mbrojtjen e jetës dhe sigurisë së tyre, si dhe hetimin, ndjekjen penale dhe ndëshkimin e kryerësve.

Ajo i bën thirrje gjithashtu komisionit ta shqyrtojë trajtimin e denoncimeve, kërkesave për ndihmë dhe paralajmërimeve për rrezikun ndaj jetës së viktimave dhe vlerësimin e rrezikut.

Rezoluta, me 14 pika, ndër të tjera kërkon Ministrisë së Brendshme që brenda 72 orëve ta bëjë rishikimin urgjent të rasteve aktive me rrezik të lartë për dhunë në familje, përfshirë zbatimin policor të urdhrave mbrojtës. Kjo pikë ishte kërkesë e kryeministrit Albin Kurti, e cila u fut në rezolutë pas fjalimit të tij në Kuvend.

Përmes saj, Kuvendi gjithashtu i dënoi “pa ekuivok dorasit, nxitësit dhe ata që tolerojnë, nxisin, përkrahin apo relativizojnë dhunën ndaj fëmijëve grave dhe anëtarëve të tjerë të familjes”.

Vetëm 67 deputetë ishin të pranishëm kur u votua rezoluta, me shumicën e deputetëve opozitarë që braktisën sallën pas një debati shumorësh që përfundoi në akuza të ndërsjella mes pushtetit dhe opozitës se kush barte fajin.

Shumicë deputetë opozitarë kërkuan nga ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, të japin dorëheqje pas vrasjes së Zekajt, e cila është gruaja e tetë që vritet ketë vit në Kosovë. Për të gjitha këto vrasje të dyshuar janë, qoftë bashkëshortët, apo familjarët. Që të dy hodhën poshtë këto kërkesa.

Gërvalla tha se nuk do të japë dorëheqje, duke thënë se Zekaj “nuk i është drejtuar Qeverisë, unë nuk mund të shkarkoj prokurorë apo gjyqtarë”.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e cila vjen nga partia në pushtet, i mbrojti që të dy ministrat, duke thënë se “ata nuk kanë faj” për dështimin e gjykatave, prokurorëve dhe policisë.

Deputetë të tjerë u përpoqën të këshillojnë zgjidhje për parandalimin e dhunës në familje, si Emilija Rexhepi dhe Arben Gashi.

Rexhepi, nënkryetare e Kuvendit nga Partia e Re Demokratike nga radhët e komunitetit boshnjak, tha se është e domosdoshme të ndryshohet vetëdija shoqërore të qytetarëve dhe edukimi i tyre për ta parandaluar dhunën.

“Në Radiotelevizionin publik të Kosovës (RTK) dhe në shumë televizione private, një pjesë e madhe e programeve u kushtohet programeve politike dhe analiza të ndryshme të disa individëve, ndërsa programet edukative për të drejtat e grave dhe barazisë gjinore dhe parandalimi i dhunës mungojnë”, tha ajo, duke bërë thirrje që brezat e rinj të edukohen nga shteti për respektimin e të drejtave të njeriut dhe barazisë.

“Kjo duhet të shkojë në zinxhir, nga familja deri në institucione”, tha ajo.

Arben Gashi tha se vendi duhet të përqendrohet tek parandalimi dhe jo tek komisionet hetimore.

“Unë propozoj të ndërtohet një sistem. Një institucion, që mund të quhet agjenci apo sido; agjenci shtetërore për parandalimin e dhunës në familje, e cila duhet të ketë disa shtylla”, tha ai.

“Edukimi i fëmijëve brenda familjes dhe në shkolla për parandalimin e dhunës në familje, si dhe trajnimi i policëve, gjyqtarëve dhe prokurorëve për trajtimin dhe parandalimin e saj. Krijimi i një komponenti që merret me trajtimin psikologjik, ekonomik dhe social të viktimave të dhunës në familje. Sanksionimi me ligj i kompetencës së gjykatës për të urdhëruar largimin e viktimës së dhunës në familje, së bashku me fëmijët, nga shtëpia dhe strehimin e tyre në një vend të sigurt, automatikisht pas raportimit të rastit”, tha Gashi.

Rezoluta u propozua nga Lëvizja Vetëvendosje në pushtet dhe u përkrah nga Lidhja Demokratike në opozitë, në seancën e jashtëzakonshme të thirrur nga kjo e para.

Nenad Rashiq: Nuk pres që Lista Studentore të ndryshojë publikisht qëndrimin për Kosovën

Sandra Cvetkoviq

Ministri për Komunitete dhe Kthim në Qeverinë e Kosovës, Nenad Rashiq, pret që pas fitores së Listës Studentore në Serbi të rifillojë dialogu mes Beogradit dhe Prishtinës për normalizimin e marrëdhënieve dhe që të dyja palët të përqendrohen në integrimet evropiane.

“Normalizimi i marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë është pjesë e agjendës evropiane. Pres që kjo të jetë një ndër temat e para kur të formohet Qeveria e re në Serbi. Të rifillojë dialogu që ka ngecur prej një kohe”, thotë Rashiq për Radion Evropa e Lirë.

Kosova dhe Serbia zhvillojnë dialog me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian që nga viti 2011, por kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e kushtëzon vazhdimin e tij në nivel të lartë politik me ekstradimin nga Serbia të Millan Radoiçiqit, i cili ka marrë përgjegjësinë për sulmin e armatosur në Banjskë.

Lista Studentore deri më tani nuk është deklaruar për Banjskën apo Radoiçiqin.

Qëndrimi i kësaj lëvizjeje politike, të dalë nga protestat studentore kundër korrupsionit në mbarë Serbinë, është se, sipas Kushtetutës, Kosova është pjesë përbërëse e Serbisë dhe se ajo do të veprojë në përputhje me të.

Para zgjedhjeve, disa kandidatë të Listës Studentore paralajmëruan se, ndër të tjera, do t’i rishqyrtojnë marrëveshjet e arritura në kuadër të dialogut me Kosovën.

Sipas vlerësimeve preliminare, Lista Studentore ka fituar 52,65 për qind të votave, ndërsa Serbia e Bashkuar e ish-presidentit Aleksandar Vuçiq ka fituar 39,22 për qind.

Radio Evropa e Lirë i është drejtuar Qeverisë së Kosovës me kërkesën për ta komentuar fitoren e Listës Studentore në Serbi, por ende është në pritje të përgjigjes.

Rashiq, nga ana tjetër, thotë se nuk mund të pritet që Lista Studentore të deklarohet publikisht kundër Kushtetutës së vendit të vet kur bëhet fjalë për Kosovën.

“Cili përfaqësues politik apo pjesëtar i një lëvizjeje më të gjerë politike do të thoshte se nuk do ta respektojë ligjin dhe Kushtetutën? Kjo quhet ‘të luash në të sigurt’, kur nuk ke informacion të mjaftueshëm për t’u marrë më thellësisht me një temë. Por, përgjigjja qëndron te fakti se Lista Studentore është shprehur edhe në mbështetje të integrimeve evropiane”, thekson Rashiq.

Si përfaqësues politik i serbëve të Kosovës, Rashiq pret gjithashtu që të ndalet “keqpërdorimi” i parave dhe burimeve të tjera që vijnë nga Serbia.

Ai shpreson që pushteti i ri në Serbi të mos “ushtrojë presion” ndaj pjesëtarëve të komunitetit serb në Kosovë, siç, sipas vlerësimit të tij, ka bërë Partia Përparimtare Serbe përmes Listës Serbe – partisë kryesore të serbëve në Kosovë, të formuar me mbështetjen e Aleksandar Vuçiqit.

Në zgjedhjet e fundit në Kosovë, Lista Serbe fitoi nëntë nga dhjetë mandatet e rezervuara në Kuvend për komunitetin serb, ndërsa një mandat e fitoi partia Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë e Nenad Rashiqit.

Lista Serbe nuk është deklaruar pas fitores së Listës Studentore në zgjedhjet e së dielës.

Vrasja e Arlinda Zekajt: Prokuroria thotë se e udhëzoi të shkojë në shtëpinë e vëllezërve

Radio Evropa e Lirë

Tri ditë para vrasjes së Arlinda Zekajt, prokurori kujdestar kishte vlerësuar se kthimi në shtëpi mund t’ia rrezikonte jetën. Këtë e bëri të ditur Prokuroria Themelore në Pejë më 26 tetor.

Sipas saj, prokurori dhe hetuesit kishin planifikuar që një patrullë policore të qëndronte pranë shtëpisë gjatë kthimit të Zekajt.

Zekaj dyshohet se u vra nga kunati i saj më 25 tetor, me goditje me një mjet të fortë. Sipas Prokurorisë, ajo sapo ishte kthyer në shtëpi e shoqëruar nga policia.

Ajo ishte kthyer në shtëpi pas raportimit të dhunës në familje, me ç’rast ishte arrestuar dhe ndaluar ish-bashkëshorti i saj.

Më 22 tetor, Zekaj i ishte ankuar kryeprokurores së Pejës, Lumturije Vuçetaj për dështime në trajtimin e rasteve të saj. Ajo kishte kërkuar edhe zbatimin e një vendimi gjyqësor për shfrytëzimin e shtëpisë së përbashkët me ish-bashkëshortin.

Një ditë më pas, Prokuroria kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të saj për kanosje në marrëdhënie familjare.

Pas vrasjes, Kryeprokurori i Shtetit kërkoi të hënën raport të detajuar dhe analizë të rastit. Ai kërkoi të sqarohej “nëse kishte lëshime dhe përgjegjësi institucionale apo individuale”.

Me kërkesë të partisë në pushtet, Lëvizjes Vetëvendosje, sot në orën 16 pritet të mbahet një seancë e jashtëzakonshme e Kuvendit në lidhje me vrasjen e Zekajt.

Si u vra Arlinda Zekaj?

Zekaj dyshohet se u vra nga kunati i saj në Vitomiricë të Pejës më 25 tetor, rreth orës 21:00.

Më herët atë mbrëmje, Zekaj kishte raportuar dhunë në familje. Sipas Prokurororisë, ish-bashkëshorti i saj, J.S., ishte ndaluar për 48 orë. Ndaj tij ishte iniciuar procedurë për mospërfillje të gjykatës.

Ndërkohë Zekaj ishte kthyer në shtëpinë e përbashkët me ish-bashkëshortin siç tha Policia “me vullnetin e saj”.

Pak më vonë, Zekaj u konstatua e vrarë nga goditjet me një mjet të fortë.

Njoftimi i fundit i Prokurorisë së Pejës nuk sqaron nëse policia kishte qëndruar pranë shtëpisë pas kthimit të saj atë mbrëmje. I dyshuari për vrasjen, kunati i saj A.S., ende gjendet në arrati.

Sipas Prokurorisë, Zekajt i ishte ofruar mundësia të shkonte në një strehimore, por ajo kishte refuzuar, duke kërkuar të kthehej në shtëpinë e përbashkët, ku ndodheshin djali dhe pasuria e saj.

Kryeprokurori i Shtetit në Kosovë gjatë ditës kërkoi raport të detajuar dhe analizë për të parë “nëse kishte lëshime dhe përgjegjësi institucionale apo individuale” në trajtimin e rastit.

Për vrasjen reagoi edhe presidentja e Kosovës, Justina Shiroka Pula, e cila kërkoi “hetim urgjent, të plotë dhe të paanshëm për vrasjen”.

“Duhet të sqarohet nëse janë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për vlerësimin e rrezikut dhe mbrojtjen e saj”, tha ajo.

Të paktën 67 gra janë vrarë në Kosovë që nga viti 2010. Në shumicën e rasteve, autorë të vrasjeve ishin bashkëshortët.

Viktima ishte ankuar për dështime institucionale tri ditë para vrasjes

Arlinda Zekaj kishte kërkuar veprime urgjente ndaj zyrtarëve të institucioneve përgjegjëse tri ditë para se të vritej.

Prokuroria Themelore në Pejë njoftoi më 26 tetor se kryeprokurorja Lumturije Vuçetaj kishte pranuar një kërkesë nga viktima më 22 tetor, me pretendime për dështime në trajtimin e rasteve të saj, përfshirë zbatimin e një vendimi gjyqësor.

Sipas Prokurorisë, Gjykata kishte urdhëruar më 16 tetor që ish-bashkëshorti i Zekajt ta lejonte atë të kthehej dhe ta shfrytëzonte shtëpinë e përbashkët. Ishte lëshuar edhe një urdhër mbrojtjeje gjashtëmujor, që kishte hyrë në fuqi menjëherë.

Zbatimi i urdhrit dhe njoftimi i Gjykatës për pengesat eventuale, sipas njoftimit, ishin përgjegjësi e Policisë.

Prokuroria tha se, kur Zekaj kishte kërkuar kthimin në shtëpi, prokurori kujdestar kishte vlerësuar se kthimi i menjëhershëm mund të paraqiste rrezik për jetën dhe sigurinë e saj. Ai kishte kontaktuar vëllezërit e viktimës dhe kishte udhëzuar që ajo të qëndronte te ta.

Pas bisedimeve, sipas Prokurorisë, Zekaj kishte pranuar të shkonte te familjarët, por kishte kërkuar që të nesërmen një patrullë policore ta shoqëronte për t’u kthyer në shtëpi.

Prokurori dhe hetuesit kishin vendosur që, gjatë kthimit të planifikuar, një patrullë të qëndronte pranë shtëpisë. Këto veprime, sipas njoftimit, ishin dokumentuar në një procesverbal të 22 tetorit, për të cilin ishte kërkuar të njoftohej edhe gjyqtari i çështjes.

Prokuroria bëri të ditur gjithashtu se më 23 tetor kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të Zekajt për kanosje në kuadër të marrëdhënies familjare.

Njoftimi nuk sqaron nëse policia kishte qëndruar pranë shtëpisë pas kthimit të viktimës më 25 tetor.

Lidhur me pretendimet e Zekajt për dështime institucionale, Prokuroria tha se kryeprokurorja kishte iniciuar rast për të hetuar nëse veprimet ose mosveprimet e zyrtarëve përmbanin elemente të veprës penale të keqpërdorimit të pozitës apo autoritetit zyrtar.

Kërkesa e saj u ishte përcjellë për trajtim urgjent edhe Policisë, Gjykatës Themelore në Pejë, institucioneve të mirëqenies sociale dhe Zyrës për Mbrojtje dhe Ndihmë Viktimave.

Ndërkohë, Kryeprokurori i Shtetit autorizoi koordinatorin nacional për rastet e dhunës në familje që të analizojë të gjitha veprimet e ndërmarra në trajtimin e rasteve ku Zekaj kishte qenë viktimë.

Nga kryeprokurorja e Pejës, Lumturije Vuçetaj, është kërkuar raport i detajuar për kronologjinë e rasteve, prokurorët që i trajtuan, vendimet dhe veprimet e ndërmarra, përfshirë trajtimin e kërkesës së 22 tetorit.

Inspektoratit Policor të Kosovës i është kërkuar të hetojë dhe verifikojë mënyrën se si policia i kishte trajtuar raportimet e Zekajt.

Kosova ndryshoi legjislacionin më 2023 për t’u dhënë përparësi hetimit dhe gjykimit të rasteve të dhunës në familje, ndërsa në dhjetor 2024 lansoi sistemin e mbikëqyrjes elektronike, që synon edhe mbrojtjen e viktimave.

Megjithatë, përfaqësuese të organizatave për drejtësi dhe të drejtat e grave i thanë REL-it në gusht se sfidë mbeten monitorimi i rasteve të raportuara, reagimi ndaj rrezikut dhe zbatimi i masave mbrojtëse.

Ato kërkuan edhe llogaridhënie institucionale në rastet kur gratë vriten pasi kanë kërkuar ndihmë.

Nga Kim Mehmeti: POROSI PROTESTUESVE – JU JENI INVESTIMI MË I MADH STRATEGJIK QË ËSHTË BËRË NË SHQIPËRI!

“Bëhuni gjithnjë e më shumë, sepse kështu e zbukuroni Shqipërinë dhe vetëm kështu do ta mposhtni Piktorin, i cili nuk e kursen as familjen e Presidentit amerikan për ta mbuluar fytyrën vetjake të shkatërrimtarit të shqiptarisë.

Brohorimat tuaja kundër plehut politik tridekadësh, që ka mbuluar mëmëdheun, janë ftesa më e sinqertë për investitorët e huaj dhe investimi më i madh strategjik që ndonjëherë është bërë në Shqipëri.

Jo vetëm se po e largoni plehun politik që e ka mbuluar dhe po e kalb Shqipërinë, por ju po e shpëlani edhe mëkatin e gjeneratës sime, e cila ju la në duart e burrështetasve, të cilëve nuk do t’u besohej as një fermë pulash, ngaqë do t’i hanin shpendët dhe do t’i vidhnin vezët.

Mos bini pre e “mendjendriturve” të shumtë që dalin nëpër ekranet e televizioneve të financuara nga krimi, duke e mbrojtur Piktorin, sepse ata për këtë paguhen dhe, nëse bie punëdhënësi i tyre, ata mbeten pa grazhdin ku majmen dhe pa baltën e turpit, ku përpëliten si derra.

Jo vetëm tani, por gjithmonë, Shqipëria do të mburret me ju e do të turpërohet nga ata që sot duan ta heshtin dhe ta komprometojnë zërin tuaj të sinqertë rinor, i cili mëmëdheut ia freskon damarët e shpresës dhe krenarisë.”

“As në tokë, as në qiell, nuk ka vend për shqiptarët!” Shkrime anti-shqiptare shfaqen në Shkup pas protestës

Tensionet ndëretnike në Maqedoninë e Veriut duket se janë rikthyer në fokus pas shfaqjes së mesazheve me përmbajtje anti-shqiptare, vetëm pak ditë pas protestës së studentëve që kërkonin zhvillimin e provimeve të jurisprudencës në gjuhën shqipe.

Në rrjetet sociale po qarkullon një fotografi nga qendra sportive “Forca” në Shkup, ku është shkruar një slogan me gjuhë urrejtjeje ndaj shqiptarëve: “As në tokë, as në qiell, vend për shqiptarë nuk ka”.

Pamja është shpërndarë gjerësisht edhe nga figura politike dhe aktivistë, të cilët kanë kërkuar reagim dhe ndërhyrje nga institucionet përgjegjëse në Maqedoninë e Veriut. Megjithatë, deri tani nuk është raportuar asnjë reagim zyrtar nga autoritetet.

Incidenti vjen në një periudhë kur janë shtuar rastet e retorikës anti-shqiptare në vend. Edhe më herët, gjatë një aktiviteti sportiv, nga tifozë maqedonas u dëgjuan kore dhe thirrje fyese ndaj shqiptarëve, duke nxitur reagime dhe shqetësime për rritjen e gjuhës së urrejtjes. bw

“8 orë pa ujë e ushqim” – Studentët nga Tirana denoncojnë keqtrajtimin nga policia maqedonase ditën e protestës për gjuhën shqipe

“As ujë, as liri lëvizjeje”.

Për më shumë se 8 orë, 40 studentë shqiptarë nga Tirana që udhëtonin për t’iu bashkuar protestës për gjuhën shqipe në Shkup, thonë se u përballën me presion, kontrolle të vazhdueshme dhe trajtim të papranueshëm nga autoritetet maqedonase.

Sipas dëshmive të tyre, pasi u ndaluan në kufirin e Bllatës, studentët u kontrolluan një nga një dhe u sorollatën nga Dibra deri në Kumanovë, edhe pse destinacioni i tyre ishte Shkupi.

Ata tregojnë se gjatë gjithë kohës janë shoqëruar nga policia dhe nuk janë lejuar as të ndalonin për të blerë ujë, ushqim apo për të kryer nevojat personale.

Studentët denoncojnë se janë mbajtur për orë të tëra nën presion, me kërcënime dhe keqtrajtime psikologjike. bw

Protesta e studentëve në Shkup, bashkëkryetari i koalicionit VLEN, Izet Mexhiti: E përkrahim! Takuam kryeministrin Mickoski dhe ramë dakord të implementohet ligji i gjuhës dhe për shqipen

Bashkëkryetari i koalicionit VLEN, Izet Mexhiti, ka mbështetur protestën e studentëve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut, të cilët kërkojnë përdorimin e gjuhës shqipe në provimet e jurisprudencës.

 

Në “Studio24”, Mexhiti deklaroi se studentët shqiptarë prej 20 vitesh e japin provimin e jurisprudencës në gjuhën maqedonase dhe janë privuar nga kjo e drejtë.

“Studentët kanë të drejtë. Protestat ishin të qeta dhe ne i mbështesim”, u shpreh ai.

Sipas Mexhitit, policia është përpjekur të shmangë tensionet gjatë protestës, por pas përfundimit të saj pati një incident, ku u arrestuan dy shqiptarë dhe një maqedonas pas një përleshjeje fizike.

Ai shtoi gjithashtu se është arritur një dakordësi me kryeministrin Hristijan Mickoski për zbatimin e ligjit për gjuhët dhe zgjerimin e përdorimit të shqipes në disa fusha të arsimit dhe licencimeve.

Sipas tij, në disa raste nevojiten ndryshime ligjore dhe në të tjera ndryshime të rregulloreve për të mundësuar përdorimin e gjuhës shqipe.

Izet Mexhiti: Në të kaluarën studentët nuk kanë protestuar, janë privuar nga kjo e drejtë sepse provimin e jurisprudencës e japin prej 20 vitesh në gjuhën maqedonase. Protestat kanë qenë të qeta dhe ne i përkrahim si zë që kanë të drejtë.

Policia është munduar të mos ketë përplasje. Pas protestës ka pasur një incident dhe janë arrestuar dy shqiptarë dhe një maqedonas për përleshje fizike.

Kemi rënë dakord me kryeministrin Mickoski që të implementohet ligji i gjuhës dhe të përdoret edhe gjuha shqipe për disa sfera të arsimit, licenca etj. Diku kërkohet ndryshim ligji, diku kërkohet ndryshim rregulloreje.

Ina Zhupa në takimin Maqedoni e Veriut-Shqipëri: Trashëgimia natyrore dhe zonat e mbrojtura, përgjegjësi e përbashkët. Të zbatohen rekomanimet e UNESCO-s për Ohrin

Kryetarja e Komisionit për Turizmin, Kulturën dhe Diasporën Ina Zhupa, mori pjesë në takimin e përbashkët të komisioneve parlamentare të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut, organizuar me mbështetjen e OSBE-së, mbi sfidat e përbashkëta mjedisore dhe sigurinë klimatike. Gjatë fjalës së saj, Zhupa theksoi se mbrojtja e mjedisit është një përgjegjësi e përbashkët që lidhet drejtpërdrejt me sigurinë, zhvillimin ekonomik dhe cilësinë e jetës së qytetarëve në rajon.

Statusi i plotë i Ina Zhupës:
Strugë!
Takimi i përbashkët i komisioneve parlamentare Shqipëri-Maqedoni e Veriut për të diskutuar mbi sfidat e përbashkëta mjedisore dhe ato që lidhen me sigurinë klimatike me mbështetjen e OSBE.

Ndryshimet klimatike nuk janë më një problem i së ardhmes. Ato po ndikojnë sot drejtpërdrejt në jetën e qytetarëve tanë, në ekonominë, turizmin, trashëgiminë natyrore dhe kulturore, si dhe në sigurinë dhe stabilitetin e rajonit tonë. Përmbytjet, zjarret, ndotja, mungesa e burimeve ujore dhe degradimi i ekosistemeve janë sfida që nuk njohin kufij shtetërorë dhe që kërkojnë bashkëpunim të përbashkët.

Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut ndajnë jo vetëm kufij dhe pasuri natyrore të përbashkëta, por edhe përgjegjësinë për t’i mbrojtur ato për brezat e ardhshëm. Liqenet tona, zonat e mbrojtura, trashëgimia kulturore dhe potenciali turistik i rajonit varen nga aftësia jonë për të ndërtuar politika të qëndrueshme dhe për të vepruar me vizion afatgjatë. Rekomandimet e UNESCO për liqenin e Ohrit, janë detyra për të dy anët e kufirit dhe duhet jetë përgjegjësi e shtuar qe secila të zbatoj rekomandimet. Mënyra si trajtojmë zonat e mbrojtura në Shqipëri dhe anasjelltas ndikon të dyja shtetet. Duhet kuptojmë që mbrotja e mjedisit është mbrojtje e vetë shoqërisë.

Ky forum është një mundësi e vlefshme për të ndarë eksperienca, për të forcuar partneritetet dhe për të ndërtuar qasje të koordinuara ndaj sfidave që prekin të ardhmen tonë të përbashkët. bw

Studentët në Shkup protestë më 18 maj për gjuhën shqipe, Mickoski: Po punojmë për zgjidhje, bëni durim

Studentët shqiptarë në Shkup nuk tërhiqen nga kërkesat e tyre për mbrojtjen dhe mundësinë e dhënies së provimeve shtetërore në gjuhën shqipe. Pas paralajmërimit të tyre për zhvillimin e protestës së dytë më 18 maj, kryeministri Hristijan Mickoski duket se ka bërë një hap prapa, duke deklaruar se qeveria po punon për të gjetur një zgjidhje. Kryeministri kërkoi durim nga ana e studentëve pasi qeveria do t’i drejtohet Komisionit të Venecias.

“Bëhet fjalë për një çështje mbi të cilën po punojmë si qeveri. Besoj se shumë shpejt do të dalim me një propozim-zgjidhje, i cili do të jetë në përputhje me rekomandimet e Komisionit të Venecias dhe standardet ndërkombëtare. Prandaj, u bëj thirrje të gjithë pjesëmarrësve në këtë proces që të bëjnë durim”, shprehet ai.

Sipas kryeministrit Mickoski, protestat po nxiten nga forca politike që synojnë tensione dhe përçarje.
Një muaj më parë, studentët shqiptarë protestuan përpara Ministrisë së Drejtësisë dhe Qeverisë në Shkup. Me thirrjet “unë flas shqip”, studentët kërkuan dhënien e provimit të jurisprudencës dhe provimeve të tjera shtetërore në gjuhën shqipe – një e drejtë që, sipas tyre, garantohet edhe me Kushtetutë. bw

VLEN-i më në fund u bashkua – Një karrige me dy të ndenjura Nga Dijana Toska

Një karrige me dy prapanica

VLEN-i më në fund u bashkua.

Pesë kryetarë u mblodhën me e ndërtu “partinë e madhe”, por i gjithë halli ishte:

sa prapanica i nxë një karrige.

Dhe në këtë luftë egosh, pasi nuk u morën vesh kush me u ul i pari, shpikën “zgjidhjen historike”: dy kryetarë për një karrige.

Madje këtë farsë e shpallën solemnisht në Ditën e Europës, duke i tregu edhe Europës se deri ku mund të shkojë pazari politik te ne.

Tash fillon filmi i vërtetë.

Kur të fillojë shtyrja mes dy prapanicave kush me mbet më gjatë në karrige…

Interesant po duket ky unitet…

Po edhe më interesante do të jetë, çka do të bëjnë disa ….. që janë në pritje, e disa të tjerë të eliminuar…që nuk janë përfshirë në këtë koalicion të prapanicave…

Në fund veç një pyetje po më mbetet,

Si urohet një karrige me dy prapanica?

“ u trashëgofshi”… apo “mos u rrëzofshi”?

Koalicioni VLEN në Maqedoninë e Veriut shndërrohet në një parti të vetme! Kush do jenë dy kryetarët

Pesë parti politike shqiptare që janë pjesë e koalicionit qeveritar, u bashkuan zyrtarisht në një subjekt të vetëm politik.


Për herë të parë në historin e pluralizmit politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut në krye të partisë VLEN do të ketë dy kryetarë, Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti.

Në kongresin ku u vendos bashkimi i partive të koalicionit u tha se VLEN u shndërrua në parti të vetme, në shtëpi të përbashkët politike, në forcë që bashkohet rreth një vizioni për të ardhmen, ku vendimmarrja nuk do të varet nga një lider i vetëm.

Kulturë e re politike
Bashkëkryetari i partisë VLEN, Izet Mexhiti, tha se kjo parti do të ndjekë një model të ri funksionimi, duke u distancuar nga mitizimi i liderëve politikë. Modeli që po ndjek VLEN është i ngjashëm me sistemet evropiane, ku fuqia nuk përqendrohet te individi, por te ekipi drejtues.

“VLEN po sjell një frymë të re demokratike në këtë nën qiell duke mos u bazuar te individi, fuqia është te e gjithë udhëheqësia e VLEN-it dhe jo e përqëndruar te një individ. Nuk është model që e kemi shpikur, është model që funksionon me sukses në shtetet europiane. Për herë të parë pas shumë vitesh shqiptarët po e ndejnë se pesha e votës së tyre, po kthehet në peshë të vërtetë politike, në përfaqësim të vërtetë, në forcë vendimmarrëse, dhe kjo është arsyeja se pse ky bashkim ka rëndësi historike. Dy kryetarët do ta udhëheqin këtë parti, jo si ndarje, por si balancë, jo si kompromis por si garanci, se askush nuk është mbi vullnetin e përbashkët brenda VLEN-it” , tha bashkëkryetari i posazgjedhur Izet Mexhiti.

Jo politikës që jeton nga zënkat
VLEN nuk do të jetë thjesht bashkim partish, nëse mbetet vetëm kaq, atëherë nuk kemi bërë asgjë, tha bashkëkryetari tjetër Bilall Kasami. VLEN do të jetë kulturë e re politike e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut. Ajo do të jetë më e qetë, serioze, më institucionale dhe e përgjegjshme ndaj qytetarit. Sipas Bilall Kasamit, shqiptarët nuk kanë nevojë për politikë që jeton nga zënkat, shqiptarët kanë nevojë për politikë që ndërton, planifikon dhe mendon më larg se një mandat.

“Ne besojmë tek familja si vendin e parë ku njeriu mëson besimin, përgjegjësinë dhe dashurinë për tjetrin. Besojmë te puna e ndershme, te njeriu që ngrihet herët për ta mbajtur familjen e vet, te sipërmarrësi që rrezikon, krijon dhe nuk pret gjithçka nga shteti. Besojmë në identitetin tonë, në gjuhën, në kulturën, në besimin dhe në ato vlera shpirtërore që na kanë mbajtur bashkë edhe në kohët kur kemi pasur pak mundësi, por shumë dinjitet. Ne besojmë në një shtet modern, në institucione që funksionojnë, në administratë profesionale, në drejtësi që është e barabartë për të gjithë, jo nënë për dikë e njerkë për dikë tjetër”, tha bashkëkryetari i VLEN Bilall Kasami.

Kurti: VLEN dëshmoi përgjegjësi politike
I panishëm në Kongresin e VLEN-it në Shkup ishte edhe kryeministri i Kosovës Albin Kurti. Bashkimin e pesë subjekteve politike shqiptare Kurti e vlerësoi si peshë të veçantë politike dhe shoqërore.

“Ne jemi mësuar që në politikë shumë shpesh të shohim ndarje, copëtime politike në formacione të reja. Prandaj është shumë më e rrallë dhe domethënëse kur disa subjekte të ndryshme arrijnë vullnetin, vizionin dhe pjekurinë për t’u bashkuar në një trup të vetëm politik. Kjo përveç se dëshmon përgjegjësinë politike, përbën një model të ri bashkëpunimi për organizmat politikë që veprojnë në rajon”, tha Kurti.

VLEN zgjodhi me shumicën e votash edhe dy nënkryetarët e partisë: Bekim Çoku dhe Mimoza Musa, ndërsa Sekretar i Përgjithshëm i partisë u zgjodh Bekim Sali./DW

“Je ëndrra e çdo vajze” Media greke: Politikani i ri shqiptar që është bërë viral në TikTok për pamjen e tij

Media greke Protothema shkruan se, ai është anëtari më i ri i organit suprem të Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI), partisë më të madhe shqiptare në Maqedoninë e Veriut, dhe ka marrë një rol aktiv në çështjet politike dhe ligjore që kanë të bëjnë me të drejtat e komunitetit shqiptar.

TIRANË-  Një valë e papritur popullariteti është shkaktuar nga analisti politik dhe akademiku shqiptar nga Maqedonia e Veriut, Ylli Pacuku i cili është bërë viral në TikTok.

Media greke Protothema shkruan se, ai është anëtari më i ri i organit suprem të Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI), partisë më të madhe shqiptare në Maqedoninë e Veriut, dhe ka marrë një rol aktiv në çështjet politike dhe ligjore që kanë të bëjnë me të drejtat e komunitetit shqiptar.

Ai mban gjithashtu pozicionin e Zëvendëspresidentit të Shoqatës Evropiane të Studentëve të Drejtësisë (ELSA) në Maqedoninë e Veriut. Edhe pse deri më tani ai njihej kryesisht për praninë e tij publike dhe aktivitetin shkencor, këtë herë interesi është drejtuar te pamja e tij, me shumë përdorues që e krahasojnë atë madje me një model.

Komentet në rrjetet sociale kanë qenë të zjarrta me shumë gra që e përshkruajnë atë si “ëndrra e çdo vajze”, “jashtëzakonisht simpatik”, ndërsa nuk mungojnë as referencat për “bukurinë e gjakut ilir”, me një ton krenarie. Në shumë postime, ai paraqitet si një kombinim i pamjes dhe inteligjencës, një fakt që e ka bërë atë një nga figurat më të diskutuara në skenën politike të Maqedonisë së Veriut./Dosja.al

Mali i Zi mund ta nënshkruajë marrëveshjen e anëtarësimit në BE në qershor 2027

Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 21 nga gjithsej 33 kapitujt e negociatave për anëtarësim në BE.

Radio Evropa e Lirë

Mali i Zi mund t’i përfundojë negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian deri në fund të dhjetorit 2026, ndërsa marrëveshja e anëtarësimit mund të nënshkruhet në qershor të vitit 2027.

Këto afate parashihen në një plan paraprak të Komisionit Evropian.

Plani është pjesë e një udhërrëfyesi që Komisioni Evropian pritet ta publikojë më 4 nëntor për katër vendet që kanë përparuar më së shumti drejt anëtarësimit në BE: Malin e Zi, Shqipërinë, Ukrainën dhe Moldavinë.

Sipas dokumentit që siguroi Radio Evropa e Lirë, Mali i Zi pritet t’i mbyllë kapitujt e mbetur të negociatave gjatë dy konferencave ndërqeveritare, në nëntor dhe dhjetor të këtij viti.

Më pas, në pranverën e vitit 2027, pritet të përfundojë hartimi i marrëveshjes së anëtarësimit, e cila mund të nënshkruhet deri në verë, mundësisht në qershor.

Deri tani, Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 21 nga gjithsej 33 kapitujt e negociatave.

Të paktën edhe një kapitull pritet të mbyllet deri në fund të kësaj jave.

Komisioni Evropian, megjithatë, thekson se këto afate nuk janë përfundimtare.

Sipas tij, përparimi i negociatave do të varet nga sa shpejt Mali i Zi i përmbush kushtet për anëtarësim.

Komisioni sqaron, gjithashtu, se plani nuk garanton përfundimin e negociatave apo nënshkrimin e marrëveshjes brenda afateve të parashikuara.

Vendimet përkatëse do të varen edhe nga institucionet e BE-së, përfshirë Këshillin e BE-së, Komisionin Evropian dhe Parlamentin Evropian.

Dy konferenca ndërqeveritare deri në fund të vitit

Mali i Zi synon t’i mbyllë të gjithë kapitujt e negociatave me Bashkimin Evropian deri në fund të këtij viti. Për këtë qëllim, janë planifikuar dy konferenca ndërqeveritare, në nëntor dhe dhjetor.

Sipas udhërrëfyesit të Komisionit Evropian, në konferencën e nëntorit pritet të mbyllen përkohësisht pesë kapituj:

  • Energjia
  • Politika e transportit
  • Siguria ushqimore, politikat veterinare dhe fitosanitare
  • Tatimet
  • Lëvizja e lirë e mallrave

Komisioni planifikon që konferencat e fundit ndërqeveritare të mbahen në dhjetor, kur pritet të mbyllen kapitujt e mbetur:

  • Shërbimet financiare
  • Politika rajonale dhe koordinimi i fondeve strukturore
  • Mjedisi dhe ndryshimet klimatike
  • Politika e jashtme, e sigurisë dhe e mbrojtjes
  • Dispozitat financiare dhe buxhetore
  • Gjyqësori dhe të drejtat themelore (kapitulli 23)
  • Drejtësia, liria dhe siguria (kapitulli 24)
  • Institucionet dhe çështjet e tjera (kapitujt 34 dhe 35)

Kapitujt 23 dhe 24, që lidhen me sundimin e ligjit, Mali i Zi i ka hapur që në vitin 2013.

Këta janë ndër kapitujt më të rëndësishëm të procesit të anëtarësimit, pasi përparimi në ta ndikon në ritmin e përgjithshëm të negociatave.

Sipas rregullave të BE-së, ata hapen ndër të parët dhe mbyllen të fundit.

Prandaj, edhe në planin e Komisionit Evropian, mbyllja e tyre është paraparë në fazën përfundimtare të negociatave.

Në paketën e zgjerimit, që Komisioni Evropian do ta publikojë të mërkurën, vlerësohet se Mali i Zi ka vazhduar të shënojë përparim në reformat që lidhen me të drejtat themelore, duke përmbushur kriteret përfundimtare për mbylljen e kapitujve 23 dhe 24.

Megjithatë, mbyllja e kapitujve është e përkohshme.

Sipas rregullave të negociatave, marrëveshja për secilin kapitull nuk konsiderohet përfundimtare derisa të arrihet një marrëveshje e përgjithshme për të gjithë kapitujt.

Drafti i marrëveshjes së anëtarësimit në pranverën e vitit 2027

Komisioni Evropian parashikon që hartimi i marrëveshjes për anëtarësimin e Malit të Zi në Bashkimin Evropian të përfundojë në pranverën e vitit 2027.

Për ta arritur këtë, Komisioni duhet ta paraqesë pjesën e mbetur të draftit në fillim të vitit të ardhshëm.

Për hartimin e marrëveshjes është duke punuar një grup i posaçëm pune, i themeluar në prill, i cili mblidhet pothuajse rregullisht në Bruksel.

Më pas, teksti i marrëveshjes duhet të harmonizohet dhe të miratohet nga të gjitha vendet anëtare të BE-së dhe Mali i Zi.

Ai duhet, gjithashtu, të përkthehet në të gjitha gjuhët zyrtare të BE-së dhe në gjuhën malazeze.

Nënshkrimi i marrëveshjes në qershor 2027

Sipas planit paraprak, marrëveshja e anëtarësimit mund të nënshkruhet në qershor të vitit 2027.

Por, përpara nënshkrimit duhet të përmbushen disa kushte:

  1. Legjislacioni themelor i BE-së duhet të përkthehet në gjuhën malazeze dhe përkthimi të rishikohet nga Këshilli i BE-së.
  2. Komisioni Evropian duhet të japë mendim pozitiv për anëtarësimin e Malit të Zi.
  3. Parlamenti Evropian duhet të japë pëlqimin për anëtarësimin.
  4. Këshilli i BE-së duhet të miratojë vendimin për pranimin e Malit të Zi në Bashkimin Evropian.

Mbikëqyrje deri në anëtarësim dhe mundësi për shtyrjen e tij

Marrëveshja e anëtarësimit të Malit të Zi pritet të jetë e para e një gjenerate të re marrëveshjesh, që do të përmbajnë mekanizma më të rreptë mbrojtës, në përputhje me politikën e re të paraanëtarësimit, të publikuar nga Komisioni Evropian më 30 shtator.

Marrëveshja parasheh që BE-ja të vazhdojë ta monitorojë Malin e Zi deri në ditën kur ai të bëhet anëtar i saj.

Për këtë qëllim, dy herë në vit do të përgatiten raporte në formë tabelash për të vlerësuar përparimin e vendit.

Nëse gjatë kësaj periudhe Mali i Zi shënon hapa prapa në përmbushjen e kushteve dhe masat për korrigjimin e problemeve nuk japin rezultat, BE-ja mund ta shtyjë anëtarësimin e tij, si masë të fundit.

Pas nënshkrimit, marrëveshja duhet të ratifikohet nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së dhe nga Mali i Zi.

Kroacia, vendi i fundit që iu bashkua Bashkimit Evropian, e nënshkroi marrëveshjen e anëtarësimit në dhjetor të vitit 2011, ndërsa u bë anëtare më 1 korrik 2013.

Qeveria e Malit të Zi ka vendosur si objektiv që vendi të bëhet anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian deri në vitin 2028.

 

Vuçiq dhe Orban humbën pushtetin, por jo ambiciet

Jovana Kërstiq

Deri vonë pothuajse të pamposhtur në pushtet, sot të mundur politikisht, Aleksandar Vuçiq dhe Viktor Orban u shfaqën së bashku në rrjetet sociale me një mesazh: “Do të rikthehemi”.

Ish-presidenti i Serbisë dhe ish-kryeministri i Hungarisë e humbën pushtetin në zgjedhjet e këtij viti – Vuçiq pas 14 vjetësh, ndërsa Orban pas 16 vjetësh.

Këta dy politikanë populistë, që kanë bashkëpunuar ngushtë ndër vite, kanë shumë të përbashkëta.

Humbjeve të tyre zgjedhore u paraprinë akuzat e kundërshtarëve politikë për korrupsion të përhapur, keqpërdorim të pushtetit, pasurim të paligjshëm dhe vënie të institucioneve shtetërore nën kontroll politik.

Megjithatë, siç vlerëson për Radion Evropa e Lirë Millan Niç, hulumtues i lartë në Këshillin Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, dallimi i parë mes tyre vërehet në mënyrën se si reaguan pas humbjes në zgjedhje.

“Viktor Orban, praktikisht, u zhduk nga skena publike për një javë. Ai udhëtoi në Shtetet e Bashkuara për një kampionat futbolli. Kjo kishte pasoja të rënda për moralin e partisë së tij, Fidesz. Partia dukej e demotivuar dhe nuk ishte e qartë se kush po e drejtonte në të vërtetë”, thotë Niç.

Sipas tij, mbështetja publike për Fideszin ra ndjeshëm pas zgjedhjeve, me rreth 10 deri në 15 për qind.

Ish-presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Ish-presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Niç thotë se Vuçiq arriti ta shmangte këtë gabim.

“Nëse e ndiqni komunikimin e tij publik, do të shihni se ai u drejtohet kryesisht votuesve të vet, strukturave partiake dhe rrjeteve të ndryshme joformale të lidhura me sistemin e tij politik”, thotë ai.

Edhe pse pushteti mbetet formalisht në duart e Partisë Përparimtare Serbe të Vuçiqit deri në formimin e Qeverisë dhe Parlamentit të ri, ditët pas zgjedhjeve u karakterizuan nga shtimi i aktiviteteve të prokurorive, arrestime të zyrtarëve të lartë të policisë dhe hetime mbi punën e institucioneve shtetërore.

“Miq në kohë të vështira”

Një javë pas zgjedhjeve në Serbi, Orban e vizitoi Vuçiqin në shtëpinë e prindërve të tij, në periferi të Beogradit.

Në një video të publikuar në rrjetet sociale, ata thanë se “miqtë e vërtetë bëhen edhe më të afërt në kohë të vështira”.

Sa u përket përfitimeve që mund t’i kenë dy liderët populistë nga bashkëpunimi politik, tani kur janë në opozitë, Niç thotë se ngjashmëritë mes sistemeve të tyre politike i shtyjnë ta vazhdojnë atë bashkëpunim.

“Kjo është në interesin e të dyve, sepse kanë edhe marrëdhënie të ngushta personale. Mendoj se vazhdimi i bashkëpunimit të tyre nuk duhet ta befasojë askënd”, thotë ai.

“Por, duhet pasur parasysh se ata kanë mësuar nga njëri-tjetri shumë kohë përpara këtyre zhvillimeve politike. Kanë shkëmbyer përvoja, përfshirë edhe strategjitë zgjedhore, por kjo nuk i ka ndaluar të pësojnë humbje politike”, thotë Niç.

Çfarë i bashkon?

Politikat populiste, mbështetja e ndërsjellë dhe lidhjet e ngushta që Orban dhe Vuçiq i theksojnë vazhdimisht në publik.

Vuçiq dhe Orban duke ngrënë byrek në një furrë buke në Suboticë, në veri të Serbisë, më 27 nëntor 2025.

Vuçiq dhe Orban duke ngrënë byrek në një furrë buke në Suboticë, në veri të Serbisë, më 27 nëntor 2025.

Po ashtu, të dy janë përballur me kritika të ashpra nga Brukseli për cenimin e demokracisë në vendet e tyre.

Jozef Makai, gazetar i gazetës Atlatszo dhe ligjërues në Universitetin Kodolanyi në Sekeshfehervar, thotë se bëhej fjalë për regjime hibride, ku ekzistonte një “fasadë e demokracisë”, ndërsa shteti dhe mediat ishin vënë nën kontroll politik.

“Të dyja sistemet mbështeteshin te një lider i fortë, nacionalist, që pretendonte se mbronte interesat e shtetit dhe të kombit”, thotë ai, duke theksuar se, pavarësisht ngjashmërive, këto dy regjime nuk ishin identike.

Një tjetër e përbashkët e tyre është miqësia dhe bashkëpunimi me presidentin rus, Vladimir Putin, presidentin kinez, Xi Jinping, si dhe me ish-presidentin e Republikës Sërpska, Millorad Dodik.

Dy ish-liderët i lidhin edhe projektet e përbashkëta mes dy shteteve, të cilat u shoqëruan me akuza për mungesë transparence, korrupsion dhe marrëveshje të arritura përmes lidhjeve personale.

Një prej tyre ishte modernizimi i linjës hekurudhore Budapest-Beograd, i realizuar nga një kompani kineze në bazë të marrëveshjeve të nënshkruara me qeveritë e të dyja vendeve.

Qeveritë e reja në Serbi dhe Hungari kanë paralajmëruar se do t’i rishikojnë kontratat dhe marrëveshjet e arritura nga paraardhësit e tyre.

Çfarë ndryshoi në Hungari pas ndërrimit të pushtetit?

Në muajt pasi Peter Magyar dhe partia e tij, Tisza, morën pushtetin, nisi procesi i përcaktimit të përgjegjësisë së ish-zyrtarëve shtetërorë.

Me vendim të Parlamentit hungarez, u themelua Zyra Kombëtare për Rikthimin dhe Mbrojtjen e Pasurisë.

Kjo zyrë ka kompetencën dhe detyrën të hetojë keqpërdorimet dhe menaxhimin jotransparent të fondeve publike, si dhe të rikthejë në pronësi të shtetit pasurinë që është tjetërsuar në mënyrë të paligjshme.

Në tetor u arrestua ish-guvernatori i Bankës Qendrore, Gyorgy Matolcsy, një nga bashkëpunëtorët e ngushtë të Orbanit.

Ai u arrestua nën dyshimet për mashtrime financiare dhe keqpërdorim të fondeve publike.

“Kjo ishte e paimagjinueshme. Nëse dikush do të më thoshte se, para zgjedhjeve, kishte menduar që Matolcsy do t’i kalonte Krishtlindjet e këtij viti në paraburgim, do ta kisha të vështirë ta besoja”, thotë Makai.

Sipas tij, është joreale të pritet që të gjithë ata që “e kanë plaçkitur shtetin për 16 vjet”, të përfundojnë në burg brenda natës.

“Nuk mund të hapësh një rast dhe të thuash se po e gjykojmë Orbanin, sepse ishte kryeministër për 16 vjet dhe krijoi sistemin që krijoi. Kjo nuk është drejtësi revolucionare, por shtet ligjor që bën punën e vet. Secili duhet të gjykohet në një rast të veçantë dhe kjo kërkon kohë”, thotë ai.

Hungaria është bërë, gjithashtu, pjesë e Zyrës së Prokurorit Publik Evropian (EPPO), duke hapur rrugën për hetimin e pretendimeve për keqpërdorimin e fondeve të Bashkimit Evropian gjatë qeverisjes së Orbanit.

A po ngushtohet rrethi i Orbanit?

Makai kujton “aferën e konvojit të arit” të marsit të këtij viti, kur njësia kundër terrorizmit (TEK), në prag të zgjedhjeve parlamentare, ndaloi automjetet e blinduara të bankës shtetërore të kursimeve të Ukrainës, të cilat po transportonin para dhe ar nga Austria drejt Ukrainës, sipas procedurave të zakonshme.

Zyrtarët ukrainas u ndaluan dhe rasti u bë një nga temat kryesore të fushatës zgjedhore të Orbanit, gjatë së cilës ai e akuzonte Ukrainën për ndërhyrje në zgjedhje.

Hetimet e zhvilluara pas ndryshimit të pushtetit konstatuan se veprimet e autoriteteve hungareze, kishin qenë të pabazuara.

Më pas nisi një hetim për të verifikuar dyshimet se ish-kryeministri hungarez kishte urdhëruar personalisht sekuestrimin e ngarkesës.

“Po shohim se ky ishte një operacion në shërbim të zgjedhjeve dhe fushatës elektorale. Ky është një rast ku hetimet i janë afruar mjaft Orbanit dhe mendoj se mund ta vënë në një pozitë shumë të vështirë”, thotë Makai.

Ai shton se është “e vështirë të thuhet” nëse Orban sot ndihet i qetë në vendin e tij, duke pasur parasysh hetimet që po zhvillohen për keqpërdorimin e fondeve publike.

“Por, ajo që shohim është se vajza dhe dhëndri i tij janë zhvendosur në Londër. Ata kanë filluar gjithashtu të shesin një pjesë të perandorisë së tyre të biznesit”, thotë Makai.

“Mendoj se po përpiqen të tërhiqen dhe kjo mund të jetë një shenjë se duan të jenë diku tjetër, ku ndoshta ndihen pak më të sigurt”, sipas tij.

Çfarë po ndodh në Serbi pas zgjedhjeve?

Në ditët e para pas humbjes zgjedhore të Partisë Përparimtare Serbe, nisën hetimet për punën e deritanishme të institucioneve publike.

Po ashtu, u ndalua Davor Macura, pronar i Alta Bankës, me seli në Beograd.

Macura, i afërt me Partinë Përparimtare Serbe, është një nga katër biznesmenët serbë për të cilët kongresisti republikan amerikan, Joe Wilson, ka kërkuar vendosjen e sanksioneve, përmes një letre drejtuar sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio.

Dy ditë para arrestimit të tij, Banka Qendrore e Serbisë ia hoqi Alta Bankës licencën e operimit.

Autoritetet konstatuan se gjendja financiare e Alta Bankës ishte përkeqësuar ndjeshëm dhe se mund të përkeqësohej edhe më tej.

Prokuroria për Krim të Organizuar e Serbisë nisi të hetojë dyshimet për transferimin e parave të bankës jashtë vendit.

Vetë Vuçiq deklaroi se nuk i frikësohet arrestimit, pasi, sipas tij, nuk ka nënshkruar dokumente apo marrë vendime që lidhen me paratë.

“Unë nuk nënshkruaj asgjë dhe nuk merrem fare me çështje që kanë të bëjnë me paratë. Prandaj, nuk mund të gjendet asgjë kundër meje në këtë drejtim”, tha Vuçiq më 1 nëntor për televizionin Pink, i cili prej vitesh mbështet Partinë Përparimtare Serbe.

Sipas Niçit, përshtatja me rrethanat e reja politike ka qenë më e vështirë për Orbanin sesa për Vuçiqin.

“Vuçiq ka më shumë mundësi ta ruajë ndikimin e tij politik, sepse ende nuk e ka lëshuar plotësisht pushtetin”, thotë ai.

“Ajo që ndodhi në Hungari brenda një muaji apo një muaji e gjysmë pas zgjedhjeve, ndoshta do të ishte skenari më i mirë i mundshëm për Serbinë dhe Listën Studentore. Në Hungari, Fidesz ia dorëzoi vërtet Qeverisë së re ministritë dhe administratën shtetërore. Pra, kishte një dorëzim të plotë të pushtetit”, shton Niç.

Kundërshtarë të ndryshëm politikë

Si regjimi i Vuçiqit, ashtu edhe ai i Orbanit, u karakterizuan nga “dobësimi dhe pothuajse zhdukja e opozitës tradicionale”, thotë Makai.

“Më pas, në Serbi u shfaqën studentët, ndërsa në Hungari Peter Magyar. Ata arritën ta tronditnin sistemin, duke i vënë papritur pushtetet e atëhershme përballë një sfide të re, së cilës nuk dinin si t’i përgjigjeshin”, thotë Makai.

Megjithatë, kundërshtarët politikë që i mundën në zgjedhje, dallojnë nga njëri-tjetri.

Orbanin dhe partinë e tij, Fidesz, i mundi një ish-bashkëpartiak i tij.

Dy vjet para zgjedhjeve, Magyar u distancua nga partia në pushtet, të cilën e akuzoi për korrupsion dhe përhapje të propagandës.

Në zgjedhje, ai udhëhoqi partinë proevropiane të qendrës së djathtë, Tisza, e cila shënoi fitore bindëse.

Në anën tjetër, regjimin e Vuçiqit e mundi një lëvizje studentore, pa një udhëheqës të qartë dhe pa përvojë të mëparshme politike.

Studentët i përzgjodhën kandidatët e tyre në mbledhje të hapura studentore, nga radhët e profesorëve universitarë, mësimdhënësve, juristëve, fermerëve, artistëve dhe sportistëve.

Protestat u nxitën nga vdekja e 16 personave, pas shembjes së një strehe betoni në Stacionin Hekurudhor të Novi Sadit, më 1 nëntor 2024, vetëm katër muaj pasi stacioni ishte përuruar për herë të dytë pas rinovimit.

Në të dyja ceremonitë e përurimit morën pjesë zyrtarë shtetërorë, ndërsa në të parën ishin të pranishëm edhe Aleksandar Vuçiq dhe Viktor Orban.

Kontribuoi: Millosh Teodoroviq; përktheu: Valona Tela

E paprecedentë në Mal të Zi, arrestohen 4 nxënës shqiptarë pasi bënë shqiponjën dykrenare

Katër nxënës shqiptarë janë ndaluar nga policia në qytetin e Kotorrit në Mal të Zi, pasi ata kanë bërë simbolin e shqiponjës me duar në rrugë. Ngjarja ka ndodhur rreth orës 17:30 të ditës së djeshme, kur një grua e moshuar malazeze u ka kërkuar të ndërprisnin veprimin.

Sipas informacionit zyrtar, gruaja u është drejtuar nxënësve në gjuhën malazeze, por ata nuk e kanë kuptuar kërkesën e saj dhe kanë vijuar të bëjnë simbolin e shqiponjës. Në vijim, ajo ka njoftuar policinë dhe ka bërë kallëzim, duke pretenduar se ishte kërcënuar prej tyre, raporton gazetarja Klodiana Lala.

Pas marrjes së denoncimit dhe deklarimit me shkrim të gruas, policia e Kotorrit ka shoqëruar katër të rinjtë dhe ka vendosur ndalimin e tyre, nën dyshimin për kundërvajtjen e nxitjes së urrejtjes kombëtare.

Sipas informacionit të përcjellë nga autoritetet malazeze, katër nxënësit do dalin sot, më 1 nëntor përpara gjykatës kompetente, ku do të shqyrtohet çështja e tyre. bw

REL: Kush është në krye? Figurat e lëvizjes politike të mbështetur nga studentët në Serbi

Ilija Srdanoviq nga Lista Studentore feston pas shpalljes së rezultateve preliminare më 25 tetor. Foto:Marko Djurica (Reuters)

Amos Chapple, Shërbimi i Ballkanit i REL-it

Dejan Shoshkiq është ekonomist dhe ka shërbyer si guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë nga viti 2010 deri më 2012. Ai është ndër të paktët anëtarë të listës me përvojë në poste të larta shtetërore. Që nga dorëheqja nga Banka Kombëtare, ai e ka denoncuar shpesh korrupsionin në vend, për të cilin ka thënë se është “shumë më i përhapur [në Serbi] sesa në vendet fqinje”.

Shoshkiq, 59 vjeç, është zotuar se një qeveri e Listës Studentore do t’i largojë “kuadrot e këqija” nga postet shtetërore dhe do të nisë hetime për pronat në zotërim të zyrtarëve publikë. Ai është zotuar, gjithashtu, se lista do t’i përshpejtojë reformat e nevojshme për anëtarësimin e Serbisë në Bashkimin Evropian, ndërsa vendimi përfundimtar për anëtarësim do të merrej përmes referendumit.

Shoshkiq i ka kritikuar sanksionet perëndimore ndaj Rusisë dhe ka kërkuar që Brukseli ta rishikojë qasjen ndaj Kremlinit.

 

Lista Studentore, një grupim politik me 250 përfaqësues që sapo fitoi zgjedhjet parlamentare në Serbi, ka shmangur qëllimisht përcaktimin e një udhëheqësi. Ndërsa ende nuk dihet se kush do të jetë kryeministri i Serbisë, më poshtë janë disa nga personalitetet e njohura që përfaqësojnë këtë lëvizje.

Lista Studentore, një grupim politik me 250 përfaqësues që sapo fitoi zgjedhjet parlamentare në Serbi, ka shmangur qëllimisht përcaktimin e një udhëheqësi. Ndërsa ende nuk dihet se kush do të jetë kryeministri i Serbisë, më poshtë janë disa nga personalitetet e njohura që përfaqësojnë këtë lëvizje.

Dejan Shoshkiq

Dejan Shoshkiq është ekonomist dhe ka shërbyer si guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë nga viti 2010 deri më 2012. Ai është ndër të paktët anëtarë të listës me përvojë në poste të larta shtetërore. Që nga dorëheqja nga Banka Kombëtare, ai e ka denoncuar shpesh korrupsionin në vend, për të cilin ka thënë se është “shumë më i përhapur [në Serbi] sesa në vendet fqinje”.

Shoshkiq, 59 vjeç, është zotuar se një qeveri e Listës Studentore do t’i largojë “kuadrot e këqija” nga postet shtetërore dhe do të nisë hetime për pronat në zotërim të zyrtarëve publikë. Ai është zotuar, gjithashtu, se lista do t’i përshpejtojë reformat e nevojshme për anëtarësimin e Serbisë në Bashkimin Evropian, ndërsa vendimi përfundimtar për anëtarësim do të merrej përmes referendumit.

Shoshkiq i ka kritikuar sanksionet perëndimore ndaj Rusisë dhe ka kërkuar që Brukseli ta rishikojë qasjen ndaj Kremlinit.

Ilija Srdanoviq

Ilija Srdanoviq është kardiolog dhe profesor në Universitetin e Novi Sadit. Ai është 56 vjeç dhe në shtator u emërua bartës i Listës Studentore.

Srdanoviq nuk e ka përjashtuar mundësinë që të marrë postin e kryeministrit, por ka thënë se lista ka “më shumë se një kandidat për secilin post”. Sipas tij, grupimi politik do t’i japë përparësi luftës kundër “krimit të organizuar dhe korrupsionit”. Ai i ka mbështetur pretendimet e Serbisë ndaj Kosovës dhe ka thënë se vendimin për anëtarësimin e mundshëm të Serbisë në BE “do ta marrin qytetarët”.

Dejan Bodiroga

Dejan Bodiroga, ish-yll i basketbollit, aktualisht është president i Euroligës së Basketbollit, me seli në Spanjë.

Mediat serbe e kanë cilësuar 53-vjeçarin si “emrin më të njohur” të listës, ndonëse qëndrimet e tij politike mbeten të paqarta. Ai e ka dënuar trajtimin e protestuesve studentë nga qeveria dhe paraqitjen e tyre si “terroristë”. Gjatë tubimeve protestuese, ai u ka bërë thirrje protestuesve të “luftojnë për liri, për dinjitet, për një shoqëri ku nuk do të ketë urrejtje apo përçarje, por respekt të ndërsjellë, drejtësi dhe solidaritet”.

Estela Radonjiq Zhivkov

Estela Radonjiq Zhivkov është eksperte e trashëgimisë kulturore, e cila u bë një nga figurat kryesore të skandalit që shpërtheu lidhur me planet për ndërtimin e një hoteli me markën Trump në vendin ku ndodhet ndërtesa e Shtabit të Përgjithshëm në Beograd, e dëmtuar nga bombardimet e NATO-s.

Si zëvendësdrejtoreshë e Institutit Republikan për Mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës në Serbi, Zhivkov e akuzoi qeverinë se kishte shkelur ligjin për trashëgiminë kulturore për t’i hapur rrugë projektit. Më pas, ajo u shkarkua nga posti i zëvendësdrejtoreshës.

Ajo ka thënë se përparësia e saj në një qeveri të Listës Studentore do të jetë “rikthimi i pavarësisë dhe integritetit profesional në institucionet e mbrojtjes së trashëgimisë”, si dhe garantimi që ekspertët të mund të marrin vendime “vetëm në bazë të ligjit dhe rregullave të profesionit, pa presione politike dhe ekonomike”.

Zoran Gjajiq

Inxhinieri Zoran Gjajiq ishte ndër të parët që fajësoi publikisht korrupsionin për shembjen vdekjeprurëse të strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad. Gjatë angazhimit të tij në këtë objekt si konsulent për punimet me gur — që përfundoi më 2023 — ai fotografoi dhe raportoi atë që e konsideronte cilësi të dobët të punimeve, që përbënte rrezik.

Gjajiq, 71 vjeç, ka shprehur kritika të ashpra ndaj ish-udhëheqësit serb, Aleksandar Vuçiq. Ai u arrestua në prill të vitit 2025, pasi u bëri thirrje njerëzve të votonin për dënimin me vdekje të presidentit të atëhershëm. Pas fitores së Listës Studentore në zgjedhje, ai u zotua se Vuçiq do të përballej me akuza për tradhti të lartë dhe shkroi se “po vjen koha e së vërtetës dhe e drejtësisë!”.

Tihomir Staniq

Tihomir Staniq është aktor i lindur në territorin e Bosnje e Hercegovinës së sotme, i cili ka luajtur në më shumë se 130 prodhime filmike dhe televizive. Në tetor të vitit 2025, aktori 65-vjeçar dha dorëheqje nga Akademia e Arteve në Beograd, bashkë me disa kolegë, për shkak të asaj që e përshkruan si “shkelje të rëndë të praktikës dhe integritetit akademik, që kulmoi me kërcënime ndaj studentëve”.

Aktori veteran ka kërkuar largimin e ndikimit politik nga institucionet kulturore të Serbisë dhe ka thënë se qeveria e Vuçiqit “filloi të përcaktonte se kush do ta drejtonte teatrin, si do të funksiononte ai, kush do të punonte e kush jo, kujt do t’i jepej një mundësi dhe kush do të ndëshkohej”.

 

 

 

Përplasje në Serbi pas fitores së studentëve, mbështetësit e tyre sulmojnë televizionin pro-Vuçiç

SERBI-  Një grup personash të identifikuar si mbështetës të “Listës së studentëve” në Serbi ka hyrë me forcë mbrëmjen e së hënës në ambientet e televizionit “Informer TV”, një media e njohur për qëndrimet e saj në mbështetje të ish-presidentit Aleksandër Vuçiç.

Personat kanë shkaktuar dëme në ambientet e televizionit dhe janë përplasur fizikisht me gazetarët dhe punonjësit që ndodheshin brenda ndërtesës. Pas incidentit, televizioni “Informer TV” reagoi përmes një postimi në faqen e tij online, duke ironizuar mbështetësit e studentëve dhe premtimet e tyre për një shoqëri më të mirë.

“Meqenëse dhuna shënoi të gjithë fushatën e tyre, nuk mund të prisnim asgjë më të mirë”, shkroi televizioni, duke e lidhur ngjarjen me pretendimet e tij për mënyrën se si ishte zhvilluar fushata zgjedhore.

Ngjarja shkaktoi reagime edhe në skenën politike serbe. Ish-presidenti Aleksandër Vuçiç e cilësoi sulmin si të turpshëm, ndërsa incidenti riktheu vëmendjen te tensionet mes mbështetësve të lëvizjes studentore dhe mediave që mbështesin pushtetin e mëparshëm.

Pas hyrjes në “Informer TV”, grupi u pa duke iu drejtuar edhe ambienteve të televizionit “TV Pink”, një tjetër media e njohur për mbështetjen ndaj Vuçiçit. Megjithatë, ndërhyrja e policisë pengoi hyrjen e tyre në këtë televizion./Dosja.al

Humbja e Vuçiçit, kryeministri hungarez Peter Magyar: Fitorja jonë u dha forcë studentëve serbë në këtë betejë të vështirë

Kryeministri i Hungarisë Peter Magyar ka përshëndetur fitoren e listës së mbështetur nga studentët në Serbi dhe e ka krahasuar atmosferën në rrugët serbe me atë që pasoi fitoren e tij politike në Hungari.

Në një reagim në rrjetet sociale, Magyar bëri të ditur se kishte kontaktuar përmes telefonit drejtuesit e listës studentore dhe u përcolli urimet dhe u garantoi mbështetjen e Hungarisë.

Magyar shkruan se pamjet e festimeve në rrugët e Serbisë i zgjuan ndjesi nostalgjie, duke kujtuar atmosferën që shoqëroi fitoren e tij në Hungari.

“Epo, a nuk më pushtoi një ndjenjë nostalgjie kur pashë pamjet që vinin nga Serbia gjatë natës?

Është simbolike që ajo nga Budapesti mbërriti në Beograd më shpejt se trenat…

I urova menjëherë me telefon drejtuesit e “Listës së Studentëve”, të cilët fituan në zgjedhjet serbe. I sigurova për mbështetjen e Hungarisë. U gëzova shumë kur dëgjova se sa forcë u dha fitorja jonë e prillit në këtë betejë të vështirë.

Në Serbi, Aleksandar Vuçiç pranoi humbjen. “Lista e Studentëve Universitarë” ka siguruar shumicën absolute në zgjedhje. Në rrugët e Serbisë nisi një festë mbarëkombëtare. Ju duket e njohur?”, shkruan ai në disa postime në rrjetet sociale.

Nga tragjedia e Novi Sadit te rrëzimi i Vuçiçit, si studentët arritën të ndryshojnë historinë politike të Serbisë

Një tragjedi me 16 viktima në Novi Sad u bë pikënisja e një lëvizjeje studentore që ndryshoi skenën politike të Serbisë. Ajo që nisi si një kërkesë për drejtësi dhe ndëshkimin e përgjegjësve të shembjes së strehës së një stacioni hekurudhor, u shndërrua në një revoltë kombëtare kundër korrupsionit dhe mënyrës së qeverisjes së vendit. Pas gati dy vitesh protestash, bllokimesh universitetesh dhe mobilizimi qytetar, Lista Studentore arriti, sipas rezultateve paraprake të raportuara, të fitonte zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026, duke mposhtur forcën politike të presidentit Aleksandar Vuçiç.

Në krye të listës që sfidoi pushtetin e Vuçiçit u vendos Ilija Srdanoviç, kardiolog dhe profesor në Fakultetin e Mjekësisë në Novi Sad. Përkrah tij u rreshtuan figura të njohura të jetës publike serbe, mes tyre legjenda e basketbollit Dejan Bodiroga, aktori Tihomir Staniç dhe ish-guvernatori i Bankës Kombëtare të Serbisë, Dejan Shoshkiç.

Një profesor, një sportist, një aktor dhe një ekonomist, të ardhur nga fusha të ndryshme, u bashkuan në një projekt politik që lindi nga protestat studentore dhe jo nga strukturat tradicionale partiake.

Por rruga që i çoi studentët drejt kutive të votimit nisi shumë më herët, më 1 nëntor 2024, kur shembja e një strehe betoni në stacionin hekurudhor të Novi Sadit shkaktoi vdekjen e 16 personave.

Tragjedia tronditi opinionin publik serb dhe ngriti pikëpyetje të shumta mbi sigurinë e objektit, cilësinë e punimeve të rindërtimit dhe përgjegjësinë e institucioneve shtetërore.

Studentët kërkuan transparencë dhe hetim të plotë të ngjarjes. Kritikët e qeverisë ngritën dyshime se pas tragjedisë qëndronin korrupsioni, abuzimet me fondet publike dhe mungesa e kontrollit mbi projektet infrastrukturore.

Protestat nisën në universitete, por shumë shpejt u përhapën në qytete të ndryshme të Serbisë. Studentëve iu bashkuan pedagogë, fermerë, aktorë, juristë dhe mijëra qytetarë që kërkonin përgjegjësi institucionale dhe ndryshime politike.

Në mars të vitit 2025, Beogradi u përfshi nga një prej demonstratave më të mëdha të viteve të fundit. Rrugët e kryeqytetit u mbushën me protestues, ndërsa kërkesat për drejtësi lidhur me tragjedinë e Novi Sadit u zgjeruan në një lëvizje kundër korrupsionit dhe përqendrimit të pushtetit.

Ndryshe nga partitë tradicionale opozitare, studentët vendosën të mos kishin një udhëheqës të vetëm. Vendimet merreshin përmes asambleve universitare, ku pjesëmarrësit diskutonin dhe votonin për hapat e ardhshëm të protestës.

Kjo mënyrë organizimi i dha lëvizjes një strukturë kolektive dhe synonte të ruante pavarësinë e saj nga partitë politike.

Me kalimin e kohës, studentët vendosën që kërkesat e tyre të mos mbeteshin vetëm në rrugë, por të përfaqësoheshin edhe në institucionet shtetërore. Për këtë arsye, ata ndërmorën hapin për të hyrë në garën zgjedhore.

Në vend që të kandidonin vetëm aktivistë studentorë, u përzgjodhën personalitete të njohura nga fusha e arsimit, shëndetësisë, sportit, kulturës dhe ekonomisë. Kështu u krijua Lista Studentore, një alternativë politike që synonte të përfaqësonte kërkesat e protestuesve.

Programi i saj u mbështet në 11 pika, ku përfshiheshin lufta kundër korrupsionit, forcimi i shtetit ligjor, hetimi i abuzimeve ndaj protestuesve, largimi i zyrtarëve të përfshirë në shkelje dhe ndryshime në drejtimin e mediave publike e ndërmarrjeve shtetërore.

Studentët kërkuan gjithashtu krijimin e një njësie të posaçme policore për arrestimin e personave përgjegjës për shkeljet e ligjit.

Një element tjetër i strategjisë së tyre ishte distancimi nga partitë tradicionale opozitare. Lëvizja nuk pranoi të shkrihej në koalicione me to, ndërsa disa forca opozitare vendosën të tërhiqeshin nga gara për t’i dhënë mbështetje Listës Studentore.

Në këtë mënyrë, studentët arritën të krijonin një profil të pavarur politik dhe të tërhiqnin mbështetjen e qytetarëve që kërkonin një alternativë ndaj pushtetit të Vuçiçit dhe opozitës tradicionale.

Pas gati dy vitesh mobilizimi, më 25 tetor 2026, beteja politike u zhvendos përfundimisht në kutitë e votimit.

Sipas rezultateve paraprake të raportuara, Lista Studentore siguroi 51.47% të votave, ndërsa lista e mbështetur nga Aleksandar Vuçiç mori 40.42%.

Vetë presidenti serb pranoi humbjen, ndërsa sipas vlerësimeve të tij, Lista Studentore pritej të siguronte nga 135 deri në 140 mandate në parlamentin me 250 deputetë, duke marrë shumicën e nevojshme për të formuar qeverinë.

Rezultati u prit me festime në selinë e Listës Studentore, ku kandidatët dhe mbështetësit kënduan së bashku këngën “Srbija se budi”, që në shqip do të thotë “Serbia po zgjohet”.

Për Aleksandar Vuçiçin, i cili kishte drejtuar Serbinë si kryeministër ose president që prej vitit 2014, rezultati shënoi një humbje të rëndësishme politike pas më shumë se një dekade dominimi.

Për studentët, fitorja e raportuar ishte kulmi i një rrugëtimi që nisi me kërkesat për drejtësi pas tragjedisë së Novi Sadit dhe vijoi me protesta masive, bllokime universitetesh dhe organizim në të gjithë vendin.

Megjithatë, kalimi nga protesta në qeverisje përbën një sfidë të re. Përfaqësuesit e Listës Studentore do të duhet të përballen me përgjegjësinë e drejtimit të institucioneve, të cilat për gati dy vjet i kishin kritikuar për korrupsion, mungesë transparence dhe abuzim me pushtetin.

Lufta kundër korrupsionit, garantimi i pavarësisë së institucioneve dhe rikthimi i besimit të qytetarëve te shteti mbeten ndër pritshmëritë kryesore ndaj forcës së re politike.

Nga tragjedia e 1 nëntorit 2024 në Novi Sad deri te zgjedhjet e 25 tetorit 2026, lëvizja studentore përshkoi një rrugë të gjatë, duke e kthyer kërkesën për drejtësi në një projekt politik kombëtar.

Tashmë, sfida nuk është më vetëm ndryshimi i pushtetit, por edhe përmbushja e premtimeve për një mënyrë tjetër qeverisjeje në Serbi. bw

Mijëra protestues “pushtojnë” Beogradin. Të dielën zgjedhjet, studentët kryesojnë ndaj Vuçiçit

Mijëra studentë dhe qytetarë kanë mbushur rrugët e Beogradit në një demonstrim masiv mbështetjeje për lëvizjen studentore, vetëm pak ditë përpara zgjedhjeve parlamentare të së dielës, më 25 tetor.

Kryeqyteti serb është kthyer në qendrën e mobilizimit kundër pushtetit të Aleksandar Vuçiçit, ndërsa pjesëmarrës nga qytete të ndryshme kanë mbërritur për tubimin përmbyllës të Listës Studentore. Gara pritet të jetë e fortë, me raportimet për sondazhet që flasin për një përballje të ngushtë mes studentëve dhe Partisë Progresive Serbe.

Sheshi kryesor në qytet është pika kryesore e grumbullimit, ku studentët dhe mbështetësit e tyre synojnë të japin një mesazh të fuqishëm përpara hapjes së kutive të votimit. Tubimi zhvillohet nën sloganin “Fitorja po thërret”, duke pasqyruar pritshmëritë e lëvizjes për të sjellë ndryshim politik pas një periudhe të gjatë protestash dhe mobilizimi qytetar.

Studentet2
Studentet2

Mbërritja në Beograd është paraprirë nga marshime disaditore, me kolona studentësh dhe qytetarësh të nisura nga disa pjesë të Serbisë. Pjesëmarrës nga Shabaci, Valeva, Gornji Milanovaci, Novi Sadi dhe Zajeçari kanë udhëtuar drejt kryeqytetit për t’iu bashkuar tubimit. Grupi i nisur nga Zajeçari ka përshkuar rreth 240 kilometra në këmbë gjatë gjashtë ditëve, përpara se të mbërrinte në Beograd.

Përgjatë rrugës, marshuesit janë pritur nga qytetarë që kanë dalë për t’i përshëndetur dhe për t’u ofruar ushqim e pije. Pritje të mëdha janë organizuar edhe në lagje të ndryshme të kryeqytetit, ku kolonave u janë bashkuar mbështetës të tjerë. Për shumë pjesëmarrës, mbërritja në Beograd shënon kulmin e një angazhimi që tashmë po përqendrohet te votimi i së dielës.

Përpara Rektoratit të Universitetit të Beogradit, studentët janë pritur me duartrokitje, muzikë dhe fishekzjarrë. Nga turma janë dëgjuar thirrjet “Fitore”, “Ai ka marrë fund” dhe “Vuçiçi iku”, ndërsa pjesëmarrësit kanë shprehur shpresën se zgjedhjet do të hapin rrugën për ndryshimin që kërkojnë.

Lëvizja studentore, e ‘lindur’ pas tragjedisë së shembjes së strukturës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në vitin 2024, është shndërruar në një sfidë të rëndësishme politike për pushtetin. Protestat kundër korrupsionit dhe kërkesat për përgjegjësi institucionale kanë nxitur një mobilizim më të gjerë, duke bashkuar studentë, pedagogë dhe qytetarë.

Tashmë, përballja zhvendoset nga rrugët drejt kutive të votimit. Lista Studentore kërkon ta shndërrojë pjesëmarrjen masive në mbështetje elektorale, në një garë që po ndiqet me vëmendje për shkak të peshës që mund të ketë për të ardhmen politike të Serbisë. Mobilizimi në Beograd është demonstrimi i fundit i madh i forcës së saj përpara së dielës, kur qytetarët do të vendosin me votë për përbërjen e parlamentit të ri.

Vuçiçi këshillon Ramën si të shtypë revoltën studentore: Je treguar i butë me protestuesit, tani rrezikon të humbasësh zgjedhjet

“Nëse Edi Rama do të zhvillonte zgjedhje tani, do t’i humbiste ato”. Kjo është deklarata që ish-presidenti serb Aleksandër Vuçiç ka bërë gjatë një debati televiziv, ku ka komentuar situatën në Shqipëri dhe protestat kundër qeverisë së mikut të tij politik.

Duke marrë shkas dhe nga protestat masive në Serbi, ku rinia dhe qytetarët shpërthyen nëpër sheshe, duke detyruar Vuçiçin që të jepte dorëheqje, ish-presidenti tha se kryeministri shqiptar ka gabuar duke u treguar tepër i butë me protestuesit.

 

“Ka bërë një gabim. Edi besoi më gjatë se unë se mund t’i zbuste me diçka. Dhe gaboi, humbi kohë. Dhe ata tani… nëse e detyrojnë të shpallë zgjedhje, do ta ketë shumë të vështirë t’i fitojë ato zgjedhje. Tani gjithçka më duket irracionale. Sepse ai është një nga asetet më të mëdha të Shqipërisë, pavarësisht se si e sheh secili këtë.”, pohoi Vuçiç.

Në këtë kontekst, ish-presidenti serb ka paralajmëruar rrezikun e humbjes së zgjedhjeve për Ramën, ndërsa ka mbajtur një qëndrim mbështetës ndaj tij përballë protestave. bw

Fitore historike në Michigan- “Habibi, do të më betohesh në janar”, Abdul El-Sayed pritet të bëhet senatori i parë mysliman në SHBA

Demokrati Abdul El-Sayed ka fituar garën për një vend në Senatin amerikan, duke mundur kandidatin republikan Mike Rogers në shtetin e Michiganit, sipas projeksioneve të Decision Desk HQ dhe raportimeve të mediave amerikane.

El-Sayed, me profesion mjek dhe pjesë e krahut progresist të Partisë Demokratike, pritet të bëhet senatori i parë mysliman në historinë e Shteteve të Bashkuara. Gjatë fjalimit të fitores, ai iu drejtua mbështetësve me fjalët: “Michigan, ia dolëm!”. Pas fitores, demokrati nuk la pa komentuar as zëvendëspresidentin JD Vance, duke iu referuar ceremonisë së betimit në janar. “JD, habibi im, ka një ironi të këndshme në faktin se je i detyruar kushtetues të më betosh në janar”, deklaroi ai, duke përdorur një shprehje arabe që përkthehet si “i dashur”.

Fitorja e El-Sayed vjen pas një fushate të tensionuar, e shoqëruar me përçarje brenda Partisë Demokratike. Ish-kandidatja demokrate Hayley Stevens, të cilën El-Sayed e kishte mundur në zgjedhjet paraprake të gushtit, vendosi vetëm dy ditë para votimit të mbështeste republikanin Mike Rogers. Vendimi shkaktoi reagime të forta në radhët e demokratëve. Kreu i grupit demokrat në Senat, Chuck Schumer, e cilësoi veprimin e Stevens si një “tradhti”, ndërsa disa prej bashkëpunëtorëve të saj dhanë dorëheqjen. Stevens e justifikoi mbështetjen për Rogers me kundërshtimet e saj ndaj qëndrimeve të El-Sayed dhe lidhjeve të tij me komentatorin politik Hasan Piker.

Gjatë fushatës, Donald Trump dhe JD Vance zhvilluan vizita në Michigan, ku presidenti amerikan sulmoi personalisht kandidatin demokrat. Trump e quajti atë “terrorist të dhunshëm” dhe përdori emrin e tij të mesëm, Mohammed, në deklaratat publike. El-Sayed iu përgjigj duke deklaruar se nuk kishte rëndësi se si Trump e shqiptonte emrin e tij, pasi pas zgjedhjeve do të duhej ta thërriste “senator”. Fushata e demokratit u përqendrua kryesisht te kujdesi shëndetësor dhe kostot e jetesës, ndërsa besimi i tij mysliman dhe qëndrimet për Izraelin dhe luftën në Gaza u kthyen në çështje të debatit politik gjatë garës.BW

Demokratët marrin kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit

Mbështetësit festojnë fitoren e kandidates demokrate për guvernatore të Xhorxhias, Keisha Lance Bottoms, në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, gjatë një tubimi në Atlanta, më 3 nëntor 2026.

 

Radio Evropa e Lirë

Demokratët fituan kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit amerikan në zgjedhjet e 3 nëntorit, duke shënuar fitore edhe në bastione tradicionale republikane dhe duke i dhënë një goditje të rëndë politike presidentit Donald Trump.

Rezultatet tregojnë një ndryshim të madh në raportin e forcave në Uashington, ku republikanët deri më tani kontrollonin si Senatin, ashtu edhe Dhomën e Përfaqësuesve.

Fitorja e demokratëve vjen në një kohë pakënaqësish të mëdha të amerikanëve me gjendjen ekonomike, rritjen e kostos së jetesës dhe luftën kundër Iranit, të nisur nga administrata Trump në shkurt.

Rritja e çmimeve të karburanteve pas shpërthimit të luftës e ka shtuar presionin mbi familjet amerikane, ndërsa sondazhet kanë treguar se shumë votues e konsiderojnë administratën përgjegjëse për vështirësitë ekonomike.

Demokratët kanë arritur të fitojnë vende në Senat edhe në shtete që tradicionalisht votojnë për republikanët, përfshirë: Teksasin, Kansasin, Ajovën, Ohajon dhe Karolinën e Jugut.

Në Kansas, pastori Adam Hamilton u bë demokrati i parë që fiton një vend në Senat, pas më shumë se nëntë dekadash.

Në Ohajo, demokrati Sherrod Brown fitoi vendin që më parë e mbante nënpresidenti JD Vance, ndërsa në Teksas, James Talarico mposhti prokurorin e përgjithshëm republikan, Ken Paxton.

Të dyja shtetet kishin mbështetur bindshëm Trumpin në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.

Mbështetësit e Partisë Demokratike gjatë një tubimi në natën e zgjedhjeve në Des Moines, Ajova, më 3 nëntor 2026.

Mbështetësit e Partisë Demokratike gjatë një tubimi në natën e zgjedhjeve në Des Moines, Ajova, më 3 nëntor 2026.

Një tjetër fitore e rëndësishme për demokratët u shënua në Karolinën e Jugut, ku pediatrja Annie Andrews mposhti senatoren republikane, Darline Graham.

Graham ishte emëruar në Senat pas vdekjes së vëllait të saj, senatorit Lindsey Graham, dhe kishte mbështetjen e drejtpërdrejtë të Trumpit.

Presidenti amerikan kishte zhvilluar një fushatë intensive për kandidatët republikanë në javët e fundit para zgjedhjeve, duke marrë pjesë në më shumë se 24 tubime.

Ai u kishte kërkuar mbështetësve të votonin sikur edhe vetë të ishte në garë, me synimin për të mobilizuar elektoratin republikan.

Por, ndërsa rezultatet tregonin humbjen e shumicës republikane në Kongres, Trump këmbënguli se rezultati do të kishte qenë ndryshe nëse emri i tij do të ishte në fletëvotim.

“Unë nuk isha në fletëvotim dhe, po të isha, do të kishim fituar me epërsi dërrmuese”, shkroi ai në rrjetet sociale.

Demokratët fituan edhe një numër vendesh në Dhomën e Përfaqësuesve që më parë kontrolloheshin nga republikanët, përfshirë në Kentaki, Nju Xhërsi dhe Karolinën e Veriut.

Suksesi i tyre është shtrirë edhe në zgjedhjet për guvernatorë.

Në Teksas, demokratja Gina Hinojosa mposhti guvernatorin republikan, Greg Abbott, ndërsa demokratët fituan edhe në Ajova dhe Ohajo.

Çfarë nënkupton rezultati për Trumpin?

Marrja e kontrollit të të dyja dhomave të Kongresit u jep demokratëve mundësi të bllokojnë nisma ligjore të presidentit Donald Trump, të nisin hetime ndaj administratës së tij dhe të ushtrojnë mbikëqyrje më të madhe gjatë dy vjetëve të mbetur të mandatit.

Sipas një analize të institutit amerikan Brookings, një nga pasojat më të rëndësishme lidhet me emërimet presidenciale, të cilat kërkojnë miratimin e Senatit.

Kjo përfshin anëtarët e kabinetit, zyrtarët e lartë dhe gjyqtarët federalë, përfshirë ata të Gjykatës Supreme.

Me demokratët në shumicë, Trump mund ta ketë më të vështirë të emërojë kandidatët e tij, veçanërisht në sistemin gjyqësor, ku gjyqtarët emërohen për gjithë jetën.

Një tjetër instrument i rëndësishëm është kontrolli mbi shpenzimet federale.

Kongresi miraton fondet për funksionimin e qeverisë dhe programet publike, duke u dhënë demokratëve mundësi të ndikojnë në prioritetet buxhetore të administratës.

Mospajtimet mund të çojnë edhe në bllokimin e financimit të institucioneve federale, nëse palët nuk arrijnë marrëveshje.

Demokratët mund të ushtrojnë presion edhe mbi politikën e jashtme, përfshirë luftën kundër Iranit, përmes hetimeve parlamentare dhe kontrollit mbi financimin e operacioneve ushtarake.

Megjithatë, Trump ruan kompetencat ekzekutive dhe të drejtën e vetos ndaj ligjeve.

Për ta rrëzuar veton nevojiten dy të tretat e votave në secilën dhomë të Kongresit.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Kontrolli i Kongresit sjell edhe përgjegjësi për demokratët, nga të cilët votuesit do të presin përgjigje ndaj shqetësimeve ekonomike, ndër të tjera.

Kjo mund t’i bëjë dy vjetët e fundit të mandatit të Trumpit një periudhë përplasjesh politike, por edhe kompromisesh të domosdoshme për miratimin e buxhetit dhe financimin e qeverisë federale.

Përgatiti: Valona Tela

Matthew Palmer për tranzicionin pas zgjedhjeve: Mundësi reale për një shtysë të re të integrimit të Serbisë në institucionet Evropiane dhe EuroAtlantike

Matthew Palmer, diplomati i njohur amerikan me përvojë të gjatë në Departamentin e Shtetit të SHBA-së, si ish Zëvendës Ndihmës i Sekretarit të Shtetit për Evropën dhe Azinë, i cili ka luajtur një rol kyç në politikën e jashtme amerikane në rajonin e Ballkanit Perëndimor, si Përfaqësues i Posaçëm për Ballkanin Perëndimor në LinkedIn ka bërë një prononcim në lidhje me të ardhmen e Serbisë pas fitores të zgjedhjeve nga Listës Studentore, si më poshtë:

“Një parashikim i shkurtër, në cilësinë time si përfaqësues i CEPA-s*.

Lëvizja studentore në Serbi ishte thellësisht frymëzuese.

Faza tjetër – kalimi nga entuziazmi i protestave te puna konkrete e qeverisjes – do të jetë sfiduese.

Ky tranzicion ofron një mundësi reale për t’i dhënë një shtysë të re procesit të integrimit të Serbisë në institucionet evropiane dhe euroatlantike.

Kjo do të kërkojë një ndjesi urgjence dhe mirëbesim nga të gjitha palët.

Momenti për ta nisur është tani.”

—-

*CEPA (shkurtim për Center for European Policy Analysis – Qendra për Analiza të Politikave Evropiane) është një institut kërkimor (think tank) jo-fitimprurës dhe jo-partiak me seli kryesore në Uashington, D.C. dhe qendra në Londër dhe Bruksel.

 

Amerikanët votojnë në zgjedhjet e mesmandatit

Radio Evropa e Lirë

Amerikanët u drejtohen sot, më 3 nëntor, kutive të votimit në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit dhe mund t’ua ndryshojnë rrjedhën dy vjetëve të mbetur të presidencës së Donald Trumpit.

Mbi 50 milionë amerikanë kanë votuar tashmë para ditës së zgjedhjeve, ndërsa miliona të tjerë pritet të votojnë gjatë së martës.

Zgjedhjet zhvillohen në një kohë kur presidenti Trump përballet me pakënaqësi për koston e lartë të jetesës, politikat tregtare dhe luftën me Iranin.

Sipas BBC-së, sondazhet e fundit e vendosin mbështetjen për Trumpin në rreth 30 për qind, ndërsa disa gara që dikur konsideroheshin të sigurta për republikanët, janë bërë më konkurruese.

Edhe pse Trump nuk është vetë kandidat, rezultati do të përcaktojë nëse republikanët do ta ruajnë kontrollin e Kongresit apo demokratët do të fitojnë mundësi më të mëdha për ta kundërshtuar agjendën e tij.

Fushata përfundon me gara të forta në disa shtete

Kandidatët republikanë dhe demokratë i bënë të hënën thirrjet e fundit për vota, me tubime në shtete si Teksasi, Miçigani dhe Ajova.

Trump e përmbylli fushatën me një fjalim në Uashington, ku deklaroi se republikanët kanë bërë përpjekje të mëdha për të siguruar mbështetjen e votuesve.

Presidenti tha gjithashtu se ka mbajtur 31 tubime gjatë 27 ditëve të fundit, krahas angazhimeve të shumta telefonike në mbështetje të kandidatëve republikanë.

Teksasi dhe Miçigani, ndër garat që po ndiqen me vëmendje

Një nga garat më të rëndësishme zhvillohet në Teksas, ku demokrati James Talarico përballet me republikanin Ken Paxton për një vend në Senat.

Asnjë demokrat nuk ka fituar zgjedhje në nivel shteti në Teksas që nga viti 1988, por sondazhet e fundit tregojnë një garë të ngushtë mes dy kandidatëve.

Në tubimin e fundit në Austin, Talarico kritikoi tarifat tregtare dhe luftën në Lindjen e Mesme, duke i lidhur ato me rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe karburanteve.

Paxton, ndërkaq, premtoi uljen e kostos së jetesës dhe u bëri thirrje mbështetësve republikanë të dalin në votime.

Një garë tjetër e rëndësishme zhvillohet në Miçigan, ku republikani Mike Rogers përballet me demokratin Abdul El-Sayed.

Rogers është përpjekur të tërheqë edhe votues demokratë të pakënaqur me kandidatin e partisë së tyre, ndërsa El-Sayed e ka përqendruar fushatën te vështirësitë ekonomike të familjeve amerikane.

Në këtë shtet, politikat tarifore të Trumpit ndaj Kanadasë janë bërë gjithashtu çështje e fushatës, për shkak të lidhjeve të ngushta ekonomike dhe tregtare mes dy vendeve.

Edhe Alaska, që tradicionalisht ka mbështetur republikanët, po tërheq vëmendje.

Senatori republikan, Dan Sullivan, përballet me demokraten Mary Peltola në një garë që është bërë më konkurruese sesa pritej.

Ekonomia dhe lufta me Iranin dominojnë shqetësimet e votuesve

Kostoja e jetesës është një nga çështjet kryesore që kanë ndikuar në fushatën zgjedhore.

Rritja e çmimeve të ushqimeve, karburanteve, banimit dhe kujdesit shëndetësor ka qenë në qendër të kritikave të demokratëve ndaj administratës Trump.

Në Miçigan, kandidati demokrat, Abdul El-Sayed, deklaroi se në vendin më të pasur dhe më të fuqishëm në botë nuk duhet të jetë kaq e vështirë të përballohen shpenzimet për karburante, ushqime, banim dhe shërbime mjekësore.

Republikanët, ndërkohë, kanë mbrojtur politikat ekonomike të presidentit, duke premtuar ulje të kostove dhe vazhdim të reformave.

Lufta me Iranin ka shtuar, gjithashtu, presionin politik mbi Trumpin, veçanërisht për shkak të ndikimit të saj në çmimet e energjisë.

Vetëm disa orë para zgjedhjeve, mediat amerikane raportuan për sulme të reja të forcave amerikane ndaj objektivave iraniane në ishullin Keshm, pranë Ngushticës së Hormuzit.

Çfarë janë zgjedhjet e mesmandatit?

Zgjedhjet e mesmandatit mbahen çdo katër vjet, në gjysmën e mandatit të presidentit amerikan, dhe përcaktojnë përbërjen e Kongresit për dy vjetët e ardhshëm.

Në këto zgjedhje, amerikanët votojnë për të 435 vendet e Dhomës së Përfaqësuesve dhe rreth një të tretën e 100 vendeve të Senatit.

Në disa shtete votohet edhe për guvernatorë, përfaqësues të institucioneve shtetërore dhe çështje të ndryshme lokale.

Video/ Nga korrupsioni, te paratë e pista, kullat dhe lidhjet me krimin: Intervista që nxorri nga shinat Edi Ramën

 

 

Rama braktis intervistën

Channel 5 ka publikuar dokumentarin e paralajmëruar pak kohë më parë për Shqipërinë, ku kryeministri Edi Rama braktis intervistën pas pyetjeve të sikletshme të gazetarit amerikan Andrew Callaghan. Dokumentari trajton akuzat për korrupsion, pastrim parash, lidhjet e dyshuara të krimit me ndërtimet dhe investimet e Jared Kushner në bregdetin shqiptar.

Një dokumentar i publikuar nga kanali amerikan “Channel 5” ka vendosur në qendër të vëmendjes Shqipërinë, duke ngritur një sërë pyetjesh të forta mbi qeverisjen e Edi Ramës, ndikimin e krimit të organizuar në ekonomi, investimet miliardëshe në bregdet dhe marrëdhëniet e pushtetit me investitorët e mëdhenj.

Gazetari amerikan Andrew Callaghan ka udhëtuar në Shqipëri për të investiguar projektet turistike të lidhura me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, por dokumentari shkon shumë më tej. Ai sjell dëshmi të protestuesve, aktivistëve, ish-zyrtarëve dhe personave që ngrenë dyshime mbi burimin e parave që financojnë ndërtimet luksoze, ndërsa përfundon me një intervistë të tensionuar me vetë kryeministrin Edi Rama.

Përgjatë materialit, Callaghan paraqet pretendime serioze për pastrim parash, falsifikim dokumentesh pronësie dhe favorizim të investimeve në zona me rëndësi të veçantë mjedisore. Këto akuza janë pjesë e investigimit dhe dëshmive të intervistuarve; ato nuk përbëjnë në vetvete prova të fajësisë penale të personave të përmendur.

Në qendër të dokumentarit janë projektet e lidhura me kompaninë Affinity Partners të Jared Kushner, veçanërisht zhvillimet e planifikuara në Sazan dhe zonën e Zvërnecit. Gazetari ngre pikëpyetje mbi mënyrën e sigurimit të pronësisë, statusin e tokave dhe marrëdhëniet mes investitorëve dhe autoriteteve shqiptare.

Një prej emrave që përmendet vazhdimisht është Artur Shehu, për të cilin dokumentari paraqet akuza dhe dyshime për lidhje me krimin e organizuar dhe për dokumentacionin e pronësisë së tokave të përfshira në transaksione. Materiali pretendon se janë përdorur dokumente të vjetra pronësie, përfshirë një dokument të vitit 1901, për të justifikuar të drejta mbi sipërfaqe të rëndësishme të bregdetit.

Callaghan e lidh këtë histori me problemet e trashëguara të pronësisë në Shqipëri pas rënies së komunizmit, duke ngritur pyetjen nëse paqartësitë dhe abuzimet me dokumentacionin janë shfrytëzuar për të kaluar prona në duart e investitorëve privatë.

Një tjetër pjesë e rëndësishme e dokumentarit i kushtohet bumit të ndërtimit në Tiranë dhe në bregdet. Gazetari viziton komplekse luksoze, filmon ndërtesa dhe vila që duken të pabanuara, ndërsa interviston persona që pretendojnë se ndërtimi është shndërruar në një mekanizëm për pastrimin e parave të trafikut ndërkombëtar të drogës.

Në material përmenden edhe shifra mbi banesat e pabanuara dhe burimet e pashpjeguara të financimit në sektorin e pasurive të paluajtshme. Dokumentari citon një vlerësim sipas të cilit 56,2% e financimit të pasurive të paluajtshme gjatë periudhës 2015–2024 vinte nga burime të pashpjeguara ose të paligjshme, ndërsa përmend mbi 356 mijë banesa të pabanuara në vend. Burimi dhe metodologjia e këtyre pretendimeve nuk sqarohen plotësisht në transkript.

Kontrasti mes kullave luksoze dhe vështirësive ekonomike të qytetarëve është një nga temat që përsëritet në dokumentar. Të intervistuarit flasin për çmime të larta banesash, paga të ulëta, mungesë mundësish për të rinjtë dhe një model zhvillimi që, sipas tyre, favorizon një grup të kufizuar investitorësh.

Në dokumentar një vend të rëndësishëm zë edhe revolta qytetare e njohur si “Revolucioni i Flamingove”. Ajo paraqitet si një lëvizje që nisi nga kundërshtimi i projekteve në zona të mbrojtura, por që u zgjerua në kërkesa për dorëheqjen e qeverisë, ndryshime politike, mbrojtjen e pasurive natyrore dhe përmirësimin e kushteve ekonomike.

Protestuesit e intervistuar akuzojnë qeverinë se po u jep përparësi investitorëve të mëdhenj në dëm të qytetarëve dhe mjedisit. Disa prej tyre pretendojnë se janë përballur me arrestime dhe ndërhyrje policore gjatë tubimeve.

Në këtë atmosferë, gazetari amerikan arrin të sigurojë një intervistë me kryeministrin Edi Rama, i cili pranon t’u përgjigjet pyetjeve për protestat, krimin e organizuar, ndërtimin dhe projektet e Kushnerit.

Fillimisht, Rama mbron të drejtën e qytetarëve për të protestuar dhe thotë se qeveria ka marrë në konsideratë disa prej shqetësimeve të ngritura.

“Është një protestë dhe kjo është krejtësisht në rregull. Ata kanë të drejtë të protestojnë. Ne jemi një vend i lirë dhe demokratik”, shprehet kryeministri.

Por biseda merr një tjetër drejtim kur Callaghan e pyet për ndikimin e grupeve kriminale shqiptare në tregjet ndërkombëtare të kokainës.

Rama e kundërshton kategorikisht idenë e ekzistencës së një mafieje shqiptare që kontrollon trafikun botëror të drogës.

“Kam dëgjuar të kundërtën, të paktën nga drejtuesi i SPAK-ut disa vite më parë, se nuk ekziston një gjë e tillë si mafia shqiptare. Nuk ekziston. Ka shqiptarë, ashtu siç ka amerikanë, spanjollë, italianë apo të tjerë, që janë të përfshirë në rrjete të tilla në mbarë botën, por nuk ekziston një mafie shqiptare që kontrollon botën e kokainës. Më falni, por kjo është marrëzi”, deklaron Rama.

Debati ashpërsohet kur gazetari i referohet financimit të ndërtimeve dhe pretendimit se një pjesë e madhe e parave që qarkullojnë në sektorin e pasurive të paluajtshme kanë origjinë të panjohur.

Kryeministri kërkon burimin e të dhënave dhe mohon që SPAK të ketë bërë një deklarim të tillë.

“SPAK nuk e ka thënë kurrë këtë. SPAK mund të ketë thënë diçka tjetër, se nga paratë e sekuestruara kanë bërë një vlerësim që një pjesë e tyre është investuar në pasuri të paluajtshme. Por SPAK nuk e ka thënë kurrë këtë”, përgjigjet ai.

Një tjetër përplasje zhvillohet mbi numrin e apartamenteve bosh në Tiranë. Callaghan përmend 55 mijë apartamente të pabanuara në kryeqytet, ndërsa Rama e cilëson shifrën të pavërtetë.

“Edhe kjo është një marrëzi tjetër. Nga ka ardhur kjo shifër? Mund ta kesh lexuar në shumë vende, por kjo nuk do të thotë se është e vërtetë. Kjo është bota në të cilën jetojmë sot. Nuk ekzistojnë 50 mijë apartamente bosh në Shqipëri. Është absurditet. Unë nuk flas këtu si opinionist, si gazetar apo si dikush që ti takon në rrugë. Unë flas si kryeministër i vendit, prandaj kam përgjegjësinë të flas mbi bazën e të dhënave dhe fakteve, jo të pretendimeve”, thotë Rama.

Kryeministri kundërshton gjithashtu përshkrimin e Tiranës si një qytet ku po ndërtohen kulla të shumta, duke deklaruar se numri i tyre është shumë më i vogël nga sa paraqitet.

“Jam kurioz të shoh ku i sheh ti kullat e larta që ndërtohen kudo, sepse ky është një tjetër iluzion optik. Nëse i numëron kullat në Tiranë, nuk do të arrish ende në dhjetë. Dhe nëse numëron kantieret ku po ngrihen ndërtesa të reja, nuk do të arrish ende në dhjetë, sepse unë i numëroj. Nuk është e vërtetë që po planifikohen kulla masive kudo. Pra, do të flasim për fakte apo do të bëjmë një bisedë ku ti hedh gjithfarë gjërash që mendon se i ke parë apo i ke lexuar? Ti zgjedh”, shprehet Rama.

Përballë kritikave për ekonominë, kryeministri mbron bilancin e qeverisjes së tij. Ai thotë se Prodhimi i Brendshëm Bruto është rritur ndjeshëm që prej ardhjes së tij në pushtet, ndërsa turizmi është shndërruar në një nga motorët kryesorë të ekonomisë.

Rama deklaron se numri i turistëve është rritur nga më pak se dy milionë në mbi 12 milionë dhe se të ardhurat nga turizmi kanë kaluar tetë miliardë euro. Këto janë shifra të paraqitura prej tij gjatë intervistës.

“Ka shumë lajme të mira për Shqipërinë, por ti nuk je këtu për lajmet e mira, je këtu për lajmet e këqija. Prandaj po përpiqem të vendos një ekuilibër”, i thotë ai gazetarit.

Një nga momentet më të rëndësishme të intervistës lidhet me investimet e Jared Kushner.

I pyetur për projektin e Sazanit dhe raportimet mbi bllokimin e fondeve, Rama mohon që të ketë para të ngrira për këto projekte dhe sqaron se për Sazanin nuk ka ende një marrëveshje përfundimtare.

“Sazani është tokë publike. Nëse nuk e di, po të informoj. Ndërsa flasim, nuk ka ende një marrëveshje mes Republikës së Shqipërisë dhe grupit që dëshiron të investojë në Sazan. Jemi duke negociuar, nuk ka ende marrëveshje. Nuk ka para, nuk ka projekte, nuk ka ende një marrëveshje. Ne po negociojmë një marrëveshje sepse shpresojmë të krijojmë një sipërmarrje të përbashkët ku Republika e Shqipërisë do të jetë partnere”, deklaron kryeministri.

Dokumentari, nga ana tjetër, pretendon se SPAK ka ngrirë 120 milionë euro në kuadër të një hetimi. Në intervistë, Rama bën dallimin mes negociatave për Sazanin dhe transaksionit të pronave private, duke shpjeguar se paratë e këtij të fundit do të qëndrojnë në një llogari të kushtëzuar deri në përfundimin e procesit.

Përplasja vijon me pyetjet mbi marrëdhëniet e Ramës me Ivanka Trump dhe Jared Kushner. Kryeministri mohon se ka udhëtuar me ta me jaht, duke thënë se i ka takuar gjatë një ndalese të mjetit lundrues në portin e Durrësit.

“Unë nuk kam bërë kurrë një udhëtim me jaht me Ivankën dhe Jaredin. Shkova t’i përshëndes kur ndaluan në portin e Durrësit për furnizim. I takova në jaht, ndërsa ai ishte i ankoruar në port. Hëngrëm darkë dhe unë u largova për në shtëpinë time”, shpjegon Rama.

Më pas, Callaghan e pyet për Artur Shehun dhe për lidhjen e tij me pronat e përfshira në investim.

Rama deklaron se nuk e njeh personalisht Shehun dhe se nuk e ka takuar asnjëherë.

“Nuk e njoh, nuk e kam takuar kurrë, nuk e di as si duket. Unë nuk jam avokati i tij, nuk jam prokurori i tij, nuk jam gjykatësi i tij. Unë jam kryeministri i Shqipërisë. Dhe ajo që mund të të them është se, për sa kohë një titull pronësie është i regjistruar në regjistrin e pronave të vendit, ai titull është i ligjshëm. Nëse hetimi tregon diçka tjetër dhe nëse gjykata vendos kështu, atëherë titulli do të vihet në diskutim”, shprehet ai.

Megjithatë, pyetjet e gazetarit nuk ndalen te investimet e Kushnerit. Callaghan kërkon të flasë edhe për raste të tjera të lidhura me korrupsionin dhe për përgjegjësinë politike të qeverisë kur persona të afërt me pushtetin përballen me drejtësinë.

Në bisedë përmenden zyrtarë të arrestuar ose nën hetim dhe investitori strategjik Pëllumb Gjoka. Rama këmbëngul te parimi i përgjegjësisë individuale dhe prezumimi i pafajësisë, ndërsa kundërshton mënyrën se si gazetari kalon nga një rast te tjetri.

“Çfarë po përpiqesh të bësh këtu? Nuk e kuptoj. Nuk jam këtu për të ushqyer kuriozitetin tënd. Ti mund të kesh gjithë kuriozitetet që dëshiron, por a mund të bësh pyetje për faktet dhe projektin, apo je këtu për të kaluar nga një çështje te tjetra?”, reagon kryeministri.

Gazetari i përgjigjet se po përpiqet të kuptojë se si funksionon përgjegjësia për korrupsionin dhe se po i jep kryeministrit mundësinë të sqarojë qëndrimin e tij.

Por tensioni rritet më tej.

“Unë nuk jam këtu për të ndarë ndjenjat e mia me ty, djalosh. Jam këtu për t’iu përgjigjur pyetjeve mbi faktet. Ti ke ardhur nga Amerika për të bërë çfarë? Për të bërë thashetheme me mua? Unë nuk kam nevojë për mundësitë që më jep ti. Jam këtu thjesht për të të mirëpritur, duke të dhënë me respekt kohën time të çmuar, dhe ti duhet ta përdorësh kohën time me respekt”, i thotë Rama gazetarit amerikan.

Intervista vijon edhe me pyetje për konfliktin izraelito-palestinez, Hamasin, rrezikun e fashizmit dhe të ardhmen e demokracisë.

Rama paralajmëron se dezinformimi dhe polarizimi po dëmtojnë debatin publik, ndërsa e cilëson Hamasin si një shfaqje të fashizmit. Gazetari e pyet nëse rritja e ekstremizmit dhe zhvillimet politike në Shtetet e Bashkuara përbëjnë gjithashtu rrezik për demokracinë.

Kryeministri kundërshton disa prej interpretimeve të Callaghan dhe i thotë se ai po e zhvendos bisedën në çështje që u përkasin amerikanëve.

Në përfundim, Rama e mbyll intervistën duke deklaruar se gazetari duhet t’i diskutojë këto tema me bashkëkombësit e tij. Më pas Rama braktis bisedën dhe largohet.

“Mendoj se diskutimi ishte shumë interesant. Shpresoj që shikuesit e tu të jenë argëtuar. Tani, fusha ku ke hyrë është tërësisht e jotja. Mund të gjesh amerikanë të tjerë për t’i diskutuar këto gjëra. Jam i sigurt se do të gjesh njerëz që mendojnë si ti dhe të tjerë që mendojnë ndryshe. Dhe përsëri do të ketë një konfuzion të madh mes jush, sepse baza e përbashkët ka humbur dhe kështu, të gjithë ne, pa e kuptuar, ndihmojmë që fashizmi të afrohet më shumë”, shprehet Rama, përpara se ta përfundojë bisedën me përshëndetjen: “Faleminderit shumë. Shihemi. Mirupafshim”. /Pamfleti

Andrew Callaghan

Dy kongresmenë amerikanë, Joe Wilson dhe Keith Self: letër Rubios: Verifikoni ambasadën e Tiranës dhe SPAK, Balluku të sanksionohet

Letra e plotë:

Kongresi i Shteteve të Bashkuara

Uashington, D.C. 20313

22 tetor 2026

I nderuar Marco Rubio

Departamenti i Shtetit i SHBA-së

2201 C Street NW

Uashington, D.C. 20520

I nderuar sekretar Rubio,

Ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë lidhur me gjendjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Republikën e Shqipërisë, një aleate e NATO-s dhe vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Shtetet e Bashkuara kanë investuar ndjeshëm në reformën në drejtësi në Shqipëri dhe kanë një interes të fortë që ajo të ketë sukses. Ngjarjet e fundit tregojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet. Ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencat e Departamentit për kufizimin e vizave, në bazë të nenit 7031(c), ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndë.

Vlerësimet e pavarura japin sinjale të përziera. Freedom House e klasifikon Shqipërinë si “Pjesërisht të Lirë”, me 69 pikë nga 100 në vitin 2026. Vëzhguesit i vlerësuan zgjedhjet parlamentare të majit 2025 si “konkurruese dhe të zhvilluara në mënyrë profesionale”. Megjithatë, Shqipëria mori vetëm 39 pikë nga 100 në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025 të Transparency International. Raporti i vitit 2026 për Demokracinë i Institutit V-Dem tani e klasifikon Shqipërinë si një autokraci elektorale.

Korrupsioni mbetet pengesa kryesore. Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e krijuar me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe Evropës, ka treguar pavarësi të mirëfilltë. Komisioni Evropian e ka vlerësuar punën e saj, ndërsa ka vënë në dukje se institucionet e tjera kanë mbetur prapa. Zyrtarët kanë ushtruar gjithashtu presion ndaj SPAK-ut dhe Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, organit që mbikëqyr gjyqtarët dhe prokurorët.

Hetimet e SPAK-ut tashmë kanë mbërritur në nivelet më të larta të qeverisë. SPAK ka akuzuar Belinda Ballukun, e cila ka shërbyer si zëvendëskryeministre, për ndërhyrje në prokurimet publike për ndërtimin e rrugëve. Në dhjetor 2025, prokurorët i kërkuan Kuvendit t’i hiqte imunitetin, në mënyrë që ajo të mund të arrestohej. Kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën antikushtetuese dhe Kuvendi nuk ka lejuar që arrestimi të procedojë. Rama mohon të gjitha akuzat për korrupsion ndaj tij. SPAK po heton gjithashtu ish-drejtuesen e Shërbimit Informativ të Shtetit të Shqipërisë, Vlora Hyseni, për përdorimin e pretenduar të paautorizuar të aksesit të saj në informacion për të ndihmuar një person të dyshuar për veprimtari kriminale.

Pakënaqësia publike ka shpërthyer në protesta në rrugë. Akuzat ndaj Ballukut ndihmuan në nxitjen e protestave masive në Tiranë në janar 2026, ku u kërkua dorëheqja e Ramës dhe zhvillimi i zgjedhjeve të parakohshme. Deri në verë, protestat kundër një resorti luksoz pranë një zone të mbrojtur natyrore ishin shndërruar në një lëvizje më të gjerë, të njohur si “Revolucioni i Flamingove”.

Kriza ka ushtruar presion edhe mbi median. Peizazhi mediatik shqiptar karakterizohet nga përqendrimi i pronësisë, financimi jotransparent dhe pronarë me lidhje politike. Më 30 korrik 2026, dhjetë organizata për lirinë e shtypit paralajmëruan për pengesa, kërcënime dhe sulme ndaj gazetarëve që mbulonin protestat.

Ato përmendën 15 kërcënime dhe sulme vetëm gjatë muajve qershor dhe korrik, si dhe vunë në pikëpyetje përdorimin e autobotëve me ujë dhe gazit lotsjellës kundër demonstruesve.

Institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses kur udhëheqësit politikë mbrojnë zyrtarët që ato hetojnë. Për këtë arsye, ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencat e Departamentit sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për ndarjet buxhetore të Departamentit të Shtetit, operacionet e jashtme dhe programet përkatëse. Konkretisht, i kërkojmë Departamentit të shpallë publikisht si persona të padëshiruar zyrtarët shqiptarë dhe, kur është e përshtatshme, familjarët e tyre të afërt, për të cilët disponon informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion të rëndë.

Ky shqyrtim duhet të përfshijë zyrtarët e akuzuar nga SPAK-u dhe ata që kanë përdorur pozitat e tyre për të penguar hetimet e tij. Zbatimi i këtij instrumenti në mënyrë të njëtrajtshme, pavarësisht përkatësisë partiake, do të ndihmonte përpjekjet e Departamentit kundër kleptokracisë. Gjithashtu, do të tregonte se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë në krah të shqiptarëve që kërkojnë llogaridhënie.

Ju kërkojmë gjithashtu të përgjigjeni për pyetjet e mëposhtme deri më 5 nëntor:

  1. A do të angazhohet Departamenti për të shqyrtuar rastet e zyrtarëve shqiptarë për shpalljen e tyre si persona të padëshiruar në bazë të nenit 7031(c), dhe brenda çfarë afati kohor? A do të shqyrtojë gjithashtu vendosjen e sanksioneve sipas programit Global Magnitsky, në rastet kur provat e mbështesin një masë të tillë?
  2. Çfarë ndihme po i ofron Departamenti SPAK-ut, Inspektorit të Lartë të Drejtësisë dhe reformës më të gjerë në drejtësi në Shqipëri? Si do t’i mbrojë këto institucione nga presioni politik?
  3. A e ka ngritur Departamenti me qeverinë shqiptare çështjen e mosveprimit të Kuvendit lidhur me kërkesën e SPAK-ut për arrestimin e znj. Balluku? Cila ishte përgjigjja?
  4. Si po bashkëpunon Ambasada Amerikane në Tiranë me autoritetet shqiptare lidhur me mënyrën e menaxhimit policor të protestave dhe sigurinë e gazetarëve? A i mbështet Departamenti hetimet e pavarura për incidentet e dokumentuara gjatë kësaj vere?

Kërkojmë gjithashtu organizimin e një seance informuese për stafin tonë lidhur me këto çështje.

Ju falënderojmë për vëmendjen ndaj kësaj çështjeje. Presim me interes të bashkëpunojmë me ju për të mbështetur institucionet demokratike të Shqipërisë.

Me respekt,

Joe Wilson

Anëtar i Dhomës së Përfaqësuesve

Bashkëkryetar i Komisionit të Helsinkit të SHBA-së

Keith Self

Anëtar i Dhomës së Përfaqësuesve

Kryetar i Nënkomisionit për Evropën

Alarm nga SHBA për qeverinë ‘Rama’, – Kongresmenët Joe Wilson dhe Keith Self i kërkojnë Marco Rubios të aktivizojë nenin që shpalli Berishën “non grata”

 

Foto ilustruese

Dy kongresmenë republikanë i kanë kërkuar sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, të përdorë nenin 7031(c), të njëjtën dispozitë ligjore me të cilën Sali Berisha u shpall “non grata”, për të ndaluar hyrjen në SHBA të zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion madhor. Letra vjen mes protestave kundër qeverisë Rama, hetimeve të SPAK dhe shqetësimeve për presionin ndaj drejtësisë, protestuesve dhe gazetarëve.

Qeveria e Edi Ramës po përballet me një tjetër goditje politike nga Uashingtoni. Dy kongresmenë republikanë i kanë kërkuar administratës amerikane të shqyrtojë shpalljen “non grata” të zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion madhor, duke kërkuar përdorimin e nenit 7031(c), dispozitës së njohur edhe në Shqipëri përmes sanksionimit të Sali Berishës nga Departamenti Amerikan i Shtetit.

Lajmi është publikuar nga televizioni amerikan Fox News, i cili raporton se kongresmenët Joe Wilson dhe Keith Self i kanë dërguar një letër sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, duke ngritur alarmin për gjendjen e demokracisë, korrupsionin dhe sundimin e ligjit në Shqipëri.

Në letrën e datës 22 tetor 2026, dy republikanët kërkojnë që Departamenti i Shtetit të përdorë kompetencat për kufizimin e vizave ndaj zyrtarëve për të cilët ekzistojnë informacione të besueshme për përfshirje në korrupsion të rëndë. Masa mund të përfshijë edhe familjarët e tyre të afërt.

“Po ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë për gjendjen e demokracisë dhe sundimit të ligjit në Republikën e Shqipërisë, një aleate e NATO-s dhe vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian. Shtetet e Bashkuara kanë investuar shumë në reformën në drejtësi në Shqipëri dhe kanë interes të madh për suksesin e saj. Ngjarjet e fundit tregojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet”, thuhet në letrën drejtuar Rubios.

Kongresmenët kërkojnë shprehimisht aktivizimin e mekanizmit të sanksioneve që lejon Departamentin e Shtetit t’u ndalojë hyrjen në territorin amerikan zyrtarëve të huaj të përfshirë në korrupsion madhor.

Bëhet fjalë për nenin 7031(c) të ligjit amerikan për financimin e Departamentit të Shtetit dhe operacionet e jashtme, mbi bazën e të cilit në maj 2021 u shpall “non grata” edhe ish-kryeministri Sali Berisha, së bashku me familjarë të tij.

Tani, dy kongresmenët kërkojnë që ky mekanizëm të zbatohet ndaj zyrtarëve shqiptarë që rezultojnë të përfshirë në korrupsion, pa dallim përkatësie politike.

Në dokument theksohet se institucionet kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses nëse drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që janë objekt i hetimeve.

“Institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses kur drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që ato hetojnë. Prandaj ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencën e Departamentit sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për financimin e Departamentit të Shtetit, Operacioneve të Jashtme dhe Programeve të Ngjashme.

Konkretisht, kërkojmë që Departamenti të shpallë publikisht zyrtarët shqiptarë dhe, kur është e përshtatshme, anëtarët e familjeve të tyre të ngushta, për të cilët disponon informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion madhor”, thuhet në letër.

Kërkesa nuk kufizohet vetëm te zyrtarët e hetuar për korrupsion. Kongresmenët kërkojnë që shqyrtimi të përfshijë edhe ata që kanë përdorur pozitat shtetërore për të penguar hetimet e SPAK.

Ky është një nga paralajmërimet më të drejtpërdrejta të dokumentit, pasi dy ligjvënësit amerikanë e lidhin luftën kundër korrupsionit jo vetëm me veprimet e zyrtarëve të dyshuar, por edhe me ndërhyrjet politike për t’i mbrojtur ata nga drejtësia.

Sipas Fox News, shqetësimi i kongresmenëve është shtuar në një kohë kur Shqipëria po përballet me protesta të gjera kundër qeverisë Rama. Prej javësh, studentë dhe qytetarë kanë dalë në rrugë duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit, llogaridhënie për korrupsionin dhe respektimin e institucioneve demokratike.

Media amerikane raporton për përplasjet mes protestuesve dhe policisë në Tiranë, përdorimin e mjeteve zjarrvënëse gjatë demonstratave dhe akuzat për reagim të tepruar të forcave të rendit.

Në një deklaratë për Fox News Digital, kongresmeni Joe Wilson e ka lidhur drejtpërdrejt shqetësimin e Kongresit me zhvillimet në Shqipëri dhe akuzat ndaj qeverisë Rama.

“Kongresi është thellësisht i shqetësuar për situatën në Shqipëri, ndërsa qeveria përdor forcë të tepruar kundër qytetarëve që kërkojnë llogaridhënie dhe institucione të pastra. Korrupsioni dhe trafiku i narkotikëve që lidhen me qeverinë Rama duhet të luftohen”, deklaroi Wilson për Fox News.

Letra ndalet edhe te gjendja e institucioneve demokratike dhe e medias. Kongresmenët citojnë vlerësimet e organizatave ndërkombëtare, sipas të cilave Shqipëria vazhdon të ketë probleme serioze me korrupsionin, ndërsa gazetarët që mbulojnë protestat janë përballur me kërcënime, pengesa dhe sulme.

Sipas dokumentit, organizatat për lirinë e medias kanë evidentuar 15 raste kërcënimesh dhe sulmesh gjatë qershorit dhe korrikut 2026, si dhe kanë ngritur shqetësime për përdorimin e gazit lotsjellës dhe mjeteve të tjera kundër demonstruesve.

Dy republikanët kërkojnë nga Departamenti i Shtetit të sqarojë nëse Ambasada Amerikane në Tiranë po bashkëpunon me autoritetet shqiptare për mbrojtjen e protestuesve dhe gazetarëve, si dhe nëse mbështet hetime të pavarura për incidentet e dokumentuara.

Kongresmenët i kanë vendosur administratës amerikane edhe një afat konkret. Deri më 5 nëntor, Departamenti i Shtetit duhet t’u përgjigjet pyetjeve për shqyrtimin e zyrtarëve shqiptarë sipas nenit 7031(c), mbështetjen ndaj SPAK dhe masat për mbrojtjen e drejtësisë nga presioni politik.

Ata kërkojnë gjithashtu që të shqyrtohet përdorimi i sanksioneve Global Magnitsky, një tjetër instrument amerikan për ndëshkimin e korrupsionit dhe shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut, në rastet kur provat e justifikojnë.

Global Magnitsky është një mekanizëm amerikan sanksionesh ndaj individëve të përfshirë në korrupsion të rëndë ose shkelje serioze të të drejtave të njeriut. Ndryshe nga shpallja “non grata”, që kufizon hyrjen në SHBA, ky mekanizëm mund të sjellë edhe ngrirjen e pasurive dhe bllokimin e transaksioneve financiare të personave të sanksionuar. /Pamfleti

 

Kongresisti amerikan Joe Wilson uron qytetarët e Serbisë dhe studentët pas zgjedhjeve: Tani fillon puna e vështirë

Kongresisti amerikan Joe Wilson ka përshëndetur qytetarët e Serbisë dhe veçanërisht studentët, pas zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare, ku Lista Studentore ka siguruar shumicën e votave sipas rezultateve paraprake.

Në një reagim në platformën X, Wilson vlerësoi angazhimin e studentëve serbë, duke theksuar se ata kanë treguar vendosmëri dhe patriotizëm historik në përpjekjet për rikthimin e sundimit të ligjit në vend.

“Amerikanët u dërgojnë urime të përzemërta qytetarëve të Serbisë pas një fushate të vështirë zgjedhore”, shkroi kongresisti amerikan.

Wilson theksoi se përfundimi i procesit zgjedhor shënon fillimin e një etape të re, ndërsa shprehu pritshmëri për forcimin e marrëdhënieve mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Tani fillon puna e vështirë. Pres me padurim ripërtëritjen e marrëdhënieve mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara! Zoti e bekoftë Serbinë”, shtoi ai.

Reagimi i kongresistit amerikan vjen pas deklaratës së presidentit Aleksandar Vuçiç, i cili pranoi humbjen në zgjedhjet parlamentare.

Sipas rezultateve paraprake të publikuara nga organizata CeSID, Lista Studentore “Studentët fitojnë” ka marrë 52.1 për qind të votave, që përkthehen në 138 mandate në Parlamentin me 250 vende.

Ndërkohë, lista “Aleksandar Vuçiç – Serbia e Bashkuar” ka siguruar 39.3 për qind të votave, ose 104 mandate, sipas të njëjtave vlerësime paraprake.

Rezultatet përfundimtare mbeten për t’u konfirmuar nga autoritetet zgjedhore serbe. bw

Telashe të tjera për Ron Yeffet, kërkohet hapja e llogarive të tij bankare në SHBA

Pas kontrolleve nga SPAK, biznesmeni izraelit, Ron Yeffet, po përballet me telashe edhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Përplasja e ashpër ligjore mes Yeffet dhe paditësit të tij, Mark Faist, në Gjykatën e Floridës ka marrë një kthesë të fortë, ku në lojë është hapja e detyruar e llogarive bankare të Yeffet.

Paditësi Mark Faist, i cili akuzon ortakun e qeverisë shqiptare dhe mikun e ngushtë të Edi Ramës për mashtrim 8.6 milionë dollarë, ka depozituar një kërkesë për detyrim (Motion to Compel), përmes së cilës kërkon që gjykata të urdhërojë Yeffet-in të dorëzojë historikun e plotë të transaksioneve bankare për llogari specifike në Regions Bank, Provident Bank dhe Spencer Savings Bank.

Faist pretendon se paratë e tij të investuara për projekte ndërtimi në Nju Jork nuk u përdorën kurrë për qëllimin e kontraktuar, por Yeffet i shpenzoi për qëllime të tjera duke mashtruar.

Boomerangu ligjor dhe pretendimi 30-milionësh për Shqipërinë
Deri tani, ky gjyq mund të mbetej një mosmarrëveshje e thjeshtë tregtare për moskthim borxhi pas një marrëveshjeje ripagimi. Megjithatë, ishte vetë Ron Yeffet ai që e zgjeroi çështjen duke ngritur një kundërpadi për shpifje ndaj Faist-it.

Yeffet pretendon shprehimisht në dokumentet gjyqësore se akuzat për mashtrim që Faist ka përhapur ndaj tij te biznesmenët e tjerë i kanë shkatërruar reputacionin dhe i kanë kushtuar humbjen e një projekti të madh ndërtimi në Shqipëri, me vlerë mbi 30 milionë dollarë.

Kjo lëvizje e Yeffet-it është kthyer në një boomerang ligjor. Avokatët e Faist argumentojnë shprehimisht se meqenëse Yeffet kërkon 30 milionë dollarë për Shqipërinë duke pretenduar se akuzat ndaj tij janë të rreme, ai nuk mund të fshehë më deklaratat bankare në Amerikë.

Sipas ligjit të Floridës, vërtetësia është mbrojtje absolute (Truth Defense) ndaj shpifjes; nëse llogaritë bankare vërtetojnë se miliona dollarët u keqpërdorën, akuza për shpifje bie dhe pretendimi 30-milionësh i Yeffet për Shqipërinë digjet automatikisht.

Image

Yeffet pranon mashtrimin për të shmangur hapjen e llogarive
Përballë këtij rreziku, avokatët e Yeffet kanë depozituar një mocion kundërshtues, duke përdorur një taktikë mbrojtëse: atë të stipulimit, që ndryshe njihet si marrëveshje faktuale.

Avokatët e Yeffet ofrojnë të pranojnë zyrtarisht përpara gjykatësit se fondet e investimit nuk u përdorën për shpenzimet e zhvillimit të pronave të përmendura në Nju Jork.

Përmes këtij pranimi, ata duan të bindin gjykatën se kërkesa e Faist për të kontrolluar bankat është “e tepërt, abuzive dhe joproporcionale”, pasi fakti kryesor u pranua vetë nga pala e tyre.

Megjithatë, Faist e ka refuzuar zyrtarisht këtë ofertë, pasi prania e thjeshtë që paratë nuk u përdorën atje nuk tregon se ku përfunduan ato realisht (nëse janë vjedhur apo keqpërdorur), çka përbën thelbin e mbrojtjes së tij ndaj kundërpadisë. /Kapitali/

“Protestat do kenë kulminacion më të madh”, Koçeku tregon bisedat me ndërkombëtarët: Ata po monitorojnë situatën, mbështesin çdo rrymë demokratike

Deputetja e pavarur Marjana Koçeku, e ftuar në emisionin Prime News24 foli edhe për takimet që ka pasur me diplomatë ndërkombëtarë.

Koçeku u shpreh se ndërkombëtarët janë duke e monitoruar situatën me kujdes. Ajo shtoi se diplomatët mbështesin çdo rrymë demokratike në vend.

“Që kur kam dhënë dorëheqjen si deputete e PS, kam pasur takime me diplomatë të huaj, edhe në Bruksel disa herë, por edhe me përfaqësitë diplomatike që janë në vendin tonë. Po monitorojnë situatën nga afër dhe me shumë kujdes, pavarësisht se pozita e tyre dhe gjuha diplomatike nuk ua lejon shpesh herë që të shprehen ashtu siç do të donim ne ose ashtu siç kemi ne pritshmëritë.

Ata mbështesin çdo rrymë demokratike, është sigurisht e tillë dhe kjo që po ndodh, por faktorët e dhunës shpesh herë dhe penalizojnë, për të pasur një mbështetje haptazi. E kam parë se kanë një qasje pozitive ndaj reagimit dhe tentativës për të krijuar një kulturë të re politike shqiptare, nëpërmjet kësaj lëvizjeje”, tha Koçeku.

Deputetja Marjana Koçeku vlerësoi se duhet një bashkim i madh opozitar, që të rrëzohet kjo qeveri. Sipas saj, protestat do kenë një kulminacion edhe më të madh.

“Thirrjet e sheshit janë kundër gjithë establishmentit që kanë qenë në pushtet për 36 vite. Bashkimi i të gjitha forcave opozitare do ishte tepër pozitive. Bashkimi nuk duhet të konsiderohet i pamundur. Kjo, sepse edhe vetë protesta përpara se të ndodhte, nuk e imagjinonim se do bëhej kaq e madhe. Kryeministri Rama do që të ketë përçarje, kjo i leverdis. Por duhet një bashkim i gjerë, që të jetë kundër kësaj qeverie në një front. Ajo që ndodhi në Serbi mund të jetë shembull edhe për Shqipërinë, patjetër, pavarësisht se atje ka një tjetër realitet. Ka një presion të tepruar ndaj protestuesve që të kenë version politik, sepse pesë muaj nuk janë shumë për të nxjerrë një përfaqësi. Besoj se protesta të bëhet akoma më e madhe. Do të kenë kulminacion më të madh”, u shpreh Koçeku.

Adriatik Lapaj: I qëndrojmë mbështetjes së kandidaturës së Binajt për Tiranën!

Kryetari i partisë “Shqipëria Bëhet”, Adriatik Lapaj, deklaroi në emisionin “Të Paekspozuarit” në Vizion Plus, se partia që ai drejton i qëndron mbështetjes së kandidaturës së Florian Binajt për Tiranën.

Pjesë nga biseda: 

Ylli Rakipi: A mundet opozita të krijojë një front të gjerë? Ti ke qenë partizan i kësaj ideje. Kush është pengesë për bashkimin e opozitës?

Adriatik Lapaj: Ky është proces. Sigurisht që ligji elektoral nëse bëhet pa hile dhe demokratik, do të parashikonte koalicione parazgjedhore, barazinë e votës dhe do të krijonte kushtet e nevojshme për garë të ndershme, të lirë dhe të barabartë.  Pastaj si dhe qysh krijohen koalicionet, secili e vlerëson në momentin e duhur. Ajo që besoj fort, që në momentin në të cilin është Shqipëria, është moment që kërkon që egot të lihen mënjanë. Të kuptojmë se vendi ka nevojë për zgjidhje sot dhe jo pas 100 vjetësh. Partitë janë instrumente në funksion të atdheut. Nëse Shqipëria na shkon në konflikt civil, shkatërrohet gjithçka, çfarë vlere kanë pastaj partitë politike?

Ylli Rakipi: A e ke konceptuar, kuptuar, idenë e bashkimit të opozitës?

Adriatik Lapaj: Paradhoma e të gjithë ndryshimit është Kodi Zgjedhor.

Ylli Rakipi: Më konkretisht, janë përpara zgjedhjet lokale. A je për kandidat të përbashkët në Tiranë?

Adriatik Lapaj: Ne kemi marrë vendim vitin e kaluar që ka qenë kandidimi i zotit Binaj, përtej partive. E konsideruam shumë të rëndësishme Tiranën. Në këtë kuptim nuk kemi ndryshuar qëndrim për këtë.

Alban Dudushi: Për parimin apo për zotin Binaj?

Adriatik Lapaj: Për të dyja pasi zoti Binaj ka dalë nga parimi.

Alban Dudushi: Berisha po flet për kandidat të PD.

Adriatik Lapaj: Ky është problem që i përket PD. Vjet u propozua kandidat i përbashkët. Ne vumë një kusht, duhet të jetë përtej një subjekti. Doli Binaj, shprehu vullnetin dhe mori konsensusin. Ne i qëndrojmë atij vendimi.  Ka një arsye pse nuk e kemi ndryshuar qëndrimin, nuk mund të presim në besë një qytetar të angazhuar.

alban Dudushi: Po studentet dhe protestuesit?

Adriatik Lapaj: Për këtë jemi të hapur, por po themi se çfarë qëndrimi kemi deri tani.

Av. Lulzim Tanushi u ka dhënë mbështetje ligjore falas mbi 50 protestuesëve të arrestuar nga policia sepse i bashkon e njëjta kauzë

Në komunikimin me Voal.ch në lidhje me ndihmën ligjore që ju jep falas protestuesëve, ndryshimet në Kodin Zgjedhor, Kushtetutën dhe apeli që i drejton policisë, kemi këtë prononcim të Av.Lulzim Tanushit :

“Mbështetjen per protestuesit e kam nisur qe ne fillim të arrestimeve me daten 2 Korrik. Qe ne ditën e 3 kur nisi revolucioni Flamingom kam dalë vetë duke protestuar dhe ndihma ligjore prej meje per protestuesit ka qenë pa dallim aty dhe pa pagese per te vetmen arsye se na bashkon kauza e përbashkët dhe une ate kauzë e kam te shenjte. Une aty kam dalë se dua te ndryshojmë sistemin

Per mua kushdo që ka protestuar i jam mirënjohës sepse ndajmë njëjtën qëllim (flas ne parim se ka dhe aty njerez qe nuk kane interes per ndryshim sistemi as per te rrezuar kete qeveri)

Unë jam për ndryshimin e Kodit Zgjedhor, si dhe për ndryshimin e sistemit rajonal proporcional aktual në proporcional kombëtar me lista te hapura, me formulën D’Hondt me prag 2 ose 3%. Une jam per ndryshimin e Kushtetutës, veçanërisht pjesen e mandatit te KM, jo me shume se 2 mandate per te shmangur pushtetin absolut dhe autoritar marrë dhe kontekstin historik dhe zonën ku jemi (mendesi ballkanase), dhe per mos me forcuar lidhjet e pushtetit ekzekutiv me grupe qe punojnë kundra interesit te kombit, ashtu sikurse dhe per mos lejuar qe pushteti ekzekutiv prej kreut te saj te dehur nga pushteti por dhe te kompromentuar te mos degradojnë ne piken qe te kapin pushtetet e tjera, sikurse po ndodh, dhe KM mos te mbaje peng te ardhmen e kombit per hallet e tij personale dhe as mos te shesë interesat strategjike te kombit. Ndër të tjera ndryshime ne Kushtetute është imuniteti i zyrtarëve të lartë si Kryeministër, ministra apo deputet, të balancohen kompetencat e presidentit, mënyra e zgjedhjes së tij, qe mos kemi nje president qe nuk shërben per asgje apo te jete i padobishëm ne rast krize politike, si dhe të përfshihet pjesa e referendumeve, si mekanizmi më drejtpërdrejtë i demokracisë. Këto janë disa prej elementëve domosdoshëm dhe mbi të gjitha të panegociueshëm që duhet të ndryshohen.

Ky ndryshim është thembra e Akilit sepse na eshte marre sovraniteti peng… sot nuk kemi perfaqesim real te vullnetit popullit…. askush nuk perfqesohet

E kam të rëndësishme te them pse jam ne proteste dhe pse kam suportuar protestën dhe protestuesit

Une aty s’jam pa qëllim, une jam per ndryshimin e sistemit me pika konkrete.

Deri tani kam mbështetur mbi 50 protestues, i ndjek procedurat deri në fund që nga arrestimi. Kemi disa vendime ku jane shpallur arrestimet e paligjshme. Kemi bere ankime ne apel per vendimet e tjera e tani jemi duke pritur.

Policisë i bën apel te respektojë vetem ligjin, të mos japin asnje urdhër paligjshëm, te mos i bindet asnje urdhëri te paligjshëm dhe zinxhiri komandues mos japë urdhëra të paligjshëm pasi nuk i përjashton nga përgjegjësia ligjore zbatimi urdherave të paligjshëm… Te referojnë dhe të dalin publikisht si sinjalizues nese jane urdhëruar ose jane ne dijeni te shkeljeve masive te ligjit, sepse aty ku punojnë eshte bere praktikë paligjshmeria, pasi kane mbrojtje ligjore si dhe në momentin qe ndalojnë dike dhe e neutralizojnë mos te ushtrojnë dhunë, asnje formë dhune, por te respektojnë te drejtat ligjore te tyre.”

 

Dokumenti: Veliaj i drejtohet gjykatës: Transferimi në Fier me urdhër personal të Ramës. Hetojeni çfarë ka…

Është shtyrë për më 17 nëntor ora 10 seanca për Erion Veliaj dhe të pandehurit e tjerë për shkak të mungesës së disa avokatëve.

Gazetari Fatjon Gjinaj njofton se gjykata lexoi shkresën e Erion Veliaj të nisur nga paraburgimi i Fierit.

“Siç jeni vënë në dijeni nga mediat ditët e fundit, unë jam rrëmbyer nga një togë shoqërimi policësh pa më thënë se ku do më dërgonin, pa dijeninë time, 100 km larg gjykatës ku po gjykohem dhe larg gruar me dy të mitur dhe nënës time pensioniste. Toni Gogu më ka vizituar pas transferimin dhe më ka thënë që kjo ka ndodhur me urdhër personal të kryeministrit Edi Rama. Më ka thënë që prokurorët ishin gati të shtonin akuza deri tek ajo e prishjes së rendit kushtetues. Kjo si ndëshkim që kam mbështetur protestën e flamingove dhe studentëve, por kjo është e vërtetë aq sa është i vërtetë kallëzimi i Nesti Angonit dhe Nasta Pëllumbit. Kërkoj nga gjykata të marrë masat e duhura për ta verifikuar këtë që ka ndodhur”

Gjykata relatoi se burgjet nuk e kanë vënë në dijeni për transferimin drejt Fierit. Gjykojmë se nuk është kompetencë e jona, sa i takon pretendimeve se transferimi është bërë me urdhër të kryeministrit Edi Rama, të ndjek rrugën institucionale, nuk është objekt i këtij gjykimi. I takon organeve kompetente të verifikojnë pretendimet e tij.

Letra e Veliajt:

Image

Image

“I shkoi në orën 22:30” Takimi mes Veliajt dhe ministrit Gogu në burg, Ndreca jep detaje: Biseduan 1 orë e gjysmë në zyrën e drejtorit!

Avokati i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, Plarent Ndreca, ka reaguar për mediat pas shtyrjes së seancës gjyqësore, ku Veliaj nuk ishte i pranishëm.

Ndreca ka folur edhe për takimin mes Veliajt dhe ministrit të Drejtësisë, Toni Gogu, në ambientet e burgut.

Sipas avokatit, ministri ka shkuar për të takuar Veliajn rreth orës 22:30 dhe ka qëndruar me të për rreth një orë e gjysmë në zyrën e drejtorit të burgut.

Ai theksoi se Veliaj nuk ka paraqitur ndonjë kërkesë për të takuar ministrin, ndërsa shtoi se nëse Gogu kishte si qëllim inspektimin e kushteve në institucionin e vuajtjes së dënimit, duhej ta kryente këtë detyrë në mënyrë zyrtare dhe i shoqëruar nga inspektorët përkatës.

“Nuk ka kërkesë nga Veliaj për ta takuar Gogun. Ai nuk mund të shkojë në orën 22:30 të darkës. Nëse do të shkonte për zbatimin e detyrës, duhet të shkonte në mënyrë zyrtare, jo të takonte për një orë e gjysmë një person nën hetim në zyrën e drejtorit të burgut. Nëse ka qëllim të inspektojë kushtet në burg, duhet të shkojë me inspektorë”, u shpreh Ndreca. bw

Reportazhi i ‘Channel 5’: Qytetarët kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës, e akuzojnë se është nën ndikimin e krimit! Koçeku: Banorët nuk janë pyetur kurrë për projektet

Në një reportazh të ‘Channel 5’ me gazetarin amerikan Andrew Callaghan, ku u trajtua gjerësish protestat e Flamingove, foli edhe kryeministri Edi Rama, i cili u vu në vështirësi kur u pyet në lidhje me akuzat për lidhje me krimin dhe korrupsionin. Madje ai braktisi edhe intervistën.

Po në atë reportazh foli edhe deputetja e pavarur, Marjana Koçeku, e cila komentoi projektin e Zvërnecit.

Koçeku thekson se bëhet fjalë për një çështje me rëndësi kombëtare, pasi Zvërneci është një zonë e mbrojtur me vlera të jashtëzakonshme mjedisore, jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për të gjithë rajonin e Mesdheut.

Po ashtu, deputetja Koçeku ka ngritur edhe shqetësimin e moskonsultimit me qytetarët për projektet me rendesi kombetare.

“Kjo po ndodh në Zvërnec, bëhet fjalë për një çështje me rëndësi kombëtare, që lidhet me një zonë të mbrojtur, një zonë me rëndësi të veçantë mjedisore jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për mbarë Mesdheun. Kjo zonë karakterizohet nga një biodiversitet unik dhe habitate të veçanta që strehojnë specie të rrezikuara. Pra, e gjithë kjo po ndodh në një hapësirë ​​kaq të veçantë, e cila përmban monumente natyrore për krijimin e të cilave janë dashur shekuj, por që tani gjendet papritur nën presionin e investitorëve të huaj, pa u marrë fare mendimi i njerëzve”, ka deklaruar deputetja. Panorama

Sondazhi i Noto: Opozita mund PS në Tiranë. Ja shifrat…

Opozita mund Partinë Socialiste në Tiranës. Këto janë të dhënat e nxjerra nga një sondazh më i fundit i bërë për llogari të Syri-t.

Sondazhi tregon të dhëna interesantë të rritjes së partive opozitare, ku duket qartë se Partia Demokratike me koalicionin e saj, së bashku me partitë “Shqipëria Bëhet” dhe partia “Mundësia” janë fituese në Tiranë me 48.5%, kundrejt 42% të Partisë Socialiste.

 

Prej muajsh, Shqipëria ndodhet në një krizë të rëndë politike, ndërsa mijëra nxënës të shkollave të mesme, studentë dhe pedagogë universitetesh janë ngritur në protesta dhe revoltë kundër qeverisë së Edi Ramës. Protestës i është bashkuar edhe Partia Demokratike dhe forca të tjera politike.

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e parevokueshme të kryeministrit Edi Rama dhe krijimin e një qeverie teknike, e cila do të përgatisë vendin për zgjedhje të lira dhe të pranuara nga të gjitha palët.

Në këtë klimë të tensionuar politike, kompania e njohur italiane e sondazheve, “Istituto Demoscopico”, e njohur edhe si “NOTO”, ka realizuar një sondazh ekskluziv për SYRI-n, ku ka pyetur qytetarët se për cilën parti politike do të votonin nëse zgjedhjet parlamentare do të zhvilloheshin ditën kur ata janë intervistuar.

Sondazhi është realizuar në periudhën 18–27 tetor 2026, në një kohë kur vendi po përjetonte protestat dhe revoltën studentore, si dhe përshkallëzimin e krizës politike. Kampioni i sondazhit përbëhet nga 2,000 qytetarë të intervistuar. Nga përpunimi i të dhënave është evidentuar mbështetja për partitë politike opozitare dhe partinë në pushtet. Marzhi i gabimit të sondazhit është plus/minus 3.3%.

Sipas rezultateve të sondazhit të realizuar nga NOTO për SYRI-n, mbështetja për partitë politike paraqitet si më poshtë:

•          Partia Socialiste e Shqipërisë: 42%

•          Koalicioni i udhëhequr nga Partia Demokratike: 37.5%

•          Partia Mundësia: 6%

•          Nisma dhe Shqipëria Bëhet: 5%

•          Lëvizja Bashkë: 4%

•          Koalicioni i Djathtë për Zhvillim (DZH): 2%

•          Partia Socialdemokrate: 1.5%

•          Koalicioni Euro-Atlantik (KEA): 1%

•          Lëvizja Atdheu (LA): 0.5%

•          Partia Aleancë Kombëtare Shqiptare: 0.3%

•          Partia Aleanca për Demokraci dhe Drejtësi (ADR): 0.2%

Image

 

Ndreca: Veliaj është i bindur që pas arrestimit të tij qëndron Edi Rama

TIRANË- Avokati i Erion Veliajt, Plarent Ndreca, ka deklaruar se pas arrestimit dhe situatës së krijuar ndaj kryebashkiakut të Tiranës qëndron kryeministri Edi Rama. I pyetur nga gazetari Blendi Fevziu në emisionin “Opinion” nëse Veliaj ka dyshime se pas arrestimit të tij qëndron Rama, Ndreca u përgjigj shkurt: Po.

Avokati argumentoi se dyshimet e tij lidhen me zhvillimet gjatë gjithë procesit, duke veçuar si provë sjelljen pas transferimit të Veliajt dhe qëndrimin e Ministrit të Drejtësisë. I pyetur nëse ekziston një konflikt mes Erion Veliajt dhe ish-zv.kryeministres, Belinda Ballukut, Ndreca u shpreh se nuk ka informacion për një përplasje mes tyre.

Avokati foli gjithashtu për ndikimin që situata e krijuar mund të ketë në të ardhmen politike të Veliajt brenda Partisë Socialiste. Ai tha se nuk ka informacion se cili do të jetë qëndrimi i tij politik në vijim, pasi nuk kanë diskutuar për këtë çështje.

Megjithatë, Ndreca e cilësoi situatën si një moment tronditës edhe për të si socialist, duke kujtuar se Veliaj vijon të jetë anëtar i Kryesisë së PS-së, drejtues politik i qarkut Tiranë dhe kryetar i PS-së së Tiranës. Ai theksoi se nuk mund të parashikojë se si do të sillet Veliaj politikisht në vijim, pasi nuk kanë pasur komunikime për këtë çështje.

Pjesë nga intervista: 

Gazetari Blendi Fevziu: A ka dyshime Veliaj që mbas dënimit, mbas arrestimit i qëndron Rama?

Ndreca: Sapo e thashë po.

Gazetari: Po. Ku i mbështet këto dyshime?

Ndreca: Këto janë dyshime të gjithë procesi dhe prova fundore është sjellja mbas transferimit dhe sjellja e ministrit të Drejtësisë, i cili ka thënë hapur.

Gazetari: A ka një konflikt mes Erion Veliajt dhe Belinda Ballukut?

Ndreca: Nuk kam informacion që ka një konflikt.

Gazetari: Ndërkohë, cili do të jetë qëndrimi i Veliajt, se ju ndoshta se dini, nga qelia në raport me të qenit një prej drejtuesve të lartë të Partisë Socialiste? Është kryetar i Bashkisë së Tiranës i zgjedhur dhe anëtar i Partisë Socialiste, anëtar i lartë i Partisë Socialiste. Cili do jetë vijimi i mëtejshëm i tij?

Ndreca: Nuk kam një informacion se çfarë sjellje politike do ketë në vijim zoti Veliaj, por ajo që mund të them është që kjo, kjo situatë apo ky moment është vërtet një moment tronditës edhe për mua si socialist dhe për një prej personave që ne bashkë kemi qenë shpesh në debate ku unë kam mbrojtur PS.

Gazetari: Po, ju e keni mbrojtur kauzat e PS-së edhe kur kanë qenë pak të pambrojtshme, po.

Ndreca: OK, ky është diskutim tjetër, por unë kam qenë këtu për të mbrojtur Partinë Socialiste, pra jam përfaqësues i Partisë Socialiste, kam qenë deputet i Partisë Socialiste dhe realisht është një moment tronditës si për mua si socialist, jo vetëm si avokat i zotit Veliaj, por sigurisht edhe për zotin Veliaj, i cili është anëtar i kryesisë së Partisë Socialiste sot që flasim, është drejtuesi politik i qarkut Tiranë sot që flasim dhe është kryetar i Partisë Socialiste të Tiranës sot që flasim, përveç se kryetar i Bashkisë së votuar nga socialistët e Tiranës. Dhe për rrjedhojë, patjetër që do ketë efekte edhe në sjelljen politike të zotit Veliaj. Se si zoti Veliaj do komportohet në vijim, nuk kam informacion, se s’kemi folur./Dosja.al

Ndreca: Ka dëshmitarë që Rama i kërkoi Veliajt t’ia delegonte detyrën Arbër Hajdarit

Erjon Veliaj dhe Arbër Hajdari

TIRANA- Plarent Ndreca, avokati mbrojtës i kryebashkiakut të Tiranës Erion Veliaj thotë se takimi mes Gogut dhe Veliajt është zhvilluar në zyrën e drejtorit të burgut të Fierit dhe ka zgjatur rreth një orë e gjysmë.

“Ka shkuar pasi kam takuar unë Veliajn. Ka shkuar në orën 10:30 të natës. Nga ajo që deklaron, tregon se ka shkuar në ushtrim të detyrës sime si ministër dhe si mik. Ushtrimi bëhet në mënyrë normale të premten, pas orarit zyrtar, në darkë dhe në mënyrë të fshehtë. S’ka arsye për t’u fshehur, jo për Veliajn që ka qenë miku i tij, por për çdo të paraburgosur që e vlerëson ta takojë.

Sipas asaj që më tha Veliaj, kanë qëndruar rreth një orë e gjysmë te zyra e drejtorit, vetëm. Unë besoj që kushtet shikohen në zyrën e drejtorit të burgut. Gjithë çfarë ka ndodhur aty përmblidhet. Ne kemi thënë vetëm kërkesat që Gogu ka bërë”, tha Ndreca në emisionin “Opinion”.

Ndreca thotë se Veliajt i është kërkuar dorëheqja nga bashkia e Tiranës dhe detyrën t’ia delegojë Arbër Hajdarit. Ai shton se këtë rast, ka dhe dëshmitarë.

“Deri tani, sot, Veliaj e ka ftuar publikisht Ramën të nxjerrë faktin ku bazohet kjo. Të pranojë një gjë që nuk e ka bërë. I është kërkuar të japë dorëheqjen. Veliaj është i zgjedhur me votë dhe ka përgjegjësi kushtetuese. I është kërkuar t’ia delegojë bashkinë Arbër Hajdarit. Ka dëshmitarë edhe për këtë çështje. I është kërkuar nga Rama Veliajt”, tha Ndreca.

Një ndër kërkesat që Gogu i ka ëbrë Veliajt, është dhe largimi i Ndrecës si avokat mbrojtës. Ish-deputeti zbulon dhe disa komunikime me kryeministrin Edi Rama, për të cilat thotë se kanë qenë të tensionuara e kanë shkuar deri në ofendime.

“Unë, në një komunikim me kryeministrin, edhe sot me telefonatë, isha i mbushur me tension dhe me fyerje. Më telefonoi Rama për këtë shkak. Se mendon që unë jam nxitësi i pavarësisë së Erionit nga Rama.

Rama më ka telefonuar dhe ka treguar pakënaqësi për mua si këshilltar politik, në kuptimin që e kam nxitur pavarësinë e Veliajt nga Rama. Në fakt, unë nuk jam këshilltari i vetëm ligjor i Veliajt, është një grup i madh”, tha Ndreca.

Plerent Ndreca sqaron se kryebashkiaku Veliaj nuk ishte kundër transferimit nga paraburgimi i Durrësit në Fier, por se nuk i është në dispozicion vendimi ku sqarohen dhe arsyet e transferimit.

“Askush nuk është ankuar se duhet të qëndrojë në Durrës. Autoritetet, kur të marrin një vendim, duhet të të njohin me vendimin dhe me argumentin se përse e kanë marrë këtë vendim. Ligji parashikon që i paraburgosuri duhet të qëndrojë pranë familjes, avokatit, gjykatës. Nuk i kemi arsyet e transferimit. Sekret është informacioni, jo vendimi. Nuk kemi vendimin”, tha Ndreca.

I pyetur nga gazetari Fevziu për krisjen e marrëdhënies mes Veliajt dhe Ramës, Ndreca përgjigjet se ka nisur së bashku me procesin ligjor kundër kryebashkikut. Ndreca shprehet se ndaj Veliajt ka persekutim politik me përfitues Edi Rama.

“Është një proces që lidhet me çështjen penale. Veliaj është i bindur që ka një persekutim politik, ku një ndër përfituesit e fshehtë është Edi Rama”, tha Ndreca. /tvklan.al

Send this to a friend